Burgemeester Onthulling bibliotheekkast gebouw De Utrecht

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Centrale Hal ASR, 23 mei 2018

Beste Jos, geachte aanwezigen,

Als burgemeester gaan er regelmatig deuren voor je open. Figuurlijk, maar soms ook letterlijk. Er zitten vaak fraaie en opmerkelijke exemplaren tussen, maar het is lastig om je alle deuren in kwestie precies te herinneren. Wat daarbij helpt, is welke wereld of omgeving je vervolgens binnen treedt.

Vandaag blijf ik letterlijk in het pand van ASR. Maar figuurlijk keer ik even terug naar jullie en ook mijn eigen verleden en meer specifiek naar gebouw De Utrecht. Ik word daar blij van – om velerlei redenen - en tegelijk licht melancholiek.

Een van de voorlopers van ASR, Levensverzekeringsmaatschappij Utrecht, was sinds 1883 gevestigd aan de Leidseweg, op de plek van het huidige Smakkelaarsveld. Daar begon in 1899 de bouw van een nieuw hoofdkantoor in Art Nouveau/Jugendstilstijl naar ontwerp van architect Jan Verheul. In 1902 was De Utrecht klaar en het was indrukwekkend. Van binnen, zoals Jos al schetste, maar ook van buiten, met een bordestrap en een rijkdom aan ornamenten.

Het gebouw maakte deel uit van de stationswijk. Een semi-hoogbouwwijk met pakhuizen tussen het centrum en station Utrecht Centraal.

Helaas neemt het verhaal nu een wat droeve wending. Want in 1974 werd die stationswijk en daarmee ook De Utrecht gesloopt om plaats te maken voor Hoog Catharijne. Plannen voor het behoud en voor herbouw op een andere plek zijn toen geopperd (zelf was ik daar ook voor, lees de publicatie van René de Kam) maar gingen uiteindelijk niet door.

Met de kennis van nu hadden we, geachte aanwezigen, misschien andere keuzes gemaakt. Feit was, dat een markant gebouw uit Utrecht verdween.

Terug naar het hier en het nu, naar deze feestelijke bijeenkomst. Dat roemruchte gebouw zit nog steeds in het geheugen van veel Utrechters. Maar ook fysiek is er meer bewaard gebleven dan veel mensen denken. Aan beeldmateriaal maar ook aan losse onderdelen. Die zijn terug te vinden op verschillende plekken in Utrecht, waaronder het Centraal Museum en naar ik begrijp ook in de kelder en in een aantal vitrines hier in het pand. Het grootste onderdeel dat bewaard is gebleven, is de bibliotheekkast. En vandaag staan we er bij stil dat dit fraaie stuk geschiedenis terugkeert naar ASR. Uiteraard niet naar de kelder maar naar een zichtbare en prominente plek.

Mooi op tijd om jullie 300-jarig bestaan in 2020 nog meer luister bij te zetten. En de twee jaar tot aan dat jubileum geven jullie bovendien de mogelijkheid om op zoek te gaan naar nog meer moois uit jullie verleden. Wie weet, welke verborgen schatten Nederlandse zolders en kelders mogelijk nog verborgen houden.

Ik wens ASR veel geluk met deze zoektocht. Maar met het verhaal van het gebouw De Utrecht en de schitterende bibliotheekkast die in dat gebouw stond, kunnen jullie de deur naar jullie lange en rijke geschiedenis nu al open zetten.

Uw mening