Burgemeester Nieuwjaarsontvangst VNG International

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Den Haag, 19 januari 2018

Geachte aanwezigen, your excellencies, distinguished guests, collega’s,

Het voelt goed u allen hier te mogen verwelkomen als voorzitter van de VNG. Zoals elk jaar, laat deze bijeenkomst zien wat een prachtig netwerk VNG International voor het internationale werk van onze gemeenten en de VNG in de loop der tijd heeft opgebouwd.

Dank aan Peter Knip voor zijn vriendelijke woorden en natuurlijk ook dank aan Christiaan Rebergen voor zijn komst en voor zijn aandacht voor ons werk en voor het duiden van de vele raakvlakken tussen het beleid van Buitenlandse Zaken en de internationale activiteiten van de VNG en de Nederlandse gemeenten.

Ik juich het zeer toe dat de samenwerking tussen het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de gemeenten steeds beter en intensiever wordt. Wij hebben uiteraard - naast alle andere hoofdstukken - ook het hoofdstuk over het buitenlandbeleid in het Regeerakkoord ‘gespeld’.

We zien met grote interesse uit naar de nota die minister Kaag over haar beleid binnenkort aan de Tweede Kamer zal aanbieden.

Beste mensen,

Voor twee dingen vraag ik vandaag extra aandacht.

In de eerste plaats blijft het jammer dat de rijksoverheid, anders dan bijvoorbeeld de EU en de Wereldbank, het belang van de kwaliteit van bestuur, van de overheid, als voorwaarde voor economische én sociale ontwikkeling niet meer scherp op het netvlies lijkt te hebben. Het wordt in het Regeerakkoord niet genoemd. Terwijl wetenschappers en praktijkmensen uit het Noorden én het Zuiden, met grote regelmaat benadrukken dat een goed functionerende overheid het verschil maakt. Laten we gewoon (weer) erkennen dat het in Nederland goed gaat omdat we in de loop der decennia sterke instituties hebben ontwikkeld. Sterke instituties waar het buitenland jaloers, maar vooral ook zeer leergierig naar kijkt. Dat gaat naast gemeenten natuurlijk ook om andere instituties binnen de overheid, van kadaster, douane, tot algemene rekenkamer en medeoverheden als de waterschappen.

Nederland kan zich internationaal nog sterker positioneren door die kracht veel meer gezamenlijk en in samenhang in te zetten. Daar zou ik graag met de Minister over doorpraten.

Het tweede onderwerp waarvoor ik nadrukkelijk aandacht zou willen vragen, is vooral gericht aan diegenen hier aanwezig die in onze gemeenten actief zijn. Op 21 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Daarna worden nieuwe college- en raadsprogramma’s gemaakt. Ik ga ervan uit dat de internationale dimensie van veel gemeentelijke opgaven zal doorklinken in die programma’s. Binnen de VNG wil ik graag verder werken aan de verbinding tussen die internationale dimensie en opgaven als de energietransitie en circulaire economie, migratie en integratie, en regionale economische ontwikkeling. In wezen is dit ons huiswerk: de samenwerking tussen rijk en decentrale overheden op een nog hoger niveau te brengen. Het werk van lokale overheden heeft een steeds grotere internationale dimensie, ik kan het niet vaak genoeg herhalen.

Collega’s, distinguished guests,

Naast deze twee dingen, die u mag zien als uitdagingen voor het komende jaar, vraag ik nu uw aandacht voor iets wat al is gerealiseerd. Zet graag bereikte resultaten in het zonnetje.

Het is me een genoegen over te gaan tot de uitreiking van de wisselbeker voor de ‘Meest Inspirerende Global Goals gemeente van het jaar’.

U weet het, met de campagne Gemeenten4GlobalGoals willen we als gemeenten en VNG bijdragen aan het bereiken van de Sustainable Development Goals die gezamenlijk door alle landen in de wereld overeen zijn gekomen. Met de titel ‘Meest Inspirerende Global Goals gemeente van het jaar’ eren we elk jaar een gemeente die zich hiervoor buitengewoon sterk heeft ingezet en die een voorbeeld is voor andere gemeenten.

De jury bestond dit jaar uit Hugo von Meijenfeldt, nationaal coördinator voor de implementatie van deze doelen; Rosalie de Bruijn, projectmanager bij het SDG Charter; en Teun Meulenpas, Jonge Ambtenaar van het jaar 2017. 

Dank voor jullie inzet en het fraaie juryrapport dat ik zojuist van Hugo ontving.

De jury vond het prachtig dit jaar te zien dat er bij de vele aanmeldingen weer zowel zeer ervaren gemeenten als ook beloftevolle nieuwkomers waren. Om ook die laatste categorie te belonen, is besloten dit jaar een eervolle vermelding toe te kennen aan de meest beloftevolle nieuwkomer. En dat is de gemeente Rheden.

Rheden heeft ervoor gekozen de Global Goals dwars door de organisatie in te bedden. Daarnaast organiseren ze ook met scholen en bedrijfsleven activiteiten om de doelen in de gemeente uit te werken. Van harte gefeliciteerd en heel veel succes met het vervolg.

Dan ten slotte de bekendmaking van de winnaar van de wisselbeker. De Meest Inspirerende Global Goals gemeente had volgens het juryrapport vorig jaar ambitieuze plannen laten zien en is geworden tot een heus Global Goals voorbeeld. Deze gemeente heeft de doelen doorgevoerd in elk beleidsplan, iedere portefeuillehouder en medewerker werkt ermee en ze zijn uitgebreid opgenomen in de programmabegroting van 2018. Daarnaast betrekken ze ook veel andere partijen, inwoners en kenniscentra bij hun plannen. Dit jaar hebben ze zelfs een lokale SDG-monitor ontwikkeld samen met universitair kenniscentrum Telos. De meest Inspirerende Global Goals gemeente is dit jaar: de gemeente Oss. Van harte gelukgewenst.

Een goed 2018, blijf gezond en dank voor uw aandacht.

Uw mening