Burgemeester Opening expositie 'Beleef de Stijl'

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Gerrit Rietveldcollege, 3 november 2017

Beste leerlingen, ouders en docenten van het Gerrit Rietveldcollege,

Er was een tijd dat de meeste mensen vonden dat kunst altijd wat moest vóórstellen. Dat was ook de vraag die je stelde als je kunst zag. Wat is het? Wat stelt het voor?

Als je daaraan gewend was (en dat was in 1917 bijna iedereen) dan schrok je je een hoedje bij het zien van de vernieuwende, abstracte kunst van De Stijl.

De grote meester Gerrit Rietveld zelf had daar een verklaring voor. Kunst uit het verleden (zo schreef hij), die is duidelijk. Maar kunst uit het hier en nu en ook de waardering daarvoor en het inzicht daarin, zijn dat niet. Kunst uit eigen tijd (en ik citeer Rietveld nu letterlijk) 'stoot af omdat het probeert wakker te maken, en omdat er geen associaties gevoeld worden met bekende gevoelens.'

Dat schreef Rietveld in 1939, dus lang na het begin van De Stijl in 1917. En hoewel we tegenwoordig meer zijn gewend aan abstracte kunst, is het nog steeds waar wat hij schrijft. Zij het dat De Stijl zelf nu natuurlijk 'kunst uit het verleden' is geworden en dus 'duidelijk' zou  moeten zijn. Ben benieuwd of jullie dat na twee maanden 'Beleef de Stijl' met Rietveld eens zijn.

En er zijn meer redenen waarom ik nieuwsgierig ben naar het eindresultaat van de twee maanden inspiratie en transpiratie die jullie achter de rug hebben. Naar de manier waarop jullie de bezoekers wakker maken zonder ze af te stoten, naar de associaties die jullie werk  oproepen.

Ik voorspel dat Gerrit Rietveld, de andere kunstenaars van De Stijl én alle bezoekers van deze expositie tevreden kunnen zijn en verklaar de tentoonstelling 'Beleef de Stijl' daarom met heel veel plezier officieel voor geopend.