Burgemeester Afscheid sectorhoofd politie Johan van Renswoude

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Restaurant Griftpark, 20 november 2018

Johan, beste mensen,

Geweldig dat u er in zo grote getale bent. Johan verdient dat zeer. De aanleiding dat je, Johan, na zoveel jaren in Amsterdam, als districtschef Binnensticht, als politieman aan het werk ging in je geboortestad, was er niet zomaar één. Het was één van de heftigste gebeurtenissen op het gebied van openbare orde en veiligheid in Utrecht van de laatste jaren. Op 11 maart 2007 schoot een agent (naar de rechter oordeelde uit noodweer) een inwoner van de wijk Ondiep dood.

Dit incident leidde tot langdurige onrust in Ondiep. Zo gooide een boze menigte ruiten in en een voormalig politiebureau werd in brand gestoken. Er kwamen zelfs hooligans en 'reltoeristen' van buiten op af. Er werd een Staf Grootschalig Bijzonder Optreden ingericht, als districtschef Binnensticht werd je daar Algemeen Commandant van. Je hebt vast niet gedacht, Johan, dat je op die manier in Utrecht zou terugkeren...

Uiteindelijk werd de wijk op last van de toenmalige burgemeester (Annie Brouwer-Korf) door de ME - letterlijk - afgesloten voor mensen die er niet woonden. Toen al merkten de burgemeester en de gemeente Utrecht dat je een man was op wie je kunt bouwen. Ook op het moment dat er een stille tocht werd georganiseerd die de politie moest begeleiden, terwijl de tocht tegelijk werd geframed als tocht “tegen politiegeweld”. En ook vele jaren later, voor persoonlijke gesprekken met de nabestaanden, die zich niet konden neerleggen bij de diverse gerechtelijke uitspraken, waarin de noodweer werd bevestigd. Waarbij je pal stond voor de agent in kwestie, maar je ook oog en oor had voor de gevoelens van de nabestaanden.

Aan het eind van hetzelfde jaar (2007) begon je aan je 'gewone' uitdaging in onze mooie stad als districtschef Utrecht Centrum. Die heeft in de loop van de jaren vele incidenten, evenementen en andere gebeurtenissen omvat. Waar moet ik beginnen... Grote, diep in de samenleving ingrijpende ongelukken en misdrijven (zoals de Utrechtse serieverkrachter en de moord op Anne Faber). Grote evenementen als Giro, EYOF (Jeugd-Olympische Spelen), Tour de France, WK Voetbal voor vrouwen en jaarlijks Koningsdag. De nodige grote/complexe demonstraties, waaronder die van Pegida en die rondom Sint en Piet. Complexe gebeurtenissen zoals de Asbestcrisis op Kanaleneiland. Ontruimingen, onder meer die van het kraakpand tegenover het stadhuis (tegenwoordig één van de populairste terrasjes van de stad).  De vele meer 'dagelijkse' incidenten: voetbal, oud en nieuw, veilig uitgaan. De gevolgen van complexe bestuurlijke beslissingen, die tot op de dag van vandaag doorwerken: de sluiting van het Zandpad. Waar had ik moeten beginnen...

In ieder geval waren het allemaal gebeurtenissen waarin je je daadkracht als politieman combineerde met de rol van een betrouwbare partner in de stad, die aan de andere kant van de lijn zich enorm inzette voor een grotere rol voor de wijkagent. Veel investeerde in het informeren van en de contacten met de gemeenteraad (daarom zijn er ook zoveel raadsleden en wethouders hier aanwezig). En die ook in de contacten met de officier van justitie en mij als burgemeester, altijd blijk gaf van de nodige maatschappelijke en bestuurlijke sensitiviteit. Die zich niet alleen (samen met zijn mensen) opwierp als boevenvanger van formaat en handhaver van de openbare orde, maar ook als een verbinder die midden in de samenleving staat, met als doel een Veilige en Vreedzame Stad. Zie bijvoorbeeld de contacten waarmee - zoals je zelf zegt – je telefoon vol staat: van moskeebesturen tot prominente inwoners van wijk C, maar ook woningcorporaties, scholen, de Bondgenoten: verheugend om te zien dat een groot deel van die mensen vandaag hierheen zijn gekomen.

Ook als leidinggevende in de politieorganisatie kreeg je hier in Utrecht het één en ander te verwerken. De grootscheepse reorganisatie van de politie naar aanleiding van de Politiewet 2012. Een mega-operatie waaraan een ongelooflijke hoeveelheid werk was verbonden, bijvoorbeeld op het personele vlak. Recent nog de discussie over etnisch profileren, waaraan je bijdrage principieel was, maar ook praktisch en pragmatisch...

Het 'decennium Johan van Renswoude' is in Utrecht nu voorbij. Je gaat niet echt 'weg' uit Utrecht, maar toch maak ik van deze gelegenheid gebruik je zeer te bedanken voor je collegialiteit en betrokkenheid. Heb me sinds 1 januari 2014 steeds zeer vertrouwd en ondersteund gevoeld. Werkend aan de veiligheid voor, met en van mensen. Johan, een kadootje kreeg je eerder van me toen we in de driehoek afscheid namen, voor nu zeg ik: zal je missen, dank voor alles en het ga je goed.

Uw mening