Burgemeester Opening nieuwe vestiging Vereniging van Openbare Bibliotheken

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Oude Rechtbank, 1 november 2017

Dank u wel, mevrouw Barth, meneer Schellekens. Ik heet de Vereniging van Openbare Bibliotheken van harte welkom in Utrecht.

Wij horen dat natuurlijk graag: een organisatie die de centrale ligging en goede bereikbaarheid van onze mooie stad weet te waarderen. Maar in dit geval komt er nog iets bij. Utrecht en bibliotheken hebben namelijk iets met elkaar. Al heel lang.

Het is namelijk meer dan 1200 jaar geleden dat hier in Utrecht de allereerste bibliotheek werd ingericht boven de spreekwoordelijke grote rivieren. Die hoorde bij de kloosterschool die Willibrord, bisschop van de Friezen, hier niet ver vandaan stichtte aan het begin van de 8ste eeuw. Zó lang hebben we hier in Utrecht dus al iets met bibliotheken.

Natuurlijk waren er in de tijd van Willibrord nog maar heel weinig mensen die konden lezen en schrijven. Dat is pas echt veranderd nadat in 1900 de Leerplichtwet werd aangenomen en acht jaar later de Centrale Vereeniging voor Openbare Leeszalen en Bibliotheken werd opgericht. Overigens was 1908 ook het jaar dat hier in Utrecht één van de eerste Nederlandse bibliotheken werd gesticht waar je ook boeken kon lénen.

Al met al is het glashelder dat de Vereniging en Utrecht niet alleen goed bij elkaar passen door de centrale ligging en de goede bereikbaarheid. Nog helemaal afgezien van het feit dat het handig is om je in de stad te vestigen waar de voorzitter van de VNG (een organisatie waar u als VOB veel mee te maken heeft) actief is als burgemeester.

Utrecht is een echte bibliotheekstad, waar de centrale vestiging van de Openbare Bibliotheek vermoedelijk eind 2018 zal verhuizen naar een fantastische locatie in het voormalige postkantoor aan de Neude. Een passende locatie in een stad die zich, op gezag van de UNESCO, voortaan 'Stad van Literatuur' mag noemen.

De gemeente Utrecht hoopt van harte dat uw nieuwe locatie hier in de voormalige Rechtbank opperbest zal bevallen. En wenst u heel veel succes met uw werk dat, zoals ook bij deze opening weer zichtbaar wordt, sinds de tijden van Willibrord (en trouwens ook sinds 1908) ingrijpend is veranderd en nog steeds verandert.

Voor een belangrijk deel gefinancierd door de Nederlandse gemeenten, concentreren openbare bibliotheken zich steeds meer op leesbevordering, digitale basisvaardigheden en onderwijsondersteuning. Bibliotheken zijn nog steeds een belangrijk wapen tegen laaggeletterdheid, maar ook tegen een tweedeling in de informatiesamenleving. Steeds meer zijn bibliotheken ook ontmoetingsplaatsen, niet-commercieel en laagdrempelig. De aloude bieb kortom als knooppunt van kennis, contact en cultuur. Een knooppunt waarvan u als VOB op uw beurt weer het knooppunt bent. Heel veel succes met uw werk hier in Utrecht. Dank u wel.