Burgemeester Opening Festival Oude Muziek

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, TivoliVredenburg, 25 augustus 2017

Dank u wel, meneer Vandamme. Fijn, zo'n goed gevulde zaal aan het begin van het Festival Oude Muziek. En laat ik u als luisteraar van Radio 4 vooral niet vergeten.

Zenuwcentrum van dit 36ste Festival is TivoliVredenburg. Zoals we hier in Utrecht zeggen: een muzikale stad in een stad, met vijf zalen onder één dak. Als zodanig uniek in de wereld.

De Grote Zaal van Herman Hertzberger (die vanavond overigens in ons midden is) is één van die vijf zalen. En die zaal wordt, Xavier Vandamme vertelde het al, nu nog unieker door de komst van een orgel. U ziet het achter mij, voorlopig nog even ingepakt.

Het is een orgel waarmee onze uitvoerende musici nog dichter bij de manier kunnen komen waarop er muziek werd gemaakt in de tijd van Bach. Niet zoals we - ook hier - gewend waren met een klein reisorgeltje ter grootte van een kist. Maar met een volwaardig en veelzijdig instrument. De Grote Zaal is daarmee de allereerste moderne concertzaal met een groot en permanent barokorgel.

Dat hebben we te danken aan de initiatiefnemer, de Stichting Orgelcomité Muziekcentrum Utrecht, mede dankzij de financiële steun van velen. Bewonderenswaardig dat de stichting na een voorgeschiedenis die teruggaat tot 1977, haar doel heeft weten te bereiken.

Xavier Vandamme heeft me gevraagd nog even kort duidelijk te maken dat de veelzijdigheid van het orgel direct al terugkomt in het concert dat we gaan horen. Eerst horen we het orgel als solo-instrument. Daarna treedt het orgel in dialoog met het orkest. En ten slotte treedt het orgel op als begeleidingsinstrument.

Maar om het zo ver te laten komen, zullen we toch eerst moeten overgaan tot de onthulling. Mag ik daarvoor vier mensen op het podium roepen? Maarten van Ditmarsch, voorzitter van de Stichting Orgelcomité en daarmee schenker van het orgel. Peter van Dijk, die het orgel heeft ontworpen. Adjan Smitsman, directeur van de firma Van Vulpen, die het orgel heeft gebouwd. Frans Vreeke, directeur van TivoliVredenburg.

Dank u wel, heren. U denkt nu misschien, dames en heren, er is geen orgelpijp te zien. Dat klopt. Maar er zijn er, dat kan ik u verzekeren, geïntegreerd in de zaal, wel degelijk bijna duizend. En dat gaan we nu horen.

Graag uw aandacht voor organist en dirigent Lorenzo Ghielmi en zijn orkest La Divina Armonia. En met hen verklaar ik het Festival Oude Muziek 2017 voor geopend.