Burgemeester Bijeenkomst Woongroep Indische huiskamer en Indische eettafel Pelita

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Schooneggendreef, 12 oktober 2018

Mevrouw (Meidty) Keizer van de Woongroep, mevrouw (Sylvia) Hiert van Pelita, beste mensen allemaal op enigerlei wijze verbonden met het voormalige Nederlands-Indië en met de Molukken,

Dank u wel voor uw uitnodiging om langs te mogen komen bij uw woongroep en eettafel. Zelfs als burgemeester vergeet je wel eens dat zo veel Nederlanders en ook Utrechters van verschillende generaties een Indische achtergrond hebben. Ons land en onze stad tellen heel veel schrijvers en schrijfsters, zangers en zangeressen, topsporters en politici met een Indische achtergrond.

Van sommigen is dat bekend, van anderen niet. In elk geval niet bij iedereen. En zeker nu je hier in Nederland steeds meer mensen tegenkomt met wortels in alle mogelijke landen, vallen onze Indische landgenoten nog minder op. Dat heeft, denk ik, ook te maken met hun spreekwoordelijke bescheidenheid of zelfs zwijgzaamheid.

De verhuizing van de eerste generatie (waartoe u nog behoort, mevrouw Keizer) naar Nederland, heeft voor vele ouderen nog steeds veel van een trauma. Dat nog bovenop de oorlog, de Japanse bezetting en de gebeurtenissen van direct na de oorlog kwam, die uiteindelijk leidden tot de Indonesische onafhankelijkheid.

Maar hoewel Indische mensen (of het nu indo's zijn of totoks) net als ieder ander behoorlijke kletsmajoors kunnen zijn, dringen ze zich niet op met hun herinneringen aan en hun frustraties over deze moeilijke tijden. En trouwens ook niet met hun gevoelens van weemoed over die onvergelijkelijke Gordel van Smaragd waar ze hun wortels hebben liggen. Een weemoed die vast ook samenhangt met heel veel onvergetelijk mooie herinneringen.

Ondertussen hebben de nodige kleine en grote elementen van de Indische cultuur in ons land wortel geschoten. In de allereerste plaats de Indische keuken, verreweg de meest invloedrijke Aziatische keuken in ons land en nog steeds onverminderd populair.

En wat ik ook heb begrepen: PRATEN over eten.

En als je je er in verdiept, blijken er nog veel meer typisch Indische gewoonten te zijn (u corrigeert me maar als het niet klopt:) geen melk of zuivel gebruiken, met een lepel eten (zeker rijst), veel te veel eten maken, een appel schillen met de snijrichting van je af in plaats van naar je toe, schoenen uitdoen in huis, op verjaardagen niet in een kringetje zitten, maar met z’n allen in een overvolle keuken gaan staan, woorden zeggen met een verkeerde klemtoon, dingen proberen te repareren met bijvoorbeeld elastiekjes, ’koffer koffer’ zeggen in plaats van ’2 koffers', oudere mensen oom en tante noemen ook al zijn ze geen familie, altijd lang nazitten na het eten en niet, zoals Nederlanders, direct gaan afwassen, altijd aardig blijven, ook al mag je iemand niet.

En zo zijn er veel méér typisch Indische gewoonten, die opvallend vaak iets te maken hebben met eten. Gewoonten die een hele wereld oproepen en waarvan ik me kan voorstellen dat je mensen opzoekt die ze herkennen, waarderen en delen. Zodat je, zelfs in het koude-kikkerland dat Nederland heet - vanmiddag is een uitzondering natuurlijk - een sfeer kan oproepen waarin je je, zeker als je wat ouder wordt, een beetje beter thuis kan voelen.

Dat maakt de oprichting, mevrouw Keizer, van een Indische woongroep als die van u tot een goed idee. En dat geldt ook voor de Indische eettafel voor ouderen in de buurt, waarmee u, mevrouw Hiert, bent gestart namens de stichting Pelita. Want niets is beter om associaties op te wekken, dan etensgeuren. En samen eten maakt het leven nog gezelliger.

Hoop dat de eettafel (van de cateraars van IndonesiaIndah) bij veel inwoners van Overvecht, ook belanda's, zal aanslaan. Aan de Indische keuken zal het niet liggen, mij loopt het water al in de mond als je de geuren van de specerijen ruikt. En ook de muziek van Wim Molenaar draagt zo meteen ongetwijfeld bij tot dat speciale gevoel van vrolijke weemoed. Ik wens u allen selamat makan.

Uw mening