Burgemeester Uitreiking Zilveren Stadsmedaille ter gelegenheid van afscheid wethouder Victor Everhardt

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Stadhuisplein, stadhuis, 5 november 2019  

Leden van de gemeenteraad, leden van het college, Inge, Cato, Nelson, Stine, medewerkers, oud collega-gemeenteraadsleden (ik zie er vele) en oud-wethouders Den Besten, Jongerius en Kreijkamp, beste mensen,
 
Begrijp dat oma (Ria) Broeckaert er niet bij kan zijn. Ik wens haar vanaf deze plek beterschap, want wie weet kijkt ze naar de beelden thuis.

Dag allemaal, welkom in het stadhuis voor deze buitengewone vergadering van de gemeenteraad. Vandaag nemen we als raad afscheid van een buitengewone wethouder. Wethouder Victor Everhardt, die Utrecht verruilt voor…de Amsterdamse politieke arena (althans er ligt een voordracht voor). Daar kunnen we hier in de Domstad van alles van vinden… Buitengewoon jammer… Maar ik begrijp heel goed dat je sommige ‘kansen’ niet laat lopen. Het is die trein die eens in de zoveel tijd voorbij komt rijden. In je brief aan mij kondigde jij je ‘transfer’ naar Amsterdam aan. Je schreef daarin onder meer, en ik citeer: “Als een goed historicus betaamt, zal ik de tijd nemen om een oordeel te vellen over de waarde van onze gezamenlijke bijdrage aan de ontwikkeling van de stad in het decennium 2010-2020”. Voor jouw uitgebreide analyse zullen we dus nog even geduld moeten hebben…
 
Blik op een paar dingen terug. Alles wat jij in die negen jaar voor elkaar hebt gekregen, aardige anekdotes en dingen waar je liever niet meer aan wordt herinnerd (ook dat hoort bij het vak…)… Velen zouden daar uren over kunnen vertellen. Maar dan krijgen we gedoe met onze nestor Peter [van Corler]. En Victor, we gunnen jou zelf ook nog wat spreektijd...
 
Want als bijvoorbeeld aan mij die tijd was gegund, dan had ik uren kunnen vertellen over hoe prachtig het Stationsgebied is geworden. Van een no go area tot the place to be… Hoe jij, als “mayor Healthy Urban Living” – U kent Victor’s bescheidenheid – je schouders zette onder gezond stedelijk leven voor iedereen. Hoe jij landelijk pleitte voor een ander coffeeshop- en wietteeltbeleid ... Jij keek vooral naar het gezondheidsaspect van cannabis – is het schadelijk voor gebruikers? – terwijl veiligheid het stokpaardje van de burgemeesters is. Want tussen alle burgemeesters was jij de enige wethouder in de VNG werkgroep Modernisering Cannabisbeleid die hierover landelijk advies uitbracht.
 
Ook op het terrein van de jeugdzorg keek je over de gemeentegrenzen heen. In de VNG-commissie Jeugd pleitte je voor specialistische jeugdhulp dichter bij huis. En een soepele overgang voor jongeren die 18 jaar worden.
 
Maar naast al die mooie resultaten die hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van Utrecht, ben jij zelf ook gegroeid. Volgens velen ben jij, in de negen jaar dat jij wethouder was, enorm vooruitgegaan in je rol. Hier in de raad. Maar bijvoorbeeld ook in de mediaoptredens… Vooral in het begin wilde jij, in je enthousiasme, uitgebreid vertellen. Je ging door en door…tot jij je afvroeg – net als de  journalist waarschijnlijk – waar het ook alweer over ging... Je kreeg adviezen over het zetten van punten… Korte zinnen maken… Heldere boodschappen formuleren... Ging het meteen stukken beter. Althans zo luidt het verhaal, ik was er in het begin niet bij...
 
