Burgemeester Opening expositie 'Open je ogen'

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, stadhuis, 4 april 2017

Mevrouw Hut, dames en heren,

Welkom in het stadhuis van Utrecht. Wij zijn in de Grote Trouwzaal die speciaal is ingericht om mensen in de echt te verbinden. Vrijwillig. Dat zijn altijd vreugdevolle bijeenkomsten.

In schril contrast daarmee staat het onderwerp van vanmiddag: mensenhandel. Exacte cijfers zijn niet bekend, maar naar schatting zijn daar in Nederland rond de 1.800 mensen het slachtoffer van. Een kwart Nederlandse vrouwen en soms ook mannen, daarnaast relatief veel mensen uit landen als Bulgarije, Hongarije, Roemenië en Nigeria.

Het patroon is niet onbekend. Aangelokt door de kans te ontsnappen uit een uitzichtloos bestaan, worden mensen weggelokt. De schulden die ze daarbij opbouwen, zijn een bron van afhankelijkheid. Vaak komt het tot prostitutie, waarbij een persoonlijke band met een ronselaar het alleen maar moeilijker maakt om eruit te komen. Eindresultaat is een leven vol afhankelijkheid, angst en geweld.

De expositie die u vanaf vandaag hier buiten op het voorplein van het stadhuis kunt zien, bestaat uit portretten en verhalen van slachtoffers van mensenhandel. Een daarvan is hier aanwezig. Respect ...

Het patroon mag bekend zijn, het blijft van het grootste belang de slachtoffers aan het woord te laten. Letterlijk en figuurlijk. De expositie is samengesteld door de stichting Open Mind en het Coördinatiepunt tegen Mensenhandel. Dit coördinatiepunt registreert slachtoffers, coördineert hulp en organiseert trainingen over dit beladen onderwerp. Belangrijke partner voor onder meer de gemeente  Utrecht, en medelid van de landelijke Taskforce Mensenhandel.

Een taskforce waar gemeenten een belangrijke rol in spelen. Zij zijn namelijk de overheid die het meest directe contact met hun inwoners hebben. En dus ook al vroeg signalen van mensenhandel kunnen opvangen en melden. Uiteraard zet ook de politie zich, met onder meer speciale teams, tegen mensenhandel in en hetzelfde geldt voor de IND en het Openbaar Ministerie. Slachtoffers proberen we een veilige opvang, rechtsbijstand en medische, sociale en psychologische zorg te bieden. Als u straks de verhalen leest, zult u beseffen, dat dat helaas geen overbodige luxe is.

Dames en heren,

Mensenhandel klinkt soms als iets van vroeger of zelfs van heel vroeger. Maar de afgelopen jaren is het - erg genoeg - alleen maar actueler geworden. Mensenhandel is dichterbij dan u denkt. Via deze tentoonstelling maken de slachtoffers zelf ons daar bewust van en sporen ze ons aan er met vereende krachten tegen in actie te blijven komen.