Burgemeester Opening Jongeriuscomplex en uitreiking Speld van de Stad aan Willem ter Steege

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Villa Jongerius, 25 mei 2018

Veel dank gedeputeerde Mariëtte en kleinzonen Frans en Willem voor jullie aardige woorden. Geachte aanwezigen, wat is het hier mooi geworden… De klok is terug (net hebben Mariëtte en ik de klok met enige vertraging onthuld). En de klok tikt weer… De lantaarns zijn terug. En ze geven weer licht… En naam JAN JONGERIUS prijkt weer op de spierwitte gevel. In enorme brandweerauto-rode letters… dus ook van ver goed zichtbaar. Vanuit de 20e etage van het stadskantoor, heb je een eersteklas uitzicht. En zag je het complex iedere dag mooier worden. Eerst de villa en de tuin. Nu is ook het kantoor weer in oude glorie hersteld. Zoals Jan Jongerius het ooit bedoeld had. Misschien nu zelfs mooier dan toen.

Maar, beste allemaal, aan het vernieuwde Jongeriuscomplex, met als sluitstuk dit kantoor, ging wel iets vooraf. Dit was een mega-operatie. Hier moest echt iets gebeuren. Een villa die op instorten stond. Een verwilderde tuin. Een kantoor zonder de rode letters. Zonder lantaarns. Zonder klok. En als die klok nog op de gevel had gestaan, hadden de wijzers zeker op 2 voor 12 gestaan. Het was opknappen, of afbreken…

Het werd opknappen. Gelukkig maar. Want het Jongeriuscomplex hoort bij onze stad. De familie Jongerius vindt dat. De provincie. En de gemeente. Op deze plek ontstond iets moois. Op deze vruchtbare grond, waar de familie Jongerius ooit groenten verbouwde, ontstond een vruchtbare samenwerking. Samen met de provincie, met de gemeente, en het Prins Bernhard Cultuurfonds, zette de stichting Vrienden van het Jongerius Complex de schouders onder dit project.

Het complex kreeg de monumentenstatus. Er kwam geld. Ook van gemeente, provincie en rijk. Villa, tuin en kantoor kregen hun broodnodige en verdiende restauratie. Hiernaast ligt nu een kale vlakte. Eerst grond van Jongerius. Daarna terrein van Defensie. Sinds vorige week van de gemeente. Straks verrijst hier een bruisende wijk. Met het Jongeriuscomplex als stralend middelpunt.

Missie geslaagd: dankzij een goede samenwerking. Dankzij het geloof dat je dromen kunt waarmaken. En dankzij de vooruitziende blik van Jan Jongerius… Want zijn lijfspreuk was: 'Kan niet, bestaat niet'. U heeft deze lastige klus geklaard. En het motto van Jan Jongerius nieuw leven ingeblazen. Zoals u ook dit kantoor nieuw leven hebt ingeblazen.

Geachte aanwezigen,

U ziet het in de enorme brandweer-auto-rode letters op de gevel: Jan Jongerius is terug. En hij is vandaag een beetje bij ons. Wat zou hij trots zijn. Op de prachtig gerestaureerde villa, tuin en kantoor. Misschien zou hij minder blij zijn met die hoge gebouwen daar. Die het uitzicht op de Utrechtse skyline wegnemen...

Maar Jan Jongerius zou vooral trots zijn op jullie. Want jullie zorgden ervoor dat zijn levenswerk een tweede kans kreeg. Een nieuwe bestemming. En hopelijk het eeuwige leven (en met de ‘zegen’ die Frans - ik wist dat je dat pastorale in je had - net uitsprak moet dat lukken). Ik feliciteer u met deze mijlpaal. Een bijzondere dag voor Utrecht… en een historische dag voor de familie Jongerius. Ik wens u alle succes toe.

Maar bovenal wens ik u een goede nachtrust toe... Ik kan me voorstellen dat het Jongerius Complex u soms slapeloze nachten heeft bezorgd. Iemand die ik zeker een goede nachtrust toewens, is… Willem ter Steege. In dit megaproject speelde u een sleutelrol. Want: u stond aan de wieg van de stichting. U bracht alle partijen aan tafel. U bereidde de restauratie van dit complex voor. U begeleidde de restauraties. U deed veel, heel veel. Wat deed u niet? Zonder u was deze dag misschien niet eens mogelijk geweest. Mede dankzij: uw liefde voor het Jongeriuscomplex, uw geweldige inzet, uw doorzettingsvermogen (want: ‘kan niet, bestaat niet’…) slaagde dit megaproject met rood-witte vlag en wimpel. U heeft maximaal bijgedragen aan het behoud van villa, tuin en kantoor. Het behoud van een stuk familiegeschiedenis. En het behoud van een stuk Utrechtse geschiedenis. En vanwege uw grote verdiensten heeft het gemeentebestuur besloten u de Speld van de stad Utrecht toe te kennen. Van harte gelukgewenst.