Burgemeester Prelude op expositie Caravaggio

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Centraal Museum, 30 mei 2017

Dames en heren, beste Marco en Bart,

Marco, mede namens wethouder Kees Diepeveen, dank voor je vriendelijke woorden. Bart, van harte gefeliciteerd met je nieuwe functie.

Wat een geweldige plek en een prachtig moment hebben jullie uitgekozen om hier buiten in de binnentuin van het Centraal Museum bijeen te komen als (nieuwe) vrienden en goede bekenden van het museum. De sfeer en ambiance doen me denken aan het bezoek dat Emmanuel Macron aan het museum bracht aan de vooravond van de start van de Tour de France. Vandaag alweer een prelude, een prelude op een Caravaggiotentoonstelling. Wat wil je nog meer?

In jongensboeken moeten de hoofdfiguren, meestal aan de hand van een kaart, lang zoeken voor ze een schat vinden. Hier in het Centraal Museum hoef je naar de schatten niet te zoeken. Hier liggen ze voor het oprapen.

Op dit moment zitten we volop in het Jaar van de Stijl, een beweging waarvan Gerrit Rietveld onze grootste coryfee is. Utrecht is, met Amersfoort, bakermat van die invloedrijke beweging, waar ook onze grote stadgenoot Dick Bruna zich door heeft laten inspireren.

Het Centraal Museum loopt mee voorop in het onthullen van de schatten van De Stijl.

Zo ook als het gaat om de eerdere perioden waarin Utrecht een toonaangevende stad was op het gebied van de teken- en schilderkunst. De 16de eeuw met Jan van Scorel en zijn navolgers in de tijd van de Utrechtse paus Adrianus. En misschien nog wel meer het begin van de 17de eeuw. Het Centraal Museum maakte dat in 2015 al eens zichtbaar met een succesvolle tentoonstelling over onze stadgenoot Joachim Wtewael, 'Liefde en lust'.

In 2018 volgt een expositie die zowel tegenhanger als logisch vervolg is op die expositie van 2015: 'Utrecht - Caravaggio – Europa’. Een samenwerkingsverband met het gerenommeerde museum Alte Pinakothek in München maakt deze tentoonstelling mogelijk. U krijgt er vanavond meer over te horen. Om te illustreren hoe bijzonder deze tentoonstelling wordt, kan ik u vertellen dat onze koning en koningin vorig jaar persoonlijk aanwezig waren bij het sluiten van de overeenkomst.

Het is op deze expositie van volgend jaar dat de kleine tentoonstelling die u vandaag gaat bekijken, als het ware preludeert. Je zou ook kunnen zeggen deze expositie, 'Grappen en grollen', draagt bij tot de voorpret. Beide exposities laten Utrecht zien als een kunststad in optima forma, een broedplaats van schilder- en tekenkunstig talent. Talent dat, net als later Dick Bruna, de wereld in trok, op zoek naar inspiratie. En Utrecht tot een stad maakte die invloeden van buiten gretig absorbeert, met als resultaat een culturele productie met een hoge kwaliteit en een eigen stijl. Een omschrijving die ook vandaag nog van toepassing is.

En het is natuurlijk prachtig dat het vernieuwde Centraal Museum in staat is, die constante factor telkens weer in beeld te brengen. Met groot succes zelfs: gingen in 2015 nog 156.000 mensen op zoek naar de schatten van het museum, na de heropening, in 2016, waren dat er bijna dubbel zoveel: 285.000.

Ik wens u, dames en heren, een zeer smakelijk eten, inclusief de wetenswaardigheden die u gaat ontvangen door toedoen van Bart Rutten en de expositie zelf.