Het tekent je overigens ook: openstaan voor andermans adviezen. Je bent: geen blikvanger. Geen smaakmaker. Geenspraakmaker. Geen victorie-kraaier… Niet uit op persoonlijk gewin, maar gelooft in samenwerking. Daarvoor gebruikte je ooit eens, hoe kan het anders in de stad van Anton Geesink, een judo-metafoor. Citaat: “Meebuigen met de worp. En niet alleen op eigen energie  willen inzetten. Maar komen tot een worp waarbij je jouw eigen en andermans energie gebruikt.” Ik zie je kijken Victor, maar ik ga nog even door… Je straalt rust uit… Je luistert goed… Probeert te verbinden… [en slaagt daar ook in…]. Je gaat er niet met een gestrekt been in, bent soms misschien wat secundair en afwachtend, maar bijna altijd op zoek naar een compromis. Een rasbestuurder, die graag controle heeft over situaties, stukken vreet, en altijd met scherpe observaties komt. Je bent wel eens onaardig vergeleken met een Tefal-pan, voorzien van anti-aanbaklaag. ‘Je kon er wat tegenaan gooien, maar het gleed er meestal zo weer vanaf.’ Hoe kreeg je het voor elkaar? Misschien was het je gunfactor wel…
 
Als wethouder droeg je de kinderen, kwetsbaren en kansarmen een warm hart toe. Een ambassadeur van ‘Utrecht Kinderrechtenstad’. Een voorvechter van gelijke kansen in de gezondheidszorg. Speciale vermelding verdient het  dossier Skaeve Huse. Je stond in zalen vol spandoeken… Ingewikkelde raadsdebatten… Nul-komma-nul draagvlak… Maar: met het juiste verhaal en de goede stappen lukte het uiteindelijk toch. Want jij vond dat iedereen  een plek verdient in onze stad. Ook mensen die moeite hebben zich aan te passen aan onze maatschappij. Met jouw inzet voor hen en op dit pittige dossier belichaam jij de stad die we willen zijn: een plek waar iedereen er toe doet.
 
Naast een wethouder gaan we - ik in het bijzonder - natuurlijk ook een eerste locoburgemeester missen. Tijdens mijn zes weken afwezigheid wegens ziekte was jij tijdelijk burgemeester van Utrecht. Jouw werk als wethouder ging gewoon door, maar opeens stond je bijna iedere ochtend jouw stropdas te knopen… Telefoon op het nachtkastje - dat hoort er bij. Van een shisha lounge sluiten…tot Sinterklaas verwelkomen. Je neemt een karrenvracht aan ervaring mee naar Amsterdam. Ben ervan overtuigd dat je ook daar gaat slagen. Utrecht gunt het je van harte. Die gunfactor, hè…? En tegelijkertijd staat hier een burgemeester, spreek namens velen, die met pijn in het hart een: betrokken, benaderbare, en bevlogen bestuurder uitzwaait.
 
Beste aanwezigen, Victor,
 
Je hebt je negen jaar lang met hart en ziel ingezet voor Utrecht. Heb daar veel waardering voor. In je brief schreef jij ook er geen betere tijd was om jouw kinderen in Utrecht te laten opgroeien dan in de periode waarin je wethouder was. Net zoals kinderen op een dag uitvliegen, het is haast onvermijdelijk en ook iets heel normaals, vliegen ook wethouders uit. Voor jou is die dag nu gekomen. De trein die voorbijkwam. De trein waar je op moest springen. Maar gelukkig is er ook een trein die jou iedere avond weer terugbrengt naar Utrecht… Ik liet een speciale foto maken van een trein op ons station, op spoor negen, die van Amsterdam naar Utrecht-West rijdt tussen 20.10 uur en 20.19 uur... Creatief cadeautje, hè? En natuurlijk krijg je de fraaie cartoon als afscheidskado van de gemeenteraad.

Werken in Amsterdam. Blijven wonen in Utrecht. Voor jou het beste van twee werelden… Victor, het ga je goed in Amsterdam. We zullen je blijven volgen. En jij ons hopelijk ook… Namens de gemeenteraad - en alle aanwezigen hier - dank ik je voor je inzet voor Utrecht en de Utrechters. Voor je vrolijkheid.
En vanwege je grote verdiensten is het mij tenslotte een eer en een genoegen om je namens de Gemeenteraad de Zilveren Stadsmedaille uit te kunnen reiken.

Uw mening