Burgemeester Opening Historicidagen

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Academiegebouw, 25 augustus 2017

Deelnemers aan de Historicidagen,

Welkom in Utrecht voor dit nu al historische congres. Uiteraard omdat het de eerste keer is, maar ook omdat je maar zelden zó veel historici bij elkaar ziet.

U weet natuurlijk dat ik u welkom mag heten op een historische plek: namelijk deze aula, ooit gebouwd als kapittelzaal voor de kanunniken van het Domkapittel. Waar in 1579 de Unie van Utrecht werd ondertekend.

Tijdens het voorprogramma van gisteren heeft u al kunnen genieten van andere hoogtepunten in het historische hart van Utrecht en gisteravond schreef Ian Buruma geschiedenis met zijn lezing over Europa.

Als burgemeester van Utrecht heb je op vele manieren te maken met geschiedenis en met historici. Als voorzitter van de raad, die al 471 jaar bijeenkomt op de huidige locatie. Als degene die het eerste exemplaar in ontvangst mag nemen van nieuwe boeken over de stad. Ik noem het fantastische boek van René de Kam, Frans Kipp en Daan Claessen over de geschiedenis van de Domtoren. Kort geleden nog van René de Kam het boekje 'De geschiedenis van Utrecht voor Dummies'. En een nieuwe boekpresentatie staat al in mijn agenda: een nieuw overzicht van de geschiedenis van de stad van de hand van René de Kam en Renger de Bruin.

Welk boek het ook is, je merkt altijd weer hoe geïnteresseerd mensen zijn. Of het nu gaat om het verhaal van Utrecht als Romeins castellum of als NSB-stad. Of het nu gaat om het leven van paus Adrianus VI of om dat van stervoetballer Tonny van der Linden. En zo zijn het ook de historici die ieder jaar weer nieuwe feiten en nieuwe gezichtspunten leveren die ik als burgemeester kan gebruiken voor de toespraak bij de Dodenherdenking op 4 mei.

De populariteit van geschiedenis, bij professionals maar ook bij amateurhistorici, heeft zeker een hoge vlucht genomen sinds er op radio en tv programma's over worden gemaakt. Sinds 1992 OVT op de radio, sinds 2000 Andere Tijden op TV. Nog niet lang geleden trad onze oud-burgemeester Annie Brouwer, kort daarna overleden, nog op in maar liefst twéé afleveringen van dat laatste programma: één over de daklozen- en verslaafdenaanpak in Hoog-Catharijne en één over de treinkaping van 1977 in De Punt. Historici blijven verhalen vertellen, aanvullen en corrigeren en de mensen daar, meestal aangenaam, mee bezighouden. Hier in Utrecht, naast de namen die ik al noemde, Maarten van Rossem en Ad van Liempt voorop. Samen vormen al die verhalen de grote vertelling van onze stad, ons land, ons werelddeel. Verschaffen ze ons een deel van onze identiteit.

En dan heb ik het nog niet over de manier waarop wij hier in Utrecht samenwerken met een historica als professor Beatrice de Graaf inzake het zeer actuele onderwerp 'internationaal terrorisme'. Want geschiedenis, dat weet u natuurlijk als geen ander, gaat bijna altijd ook heel erg over het heden. Zie ook de onderwerpen die de komende twee dagen op het menu staan van dit congres.

Slechts één voorbeeld: de parallelsessie van onze gemeentelijk archeoloog Erik Graafstal, over ons nieuwe multifunctionele cultureel centrum Castellum Hoge Woerd. Misschien mag ik u die sessie (naast een bezoek aan het Nederlands Volksbuurtmuseum) speciaal aanbevelen. Hoe aantrekkelijk ALLE andere lezingen en debatten er ook uitzien.

Sowieso hoop ik dat onze mooie, historische stad u kan inspireren tot een vruchtbaar en aangenaam congres waar nog lang, door historici en anderen, over zal worden nagepraat. Dank u wel.