Burgemeester Sharon Dijksma Uitreiking koninklijke onderscheiding aan Paul Herfs

Toespraak burgemeester Sharon Dijksma

Domplein, Academiegebouw, 17 juni 2021

Beste mensen,

Nee, ik kom niet controleren of iedereen zich netjes aan de coronaregels houdt! Ik ben hier met een missie, maar daarover later meer… Want hoe fijn is dít!? We mogen weer in een groter gezelschap samenkomen. Voor volle zalen is het nog nét te vroeg, maar het is al stukken positiever dan een paar maanden geleden. Laat die zomer maar komen!  

Terwijl buiten de terrassen vollopen, wordt er volop geprikt, dalen de besmettingscijfers en stromen de Covid-afdelingen in de ziekenhuizen leeg. Daar worden wij nóg blijer van. En zéker alle dokters en de mannen en vrouwen van de verpleging en de thuiszorg die zich al anderhalf jaar de benen onder het lijf vandaan lopen voor ónze gezondheid.

Tijdens deze gezondheidscrisis hebben we ieder paar handen aan het bed hard nodig. En dan vind ik het jammer dat er in Nederland dokters en verpleegkundigen zijn, die hier hun beroep niet kunnen uitoefenen. Ooit kwamen zij voor de liefde naar Nederland of moesten hiernaartoe vluchten omdat zij in hun moederland niet meer veilig waren. Zij zitten nu letterlijk thuis op de bank omdat ze in Nederland niet aan de eisen voldoen om het vak uit te oefenen waar ze ooit zo hard voor gestudeerd hebben.

Als medeoprichter van de Commissie Instroom Buitenlandse Artsen kwam u op voor al die mannen en vrouwen die als arts of verpleegkundige alle kennis, skills én diploma’s hebben en – ik citeer – “iets terug willen doen voor Nederland”. Helaas verdwalen zij in Nederland in een woud van regels en lopen ze vast in de molens van ministeries en beroepsinstanties – en dat terwijl er nog steeds een tekort aan medisch geschoold personeel is.

Als een terriër beet u zich vast in de problematiek. In 2009 promoveerde u met het proefschrift ‘Buitenlandse artsen in Nederland’, adviseerde de Universitaire Commissie Instroom Buitenlandse Artsen en u adviseert het bestuur van de Vereniging van Buitenlandse Gediplomeerde Artsen. Voor veel artsen en hun gezinnen was u dé steun en toeverlaat. U schreef mee aan hét Nederlandse woordenboek voor buitenlandse artsen, met de prachtige titel “Hoe zit het nu met staan?”. Ja, die moest ik een paar keer lezen, kan je nagaan hoe lastig de Nederlandse taal is voor mensen die het nog moeten leren…

We kunnen rustig stellen dat u de moeilijke positie van buitenlandse artsen in Nederland goed onder de aandacht heeft gebracht. En ik hoop - samen met u - dat het voor hen snel beter wordt, want ook deze mensen hebben we gewoon keihard nodig – ook na de coronacrisis.  

Mensen waar we zeker ook niet zonder kunnen, zijn mensen bij wie je altijd je verhaal kwijt kunt. Op wie je kan vertrouwen dat een probleem of een misstand tussen jullie blijft. En dat die persoon serieus met jouw probleem aan de slag gaat. Jazeker, daar heb je vrienden voor, maar op je werk ben je blij als er een vertrouwenspersoon is die altijd naar jouw verhaal wil luisteren, in een veilige setting.

U was jarenlang vertrouwenspersoon op de universiteit. Dat was uw hoofdfunctie, dus ik hoef u niet te vertellen hoe belangrijk het is dat organisaties – dus ook universiteiten – werken aan een vertrouwenwekkende, veilige én inclusieve omgeving. Een vertrouwenspersoon zit daar – als een terriër – bovenop.

U maakte zich sterk voor onafhankelijke adviseurs voor iedereen die aan een universiteit werkt. Noem het een kritische ‘tegenmacht’ voor het College van Bestuur… In Canada deed u uitgebreid onderzoek – u maakte wat kilometers, want u bezocht alle provincies daar – naar de functie van ombudspersoon en schreef over dit onderwerp vele publicaties. In Nederland, maar ook internationaal, staat u al jarenlang bekend als een, misschien zelfs wel dé autoriteit op dit gebied.

U schreef mee aan het handboek ‘Ombudsman personeel Hoger Onderwijs’. Daarnaast zette u de masterclass Ombudsfunctionaris op, want als geen ander weet u dat vertrouwenspersoon een vak is dat je écht in de vingers moet krijgen. Je werkt soms echt met gevoelige materie... Daarom vroeg u niemand minder dan Alex Brenninkmeijer als één van de docenten voor de masterclass voor ombuds- en vertrouwenspersonen in binnen- en buitenland.

Het mooie is: al uw inspanningen zijn niet voor niets geweest. De bonden en universiteiten hebben afgesproken dat iedere uni in 2021 een ombudsfunctie inricht. Dat staat nu gewoon in de CAO. Dat lijkt mij een prachtig afscheidscadeau. Niet alleen voor u, voor iedereen die op een universiteit werkt.

Naast uw werk als vertrouwenspersoon, warm pleitbezorger voor ombudspersonen op universiteiten en een ijsbreker voor buitenlandse medici in Nederland, hielp u talloze vastgelopen buitenlandse studenten en promovendi naar de eindstreep.

Daarnaast bent u bestuurslid van de Dr. F.P. Fischerstichting, vicevoorzitter van de vereniging Ombudsmannen Hoger Onderwijs, board executive van de European Network of Ombuds in Higher Education en redacteur van het Tijdschrift voor Klachtrecht van de Vereniging voor Klachtrecht.

Meneer Herfs,

Ik kan me voorstellen dat deze universiteit mensen met zó’n grote staat van dienst niet graag ziet vertrekken, maar u bent nu toch écht met pensioen. Het officiële afscheid komt nog, op 21 oktober heb ik begrepen. Heel slim… Dan kunnen hopelijk nóg meer mensen erbij zijn, want u verdient een heel mooi afscheid.

En u verdient nog méér. Weet u het nog? Ik ben hier met een missie. Die ga ik nu volbrengen, door u te vertellen dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd u te benoemen tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Van harte gefeliciteerd.