Burgemeester Onthulling beeld ‘Christus en de Samaritaanse vrouw’

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Museum Catharijneconvent, 7 september 2018

Beste mensen, Marieke (van Schijndel), Bart (Rutten),

Toen ik onderweg was naar het Catharijneconvent, bedacht ik me: dit is een bijzondere verjaardag. Want hoe vaak ga je naar een 550e verjaardag? Het 110e lustrum… Iets om even bij stil te staan. En dat doet u. En hoe… Met de expositie Shelter. Hiervoor sloegen Museum Catharijne Convent en het Centraal Museum de handen ineen. Oud, modern en hedendaags, onder één sfeervol dak. Het is een prachtige expositie geworden. Dit is hét voorbeeld van hoe twee musea in één stad met elkaar kunnen samenwerken. Marieke en Bart, complimenten. U heeft de bezoekers met deze expositie een mooi cadeau gegeven. Want wie jarig is, trakteert.

Maar… u heeft ook aan uzelf gedacht. U heeft ook iets voor uzelf gekocht. Het staat onder dat doek. En u weet natuurlijk allemaal wat het is. En een aantal van u hebben het afgelopen jaar er misschien  slapeloze nachten van gehad. Het begon allemaal bij u, Annabel Dijkema. Weet u het nog? U was vorig jaar op een congres over de Middeleeuwen. The International Medieval Congress… In Leeds. U gaf daar een lezing over het lichaam in de Middeleeuwen. Ongetwijfeld een interessant college. Maar ik kan mij voorstellen dat uw gedachten soms ergens anders waren. Op maandag 3 juli kreeg u een e-mail. Bij Sotheby’s in Londen kwam een bijzonder stuk op de veiling. ‘Christus en de Samaritaanse vrouw’. Een houten beeld. Vijf eeuwen oud. Gemaakt door de Meester van de Utrechtse Stenen Vrouwenkop. Een lot uit de loterij… U mobiliseerde iedereen. Mensen werden zelfs op hun vakantieadres gebeld. Een race tegen de klok. Want de veiling kwam er snel aan. Maar je wilt natuurlijk wel zeker weten dat dit beeld echt van de meester is. En het was van de echte Utrechtse meester… Dat beeld moest dus naar Utrecht komen. De (succesvolle) première van Annabel als conservator…

Nu moest er iemand worden gevonden die ging bieden op het beeld. En dat werd u, Rosa van der Wielen. Op een bankje. Bij de Basiliek van de Heilige Agatha en Barbara in Oudenbosch, een kopie van de Sint-Pieter in Rome, ging u bieden. En u bracht het winnende bod uit… Waar ik zo benieuwd naar ben: heeft u daarvoor nog een kaarsje opgestoken in de basiliek? Een schietgebedje gedaan?

Gelukkig kreeg dit spannende verhaal een goed einde. Niet naar een anonieme verzamelaar. Niet naar een museum ver weg. Maar hier in Utrecht. Waar dit beeld hoort. En het beeld krijgt een ere-plek. In de Grote Utrechtzaal. Naast de Utrechtse Stenen Vrouwenkop. Twee Utrechtse topstukken in één zaal. Wat zou de meester hier van vinden? Ik weet zeker dat hij blij en trots zou zijn op deze topaankoop. Net als ik. Net als u. Ik zie het aan uw gezichten. Blije gezichten. Volkomen terecht. Want dit is de kroon op uw werk. Een belangrijke dag voor dit museum. Een bijzonder weekend voor de bezoekers. En een mooi moment voor Utrecht. Met de komst van dit beeld sluit deze stad, de verloren zoon weer in de armen. Dit is immers het museum voor religieuze kunst… Het meesterwerk van een van de grootste kunstenaars die Utrecht ooit heeft voortgebracht. Zijn echte naam kennen we niet. Maar hij is een beeldhouwer van naam. Uit de tijd dat Utrecht, de culturele hoofdstad  van Europa, en misschien zelfs van de wereld was.

Beste mensen,

Een topstuk is terug. Thuis in Utrecht. Daarmee wens ik u allen van harte geluk. Daar feliciteer ik de bezoekers van dit museum mee. En daar feliciteer ik tot slot onszelf, de stad Utrecht, mee. Want dankzij dit prachtige cadeau, aan de onthulling waarvan ik zo meteen met veel plezier bijdraag, is onze stad vandaag weer een stukje mooier geworden.

Uw mening