Burgemeester Onthulling muurschildering Buys Ballot Burgemeester Reigerstraat

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Wagenstraat, Broodnodig Op ’t Spoor, 19 oktober 2019
 
Hans en Annerie, Robert en Anniek, Ingmar en Sander, Meesters van de Strakke Hand, beste mensen,  
 
Dit zou een aflevering uit de Rijdende Rechter kunnen zijn. En die episode gaat als volgt: Henk en Annerie ergeren zich groen en geel aan hun grijze buitenmuur. ‘De saaiste en lelijkste muur in de buurt’, vinden zij. En dus kwam er op een dag een muurschildering. Een joekel van een muurschildering. Toch, Robert en Anniek? En u bent de buren van Henk en Annerie. En u moet tegen dit enorme schilderij, in uw tuin, aankijken. Maar...ik hoorde dat u het prachtig vindt… Dus hoeft Meester Frank Visscher niet te komen opdraven om een uitspraak te doen ‘waar u het mee zult moeten doen…’ Vandaag komt burgemeester Jan van Zanen langs… En hij vindt het prachtig geworden.
 
Was hier op zondagochtend 6 oktober op weg naar de Singelloop. Ongeveer een derde van de muurschildering van De Strakke Hand was gereed. Werd nieuwsgierig. Sprak jou kort even, Hans. En werd meteen enthousiast van je verhaal. Een historisch moment waarvan je je afvraagt: hoeveel Utrechters weten dat op een Utrechtse spoorlijn, 175 jaar geleden, geschiedenis werd geschreven? Over het spoor tussen Utrecht en Maarssen reed een trein met muzikanten. Blaasmuziek. Gezellige boel, zou je denken… En zo klonk het misschien ook, maar in juni 1845 hier werd serieuze wetenschap bedreven. Professor Buys Ballot, oprichter van het KNMI, wilde met een gewaagd experiment het Doppler-effect aantonen. Ben (ook al) geen natuurkundige, maar u kent natuurlijk allemaal het geluid van een ambulance. Ze rijden vaak genoeg door de Reigerstraat… Als de ambulance onze richting op rijdt, klinkt de sirene anders dan als de ziekenwagen van ons vandaan rijdt. Buys Ballot wilde in 1845 testen of je die veranderende geluidsfrequentie wetenschappelijk kan aantonen. Dus regelde Buys Ballot een trein, geluidswaarnemers en muzikanten. Voor het gebruik van trein en spoorlijn kreeg hij zelfs toestemming van de minister. Kostte de Nederlandse staat wel wat… Het verhaal gaat dat de minister aan de Koning (zo ging dat toen) had gevraagd of hij de geschatte kosten (15 tot 20 gulden) voor zijn rekening mocht nemen.  
 
Met de muzikanten op de open wagon werd er drie dagen getreind, gemusiceerd en waargenomen. En volgens Buys Ballots metingen bleek het Doppler-effect echt te bestaan. Buys Ballot had toen nog geen idee wat je met dat Doppler-effect kon doen… We weten nu wel beter… In de verloskunde worden echoscopische Doppler-flow metingen gebruikt om de conditie van een ongeboren kind te controleren. En de Doppler-radar speelt een belangrijke rol in de weersvoorspelling. Dat experiment in Utrecht was het begin van veel belangrijke uitvindingen. Zo’n wetenschappelijke doorbraak verdient een mooie muurschildering, vond de Universiteit Utrecht. Dus Ingmar en Sander,  jullie belden aan bij Hans en Annerie. Zij enthousiast… De buurt enthousiast… Utrecht enthousiast, weet dat zeker.
 
En: wordt wellicht vervolgd… Want er zijn meer belangrijke Utrechtse ontdekkingen. Noem er een paar… De Wet van Buys Ballot. De Zonne-atlas van Marcel Minnaert. De contrastmicroscoop van Frits Zernike en de Utrechtse Caroline Bleeker. En Nobelprijswinnaar Jacobus Henricus van ’t Hoff die de basis legde voor de ruimtelijke scheikunde. Allemaal wetenschappers en wetenschappelijke doorbraken die volgens het Departement Natuurkunde van de Universiteit Utrecht een muurschildering verdienen. Ontdekkingen die het verdienen om herontdekt te worden.
 
Na de drie Utrechtse schilders uit de school van Caravaggio worden straks misschien  wel vijf, zes, zeven Utrechtse ontdekkingen op reuzenformaat vereeuwigd. Klinkt mij als blaasmuziek in de oren… Iets aardigs om naar uit te kijken, maar voor dit moment feliciteer u van harte met deze muurschildering.

 

Uw mening