Omgevingsvisie deelgebied Vleuten-De Meern Buitengebied


Dit is een ontwerpversie van de omgevingsvisie deelgebied Vleuten-De Meern. 


Het gebied buiten de bebouwde kom van Vleuten-De Meern (het buitengebied) is belangrijk voor bewoners uit de wijk, de stad en de regio. Hier vindt u de combinatie van:

  • geschiedenis in het cultuurlandschap
  • landgoederen en nieuwe groene recreatiegebieden
  • agrarisch grondgebruik (boerenbedrijven)
twee sloten komen samen tussen de weilanden. Op de achtergond een rij bladloze bomen langs een laan.

Het is hier heerlijk rustig en groen

De verbindingen naar het buitengebied moeten goed zijn. We verwachten dat steeds meer mensen het buitengebied gaan gebruiken, onder andere door de groei van de stad.

Niet alleen in het buitengebied is de geschiedenis goed terug te vinden. Ook in de wijk zelf. Er zijn op verschillende plekken in de wijk vondsten gedaan uit de Romeinse tijd.

Spelregel: koester het landschap rond Haarzuilens en draag bij aan de recreatievraag uit wijk, stad en regio.

Spelregel: benut kansen die de archeologie in het gebied biedt.

Behoud

In Vleuten-De Meern wonen al 4000 jaar mensen. Bij de ontwikkeling van de nieuwe buurten in de wijk is veel aandacht geweest om de geschiedenis terug te laten komen. Voorbeelden daarvan zijn behoud van:

  • historische waterlopen
  • oude lanen en bewoningslinten
  • hoogstamboomgaarden
  • archeologische terreinen, die nu vaak een park of plantsoen zijn.

Cultuur en onderwijs

Verspreid in de wijk liggen oude historische wegen en nieuwe wegen. Hieraan liggen veel onderwijs- en culturele voorzieningen.

Ook veel horeca zit op een locatie met een cultuurhistorische waarde. Bij plekken als Castellum Hoge Woerd komt de geschiedenis van de wijk tot leven. Hier staat een moderne interpretatie van een oud Romeins fort. Er is hier onder andere een archeologisch museum, een theater en restaurant. Historische plekken zijn beschermd en opgenomen in het bestemmingsplan.

Bescherming

Belangrijk in het buitengebied is dat het natuur- en cultuurlandschap van Haarzuilens behouden blijft. Diverse instanties, zoals Natuurmonumenten, Stichting Kasteel de Haar en de gemeente zijn hier verantwoordelijk voor. Het landschap rondom Haarzuilens is een beschermd stads- en dorpsgezicht. Haarzuilens bestaat onder andere uit:

  • het landgoed De Haar met het 19e eeuwse kasteel De Haar.  Het landgoed bestaat uit het Noorderpark en het Zuiderpark met waardevolle monumentale bomen. Het gaat om veel verschillende soorten oude bomen of boomgroepen (50 tot 100 jaar). Binnen het grootste laat 19e eeuwse en vroeg 20e eeuwse landschappelijke park van Nederland. Dit is ontworpen door de landschapsarchitect Zocher.
  • het kasteeldorp Haarzuilens en de omliggende landerijen
  • agrarisch grondgebruik (boerenbedrijven)

In Vleuten-De Meern zijn veel gemeentelijke monumenten en rijksmonumenten te vinden. Vaak zijn dit oude boerderijen. Het doel is om de historische kenmerken in bebouwing en landschap te behouden.

Recreatie en natuur in Haarzuilens

Een groot deel van het landgoed Haarzuilens wordt nu gebruikt voor recreatie en natuur. Inwoners van de westkant van Utrecht hebben hiermee op korte afstand een gebied waar zij kunnen genieten van het landschap, de cultuurhistorie, de rust en kunnen wandelen en fietsen. In het bestemmingsplan Haarzuilens beschermen we het stads- en dorpsgezicht. Maar we maken ook ontwikkeling voor meer recreatie en natuur mogelijk.

Kansen

Veel mensen in de wijk vinden dat de natuur, de parkbossen, het kasteel de Haar en de boerderijen in het buitengebied horen bij de identiteit van de wijk.

Ontwikkeling Haarzuilens

Natuurmonumenten en Recreatieschap Stichtse Groenlanden willen Haarzuilens verder ontwikkelen als een recreatiegebied voor stad en regio. Recreatie is de belangrijkste functie, waarbij de activiteiten passen bij de natuur en het landschap. Bijvoorbeeld het maken van een wandeling of een kopje koffie drinken bij een oude boerderij met 'traditionele sfeer'.

Haarzuilens moet goed te bereiken zijn met de fiets en met het openbaar vervoer. Agrarische bedrijven kunnen zelf kiezen of zij iets willen aanbieden op het gebied van recreatie.

Groenstructuur

Het landschap rondom Haarzuilens is een van de belangrijke groene gebieden in de stad. Alle belangrijke groene gebieden samen en de verbindingen van deze gebieden vormen de hoofdgroenstructuur.

Dit staat beschreven in het Groenstructuurplan Utrecht ‘Stad en land verbonden’. In dit plan staan de groengebieden die de gemeente Utrecht wil ontwikkelen, verbeteren of beschermen. Ook geven we de groene verbindingen aan die essentieel zijn om een goed groen netwerk te ontwikkelen in verbinding met het bebouwde gebied.  

Belangrijke groene gebieden en verbindingen in Vleuten-De Meern:   

  • Máximapark
  • Haarrijnse plas
  • Het buitengebied rond Haarzuilens inclusief landgoed De Haar
  • groen- en watervoorzieningen rond De Meern en Veldhuizen
  • Vleutense Wetering
  • Leidsche Rijn

We beschermen deze belangrijke gebieden en verbindingen. Eventuele aantasting moet worden gecompenseerd.

Oude boerderijen

Oude boerderijen verdwijnen snel. Ze vallen in de categorie van historische gebouwen die het meest bedreigd zijn. Vaak worden ze gesloopt, inclusief bijgebouwen zoals schuren, stallen en hooibergen. Door recreatie aan te bieden op deze plekken kan dit erfgoed soms behouden blijven.

Archeologie gebruiken

Er is de afgelopen 20 jaar veel cultuurhistorisch onderzoek gedaan. Daardoor is er veel kennis over de geschiedenis van het gebied. Er zijn kansen en mogelijkheden om deze kennis over te brengen op de wijkbewoners. Bijvoorbeeld een schoolplein met daaronder vondsten uit de Romeinse tijd. Door dit soort plekken krijgen bewoners een gevoel van waarde en trots voor hun wijk.