|
Romeinse grens
De afgelopen jaren kwam Utrecht regelmatig in het nieuws door bijzondere archeologische vondsten rond de Romeinse grens. Bij de grootschalige nieuwbouw westelijk van Utrecht (Leidsche Rijn) werd de afgelopen jaren een rijke schat aan Romeinse vondsten gedaan. Naast de Romeinse weg onder meer ook twee schepen en een wachttoren. Eén van de schepen wordt gereconstrueerd in Lelystad en straks tentoongesteld. De afgelopen twee jaar is het gelukt om het tracé van de limes, en dan met name de grote verbindingsweg daarlangs, voor de hele gemeente in kaart te brengen.
Limes als lijn van verbinding
De gemeente wil het tracé van de Romeinse grens de komende jaren bekend en herkenbaar maken, onder andere door plannenmakers en ontwerpers uit te dagen er rekening, maar vooral gebruik van te maken. Maar ook om scholen en buurtbewoners de kans te geven dit te gebruiken in het onderwijs, bij buurtfeesten en culturele programma's. De weg verbindt een reeks van bijzondere plekken met elkaar. Niet alleen de voormalige Romeinse forten bij Vechten, het Domplein en de Hoge Woerd, maar ook talrijke scholen, enkele stadsboerderijen en het evenemententerrein in Park Transwijk. De limes dus als lijn van culturele verbinding en uitwisseling, net als 2000 jaar geleden.
Ambitiedocument
September 2009 is de Utrechtse limesvisie gepresenteerd; een actuele aanpak, cq. ambitiedocument, géén uitvoeringsplan maar een uitnodiging vorm te geven aan de Romeinse grens, die als een "waslijn of kralensnoer" dwars door Utrechtse wijken, straten, parken en gebouwen loopt. Een uitdaging om een plek op of bij het Romeinse wegtracé als onderdeel van "het culturele kralensnoer" een bijzondere betekenis te geven!
Geschiedenis Limes
De limes (latijn voor grens of pad) was de naam voor de Noordelijke grens van het voormalige Romeinse Rijk en werd van ongeveer 57 voor Chr. tot zo’n 400 na Chr. door de Romeinen gebruikt. Het was een militaire zone, met verbindingswegen, forten, wachtorens, waterwerken en burgernederzettingen. Het werd ook een steeds drukkere handelsroute. En een gebied met een levendige cultuuruitwisseling tussen de inheemse stammen en Romeinse soldaten en hun gezinnen. Deze grenszone strekte zich uit van Brittannia (Engeland, Hadrian’s Wall) via Nederland en en Germania Inferior (Duitsland, Limesstrasse), Oostenrijk, Slowakije en Hongarije en verder via Turkije, het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Tot aan de Atlantische kust van het huidige Marokko. In Nederland verbond de limesweg naast de Oude Rijn o.a. 18 castella van Katwijk aan Zee via Arnhem met Duitsland. De Limes is het grootste archeologische monument van ons land en continent. Een levend monument, dat nog altijd invloed uitoefent op onze huidige cultuur.
Ontwikkelingen door de Limes
Met de komst van het Romeinse leger naar deze contreien kwamen er ook veel immigranten hierheen. Velen kwamen uit het gebied rond de Middellandse Zeegebied, of andere delen van het uitgestrekte Romeinse Rijk (Imperium Romanum). Het leger rekruteerde veel jonge mannen in de nieuwe Romeinse provincies in Noord-west Europa. In het kielzog van de soldaten kwamen er vele andere mensen mee. Handelaren, ambachtslieden, slaven en familieleden van officieren gingen in steeds grotere getale wonen in kampdorpen (vici) bij de castella (forten) aan de Rijn. Ruim 1800 jaar geleden was de grenszone dus een bonte verzameling van diverse culturen. De Rijn was de officiële rijksgrens, maar ook bewoners aan de overkant hadden vaak ook contact met de Romeinen. Voor de komst van de Romeinen telden inheemse dorpjes hier hooguit een paar boerderijen. Met de komst van de Romeinen veranderde dat; de bevolking (schatting) groeide van zo'n 50.000 tot 250.000 mensen. Zo kwamen tal van ontwikkelingen op gang in en rond de limeszone. De boeren verkochten veel vee aan het leger, hielden dus meer vee en bouwden grotere stallen. De lokale bevolking ging nieuwe gebruiksvoorwerpen benutten en ook hun voeding veranderde door nieuwe kruiden, gewassen en dieren die de Romeinen introduceerden.
