Burgemeester Afscheid oud-chef kabinet Hans Kuperus

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Stadhuis, 5 juli 2017

Beste Hans, geachte ambtsvoorgangers Ivo en Aleid, dames en heren,

Het is natuurlijk niet voor niets dat de uitnodiging die wij allen hebben gekregen, was voor een netwerkbijeenkomst. Netwerken, dat was zowel de kern van jouw werk van de afgelopen jaren, Hans, als dat van het werk dat je nu alweer ruim twee maanden doet. Misschien maakt dat het voor iedereen die je kent (en dat moet zo ongeveer half Utrecht zijn) wat makkelijker om er aan te wennen dat je afgelopen 1 mei bent begonnen met iets nieuws.

Ondertussen is het niet niks. Zestien jaar heb je in onze mooie stad de rol gespeeld van chef kabinet. ‘De rol gespeeld’ is overigens te zwak uitgedrukt. Chef kabinet, dat WAS je, 16 jaar lang 24 uur per dag. Losmaken kon je je er misschien alleen van als je rondzwierf in Australië of Nieuw-Zeeland.

Uitvalsbasis voor je werk was - naast Overvecht - vele jaren lang dit stadhuis. Tot 2014 zetel van burgemeester en wethouders, nog steeds van de gemeenteraad. En ik weet dat je hier nog altijd het liefst werkt.

Dames en heren,

Te meer omdat dit een netwerkbijeenkomst is, ga ik hier niet de doopceel van Hans Kuperus lichten. De bijzondere ontvangsten en onvergetelijke stedelijke evenementen doornemen waar Hans met zijn kabinet de hand in heeft gehad. Alle openingen, presentaties, koninklijke bezoeken, uitreikingen, herdenkingen. In plaats daarvan probeer ik, dames en heren, de kern te vinden van de functie van chef kabinet zoals Hans die de afgelopen jaren heeft vervuld.

Specifiek voor kabinetswerk is allereerst de heel bijzondere verhouding tussen voor en achter de schermen. De chef kabinet als een soort ceremoniemeester van de stad.

Wat Utrecht en zijn gasten zien, zijn goed georganiseerde bijeenkomsten, gewijd aan het lief en leed van de stad en zijn inwoners. Van de lintjesregen tot de Dodenherdenking. Namens het gemeentebestuur maken de chef kabinet en zijn mensen die bijeenkomsten mogelijk. Zonder zelf op de voorgrond te treden.

Even onzichtbaar is voor de meesten de manier waarop de chef kabinet in en buiten de stad contacten onderhoudt. Contacten die dienen als voedingsbodem voor de momenten waarop inwoners, bedrijven en instellingen in de stad elkaar echt kunnen gebruiken en/of nodig hebben. Bijvoorbeeld als er samen iets gevierd of herdacht moet worden. De chef kabinet als mede-maker en bewaker van die voedingsbodem.

Voor de meeste mensen onzichtbaar zijn de voorbereidingen op de bezoeken van onze koning en/of koningin. Waaraan meestal een zorgvuldige afstemming vooraf gaat met hofdames en adjudanten. De chef kabinet als contactpersoon namens stad en gemeentebestuur. En als vormgever van de stedelijke gastvrijheid in de vorm van protocol. Want als ze komen, hoe ontvangen we deze en andere hoge gasten uit binnen- en buitenland? Wie moet naast wie zitten tijdens een ontvangst? Wanneer moet welke vlag worden gehesen, al dan niet halfstok, wanneer weer gestreken? De chef kabinet als kenner en hoeder van het protocol.

Waaraan ik, tot slot, nog twee rollen toevoeg. Ten eerste die van adviseur, die van degene die de burgemeester adviseert over de uitnodigingen die aan hem worden gericht. Afkomstig van de Jaarbeurs, maar ook van de Carnavalsfederatie. Van de Universiteit, maar ook van de Ulumoskee en de vishandel aan de Amsterdamsestraatweg. En ook als de burgemeester op zo'n uitnodiging ingaat, kan hij weer rekenen op de chef kabinet, maar nu in zijn rol van begeleider. Werk dat je niet moet onderschatten. Maar met zijn ervaring was Hans in staat evenwicht te brengen in het verdelen van zijn aandacht.

Dames en heren,

De chef kabinet als netwerker, als ceremoniemeester. Als maker en bewaker. Als contactpersoon. Als vormgever. Als kenner en hoeder. Als adviseur. Als begeleider. Het is nogal wat en dat maakte het er niet makkelijker op, toen ik zocht naar een karakterisering die Hans’ optreden als chef kabinet in één woord samenvat.

Uiteindelijk was het je naam, Hans, die me bij zo’n karakterisering bracht. Met initialen als Hans K. bevind je je namelijk in illuster gezelschap. Gaat u maar na, dames en heren, wie zich in ons land nog meer van deze initialen bedienen. Een Hans Kazan. Een Hans Klok.

Illusionisten, noemen ze zichzelf. Mannen van wie je niet snapt hoe ze het elke keer weer voor elkaar krijgen. Mannen die met uitvoeringen mensen verbazen, vrolijk maken en tot elkaar brengen. Samenkomsten die ze moeiteloos tot stand lijken te brengen.

Ook bij hen zien we niet hoe lang ze hebben moeten oefenen, hoe intensief en precies de voorstellingen zijn voorbereid en ingestudeerd. Of zelfs maar hoe het precies werkt. Wat wij zien is een samenkomst waarin alles vanzelf lijkt te gaan.

Zo’n illusionist is in vele opzichten ook onze eigen Hans K. Ook jij produceerde met je kabinet het ene samenzijn na het andere. Verschil: jij was een illusionist achter de schermen. Een illusionist die er op was gericht ANDEREN te laten schitteren en bovenal de stad, zijn inwoners, ondernemers en bezoekers.

Hans, je hebt dat voor vijf burgemeesters (en voor drie als chef kabinet) bij wisselende maatschappelijke en politieke omstandigheden en verhoudingen op indrukwekkende wijze gedaan in en voor een stad die zich blijft ontwikkelen, die jeugdige dynamiek blijft vertonen en die nooit af is. De mooiste stad van de wereld waarvoor je het al die jaren lang allemaal hebt gedaan.

Namens het gemeentebestuur van die stad dank ik je daarvoor. En wens ik je veel succes met de nieuwe klus bij het Gilde Ruimte. Want zoals het een illusionist betaamt, ga je natuurlijk niet echt weg.