Het Duitse Huis, een kloostergebouw vol geschiedenis

In 1348 bouwden de ridders en priesters van de ´Hospitaalorde van St.-Marie der Duitsers´ hun klooster tussen de Springweg en de stadsmuur. De destijds vooral in het Oostzeegebied actieve orde had hier zijn hoofdhuis van de Noordelijke Nederlanden, de zogenaamde Landcommanderij. In 1674 werd de kloosterkerk door een wervelstorm, die onder meer ook het schip van de Domkerk in puin legde, zó zwaar beschadigd dat hij werd afgebroken. De sacristie, het kloostergebouw, de keuken met bijgebouwen en de woning van de Landcommandeur bleven echter tot op heden bestaan.

In 1811 werd het complex door de toenmalige Franse regering in gebruik genomen als militair hospitaal en moest de orde uitwijken naar een pand aan de Nieuwegracht. Tijdens het bewind van koning Willem I van het in 1813 opgerichte Koninkrijk der Nederlanden werd het voor die tijd zeer moderne hospitaalgebouw langs het Geertebolwerk gebouwd.

In 1990 verhuisde het Militair Hospitaal naar de Uithof. Na een grote restauratie nam de Ridderlijke Duitse Orde in 1995 weer haar intrek in het vijftiende-eeuwse Commandeurshuis op de hoek Springweg en de Walsteeg.

De overige gebouwen van het complex zijn inmiddels ook gerestaureerd en sinds 1999 in gebruik bij Grand Hotel Karel V. Die naam verwijst overigens naar de jaren 1546 en 1547 toen keizer Karel V (1500-1558) tijdens zijn verblijf in Utrecht in het Duitse Huis logeerde. Tijdens de restauratie is de veertiende-eeuwse gevel, die in 1700 werd afgeknot, weer in ere hersteld.

De gevels van het Duitse Huis in 1990

Gemeentelijk bouwhistoricus Bart Klück maakte aan de hand van zijn onderzoeksgegevens een reconstructie van de veertiende-eeuwse gevel.

De gevels van het Duitse Huis na de restauratie

De nog grotendeels veertiende-eeuwse kap met de herstelde gevel