Burgemeester Chanoekabijeenkomst 2018

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Mariaplaats, 2 december 2018

Geachte aanwezigen, geachte rabbijn, commissaris van de Koning, leden van de gemeenteraad, welkom bij deze chanoekaviering.

Er zijn voorwerpen of gebruiken waarvan je je opeens realiseert dat je ze niet meer ziet. Niemand gebruikt ze meer, ze worden niet meer gemaakt, verdwijnen. Zo zie ik bijna nooit meer een fax. Of een ouderwetse kassa met laatjes voor de munten. Of een solex, zo'n brommer met een motortje voorop. Ook Dafjes zie je bijna nooit meer. Viewmasters. Kartonnen treinkaartjes. Cassettebandjes. Telefoonboeken. Vraag maar eens aan uw kinderen of ze een of twee deze dingen kennen. Misschien nog uit de kringloopwinkel.

Vandaag, tijdens de viering van chanoeka, wil ik iets noemen dat óók steeds meer lijkt te verdwijnen. Niet iets wat je in de kringloopwinkel vindt. Wat ik bedoel is aandacht, gewoon een beetje aandacht.

Anno 2018 moet alles snel gaan. We hebben altijd haast. Steeds meer mensen (jongeren en ouderen) hebben moeite ergens hun aandacht wat langer bij te houden. We zijn altijd in de weer op onze tablet of onze smartphone. Met onze fiets of auto razen we door de straten. Op weg naar ons werk. Naar school of college. De kinderen ophalen of wegbrengen. Boodschappen doen. Hup naar het vliegveld, even zoef zoef op vakantie aan de andere kant van de wereld.

Net zo snel denken we na, geven we ons oordeel, hebben we ons commentaar klaar. Thuis achter je tablet of smartphone. Soms denk je dat ook het ouderwetse nachtje slapen of zelfs het bekende even tot tien tellen niet meer bestaan.

Herman van Veen, uit de Vogelenbuurt, zong het al: 'opzij, opzij, opzij, maak plaats, maak plaats, maak plaats, we hebben ongelofelijke haast'.

De viering van chanoeka, het oude joodse feest van de inwijding en van het licht, is een moment voor een beetje tegenwind en antistof tegen deze haast. Niet tegen anderen zeggen: opzij, maak plaats. Maar zelf even plaats maken. Geen ongelooflijke haast hebben, maar juist even wachten. Even stilstaan.

Even stilstaan, letterlijk en figuurlijk, bij dat oude wonder van het licht. Even stilstaan bij andere mensen. Bij mensen die hetzelfde denken, voelen, geloven als jij. Bij mensen met andere ideeën, andere gevoelens, geaardheden, geloven, kleuren. Even aandacht hebben voor de vrede en vrijheid waarin wij leven. En die we ook ieder ander gunnen. Aandacht voor die ene aarde, waar we met z'n allen op leven, waar we het mee moeten doen, die we delen. Die ene stad. Die ene straat.

Aandacht om even van een afstandje te kijken naar al die haast om ons heen. Aandacht die ons kan inspireren als straks de dagen weer gaan lengen. Als we merken dat het 's morgens weer wat eerder licht wordt. En 's avonds weer wat later donker.

Voor mij altijd een belangrijk moment. Want die langere dagen staan voor mij - elk jaar weer - voor hoop. Voor optimisme, voor wat meer aandacht in onze samenleving. Aandacht voor elkaar.

Ik wens u een aandachtige chanoekaviering toe.

Uw mening