Burgemeester Opening Dag van de Stad

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Werkspoorkathedraal, 30 oktober 2017

Welkom in Utrecht, welkom in deze kathedraal.

Hier was, tussen 1913 en 1972, de Koninklijke Nederlandsche Fabriek voor Werktuigen en Spoorwegmaterieel oftewel Werkspoor gevestigd. Zo’n 6000 werknemers werkten hier aan locomotieven, wagons, spoorbruggen, ketels en apparaten.

Dat de stad Utrecht ongeveer een eeuw geleden tot bloei kwam als industriestad, was aan bedrijven als Werkspoor te danken. Daarom is het zo toepasselijk dat de Dag van de Stad juist hier plaatsvindt. Want het hoort bij de kracht van steden en stedelijke regio’s om, ook na mindere tijden, veerkracht te tonen en zichzelf opnieuw uit te vinden. Voor Utrecht gold dat toen en ook nu. Zoals het ook geldt voor de stedelijke regio’s waar u actief bent en voor een toenemend aantal steden in de hele wereld.

In 2007 maakten de Verenigde Naties bekend dat voor het eerst in de geschiedenis meer mensen in steden woonden dan daarbuiten. 75 procent van de mensen woont in stedelijke regio's. Wie dat weet, beseft direct dat het in de wereld van nu elke dag Dag van de Stad is. Dat steden de locomotieven zijn. Van onze economie. Van onze kennis en cultuur. Van bestuurskracht. Van ons leven.

Dat stedelijke regio’s DE plaatsen zijn waar je naartoe trekt om te wonen, te studeren, te werken, je kinderen groot te brengen. Waar je heen gaat om verder te komen. Waar je geniet van winkels, horeca, sport, cultuur. Waar je elkaar ontmoet en inspireert. Waar voor de problemen van morgen oplossingen worden bedacht, ontwikkeld en uitgevoerd.

Een stad als Utrecht, waar nu 345 duizend, maar in 2030 400 duizend mensen zullen wonen, is daar maar één van de voorbeelden van uit vele. Maar wel een heel goed voorbeeld. Stad die heeft besloten te gaan voor meer dichtheid, meer concentratie, maar zich juist daarom, in naam van de toekomst, ook extra inzet om die stad aangenaam, leefbaar en een gezond stedelijk leven te houden voor iedereen. Een goed bereikbare, gastvrije stad met een openbare ruimte van hoge kwaliteit, voldoende, aantrekkelijk groen en schone lucht.

We hebben als stad en regio heel veel kwaliteit in huis - of het nu om topwetenschappers, topvrijwilligers, topinwoners, of topondernemers gaat - om dat ideaal te bereiken. En raadsleden, bestuurders en medewerkers die zich graag laten inspireren, ook door u.

En ik weet zeker dat ook in uw stad zulke idealen en zulke mensen bestaan. En dat ook op het Binnenhof bekend is hoeveel ideeën, talent, creativiteit en ondernemingszin er in stedelijke regio’s huist.

Een jaar geleden was ik er in Quito als vertegenwoordiger van de Nederlandse gemeenten bij toen de New Urban Agenda werd vastgesteld. De Urban Agenda van de Europese Unie blijft zich volop ontwikkelen. Onze nieuwe regering heeft laten weten de Agenda Stad van haar  voorgangster te zullen voortzetten. Vandaag is het Dag van de Stad. Morgen volgt de Internationale Dag van de Stad, uitgeroepen door de Verenigde Naties. Dat is allemaal prachtig en we roepen het nieuwe kabinet op de stedelijke regio’s in staat te stellen stevig voorop te blijven lopen. Maar we moeten met die agenda's vooral aan het werk. Mee vormgeven aan een nieuwe economie. Aan de slag met onze collectieve voorzieningen. De klimaatverandering aanpakken. Op steden rust de plicht met de al deze uitdagingen aan de slag te gaan. Het is in de steden, waar het talent en het doorzettingsvermogen aanwezig zijn om dat ook met succes te doen.

Om de stad is het waar het vandaag, hier in de Werkspoorkathedraal, allemaal draait. Om uw stad. Om mijn stad. Om al onze steden en stedelijke regio’s. Een bonte stoet aan inleiders komt aan het woord. Verenigd door de overtuiging van de stedelijke uitdagingen, mogelijkheden en kracht. Daarnaast gaat een aantal van u zich verdiepen in het nieuwe regeerakkoord dat begin deze maand het licht zag en dat ‘Vertrouwen in de toekomst’ is gedoopt. Vertrouwen waaraan ook de steden bijdragen. Want wie de stad heeft, hééft de toekomst. Ik wens u hier in Utrecht een onvergetelijke dag.