Utrecht rekent af met woonfraude

Bovenstaande situatieschets is een voorbeeld van hoe de gemeente Utrecht afrekent met woonfraude. Op 15 februari 2011 heeft het college van burgemeester en wethouders besloten tot invoering van de bestuurlijke boete voor een aantal overtredingen van de Huisvestingswet en de Regionale Huisvestingsverordening BRU. Dit geeft de gemeente de mogelijkheid om woonfraude te bestraffen met boetes die kunnen oplopen tot € 18.500,00. De regels gelden zowel voor particuliere woningen als voor corporatiewoningen. De gemeente zet de bestuurlijke boete in naast de al bestaande dwangsom of bestuursdwang.

Bestrijding woonfraude

De bestrijding van woonfraude is van groot belang. Onrechtmatige bewoning, onrechtmatige doorverhuur en onrechtmatig gebruik van woningen zorgen ervoor dat de doorstroming in de huursector belemmerd wordt en leiden tot voordringen op de woningmarkt. Het is belangrijk dat huurders beschermd worden tegen misbruik van regels op de woningmarkt en dat er meer woningen beschikbaar komen voor de mensen die er recht op hebben. Denk hierbij aan kwetsbare groepen zoals mensen met een laag inkomen of mensen met specifieke woonwensen, zoals ouderen en gehandicapten. Bovendien heeft het illegale en anonieme karakter van woonfraude een negatieve invloed op de leefbaarheid van een wijk.

Waarom bestuurlijke boete?

Utrecht kende al het instrument van de dwangsom en bestuursdwang om frauduleuze woonsituaties tegen te gaan. De bestuurlijke boete is echter een heel ander soort sanctie dan de dwangsom/bestuursdwang en maakt een lik-op-stuk beleid mogelijk: Direct na constatering van de overtreding, kan de gemeente de bestuurlijke boete opleggen of kan zij het voornemen een boete op te leggen aan de overtreder meedelen. De bestuurlijke boete is niet gericht op herstel van de onrechtmatige situatie (zoals de dwangsom) maar op bestraffing van de overtreder en daarmee op het voorkomen van (nieuwe) overtredingen.
 

Voor welke overtredingen geldt de boete?

De gemeente kan een bestuurlijke boete opleggen voor overtreding van de Huisvestingswet (artikel 7 lid 1 en 2 en artikel 30 lid 1) en Regionale Huisvestingsverordening BRU (artikel 2.2.1 en 3.1.2.) Het gaat om de volgende overtredingen: 

• Het in gebruik nemen van (sociale) woonruimte zonder huisvestingsvergunning.
• Het in gebruik geven van (sociale) woonruimte zonder huisvestingsvergunning (illegaal onderverhuren).
• Het zonder vergunning onttrekken van woonruimte aan de woonbestemming.
• Het zonder vergunning samenvoegen van woonruimte met andere woonruimte.
• Het zonder vergunning omzetten van zelfstandige in onzelfstandige woonruimte. (bijvoorbeeld het opdelen van een woning voor kamerverhuur).
  
  

  naar boven

  
  

Boetebedragen

De maximale bedragen voor de boetes zijn wettelijk vastgesteld per categorie (dit is maximaal  € 340,00 voor het in gebruik nemen van woonruimte zonder vergunning en maximaal € 18.500,00 voor de overige overtredingen). Het college van burgemeester en wethouders heeft voor Utrecht binnen deze wettelijke maxima onderstaande bedragen vastgesteld. De maximale boete wordt alleen opgelegd wanneer sprake is van recidive of wanneer het gaat om een bedrijfsmatige verhuursituatie.
We spreken van recidive wanneer binnen 3 jaar dezelfde overtreding wordt geconstateerd. Daarbij moet de eerste overtreding beëindigd zijn en moet er sprake zijn van een nieuwe overtreding van hetzelfde verbodsartikel. We spreken van bedrijfsmatige verhuur wanneer de verhuurder of eigenaar handelt met een winstoogmerk. Bijvoorbeeld door een hogere huurprijs te vragen dan de marktconforme huurprijs of wanneer de eigenaar meerdere panden bezit, waar hij geld mee verdient. 

* Voor artikel 7 geldt dat de boete alleen kan worden opgelegd als de overtreding een woning betreft die tot de vergunningplichtige voorraad behoort. Artikel 30 geldt voor de hele voorraad.

Toezicht en handhaving

De gemeente houdt toezicht op een goede naleving van de Huisvestingsregelgeving door administratieve controles of controles via een projectmatige (wijk)aanpak. Daarnaast controleert de gemeente situaties naar aanleiding van klachten en meldingen. Deze klachten en meldingen kunnen door burgers worden gedaan, maar komen ook via andere instanties (bijvoorbeeld woningbouwcorporaties) binnen.

Indienen van zienswijzen en bezwaar

Wanneer de gemeente op basis van controle één van bovenstaande overtredingen constateert, kan zij een bestuurlijke boete opleggen. Gaat het om een overtreding die beboet kan worden met een boete van meer dan € 340,00 dan ontvangt de overtreder niet direct de besluitbrief, maar eerst een voornemen tot opleggen van een bestuurlijke boete. De overtreder heeft 14 dagen de tijd om de gemeente zijn visie of commentaar (zienswijze) te geven over dit voornemen. Dit kan schriftelijk met het bijgesloten zienswijzeformulier of mondeling.

Komen er uit de zienswijze geen nieuw feiten naar voren of reageert de overtreder helemaal niet? Dan verstuurt de gemeente uiteindelijk het besluit bestuurlijke boete.
In dit besluit staat  welke overtreding is geconstateerd en welk boetebedrag betaald dient te worden. De boete dient binnen 6 weken betaald te worden.

Tegen het besluit tot opleggen van een bestuurlijke boete staat de normale bezwaar en beroepsprocedure open zoals geregeld in de Algemene wet bestuursrecht;
Wanneer de overtreder het niet eens is met het besluit kan hij binnen 6 weken na verzenddatum van de besluitbrief een bezwaarschrift indienen bij het college van burgemeester en wethouders.
Let op: Indienen van een bezwaarschrift zorgt niet voor uitstel van het betalen van de boete.

Woonfraude melden 

Wanneer u het sterke vermoeden heeft dat er op een bepaald adres sprake is van woonfraude, kunt u dit melden. Dit kan per telefoon of via een e-formulier.
Meer infomatie: woonfraude melden. 

Meer informatie

De regels en maximale boetebedragen zijn vastgelegd in de Huisvestingswet en in de regionale huisvestingsverordening Bestuur Regio Utrecht (BRU).