|
|
Klik hier voor de Limespanelenroute Vleuten - De Meern - Leidsche Rijn.
Visualisatie van de Romeinse weg in de bebouwing in Leidsche Rijn.
Nog steeds worden er veel sporen uit de Romeinse tijd in de Utrechtse bodem gevonden.
De rijke Romeinse historie spreekt veel mensen tot de verbeelding.
kaart met Locatieaanduiding van voormalig Romeins kamp op het huidige Domplein. (zie ook de grotere kaart bij de downloads)
|
|
Klik op de rode link om naar de betreffende internetpagina te gaan
Utrecht & Romeinen
Romeins Utrecht
Romeins Kampdorp
Romeins Badhuis
Romeinen? Cultuurschok!
Grafveld Romeinse bouwers Utrechts Castellum bij Karel V
Rapportages Archeologie
BRArch 3 Sportpark Terweide
Inheems-Romeinse bewoning uit de eerste eeuw ten noorden van de Limes
BRArch 6 Parkwijk Noord
Zoektocht naar Romeinse activiteiten ten noorden van het castellum op de Hoge Woerd
BRArch 11 Wegens Wateroverlast
LR 39 De Balije II: wachttorens, rivierdynamiek en Romeinse infrastructuur in een rivierbocht van de Heldammer Stroom.
BRArch 16 Vroege wacht
LR31 Zandweg: archeologisch onderzoek van twee eerste-eeuwse houten wachttorens in Leidsche Rijn
BRArch 18 Sportpark Terweide 2
Archeologisch onderzoek Sportpark Terweide 2
BRArch 19 Een goede buur?
LR 46 en LR 49: definitief archeologisch onderzoek naar een vicus, grafvelden, infrastructuur en een inheemse nederzetting in de omgeving van het Romeinse castellum in De Meern, deelgebied 'De Woerd' (Gemeente Utrecht)
BRArch 21 Werk aan de weg
Archeologisch onderzoek aan een verspoelde sectie van de Limesweg
BRArch 25 Ouderijnseweg
Archeologisch onderzoek van een inheems-Romeinse nederzetting uit de eerste eeuw na Chr. en een vlasrootcomplex uit de twaalfde eeuw na Chr. in De Meern, gemeente Utrecht.
BRArch 27 Reyngaerde
Proefsleuvenonderzoek Rheyngaerde. Aanvullend Archeologisch Onderzoek naar de Romeinse limesweg
BRArch 39 Romeinen op het schoolplein
Proefsleuvenonderzoek (LR 61) op het schoolplein van de R.K. Basisschool Drie Koningen in De Meern, gemeente Utrecht
BRArch 40 De limesweg in West-Nederland
Inventarisatie, analyse en synthese van archeologisch onderzoek naar de Romeinse weg tussen Vechten en Katwijk
BRArch 41 Lichte Gaard 9
Archeologisch onderzoek naar het castellum en het bisschoppelijk paleis (in Utrecht)
BRArch 72 LR67: Rijnvliet-Zuid Sportpark en Strijkviertel:
Inventariserend veldonderzoek (IVO-proefsleuven) naar bewoningssporen uit de late middeleeuwen en Romeinse tijd
BRArch 73 LR73 - Rijnvliet - Noord Woningbouw:
Inventariserend veldonderzoek (IVO-proefsleuven) naar de limes in het noorden van Rijnvliet, gemeente Utrecht
|
English
