Burgemeester Symposium boekpresentatie 'De Utrechtse Student – 1945 tot nu'

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Centraal Museum, 5 april 2018

Geachte aanwezigen, beste Rhea, Bert, Pieter, Leen en Hylke,

Dank voor de eer hier iets te mogen zeggen en zometeen het allereerste exemplaar te mogen uitreiken van een fraai nieuw boek.

Utrechtse studenten. Zelden timide, bescheiden of teruggetrokken. Laten zich juist graag horen. Maken daarbij regelmatig het nodige lawaai. Houden van feesten en drinken. Zijn bovendien met velen. Inmiddels is één op de vijf inwoners van Utrecht student.

Utrechtse studenten. Ik zou niet zonder ze kunnen. De stad zou niet zonder ze kunnen. Want wat en waar zou Utrecht zijn zonder hen?

Het zou in ieder geval een stuk leger en een stuk saaier zijn. Studenten dragen in hoge mate bij tot de sfeer en het karakter van de stad. Die ze mede vorm en inhoud geven. Door er te studeren, te wonen, uit te gaan en te werken.

Vooral in de horeca. Ik denk niet dat er hier iemand is die in een Utrechts café of restaurant nog nooit door een student is bediend.

Studenten dragen fors bij aan de Utrechtse economie, zowel voor als achter de bar. Maar studenten zijn natuurlijk veel méér dan jonge lawaaierige feestvierders. Velen van hen hebben daadwerkelijk hart voor de stad. Kijk bijvoorbeeld naar de acties die studentenverenigingen regelmatig organiseren. Geheel willekeurig voorbeeld uit zeer velen: de Nacht van de Fooi. Studenten staan de fooien die bij hun werk in de horeca krijgen, af aan zorgvuldig geselecteerde goede doelen. Dit jaar op 26 mei.

Uit zulke acties blijkt betrokkenheid bij de stad en zijn inwoners. Geeft je als burgemeester een goed gevoel.

Utrecht en zijn studenten zijn al vele jaren, sterker nog: eeuwen onlosmakelijk met elkaar verbonden. De verbinding bestaat al sinds de oprichting van de universiteit in 1636. Vanaf 1945 en vooral na 1960 groeide het aantal studenten, ook als aandeel in de totale bevolking van de stad.

En ook hun aandeel in de stedelijke economie nam toe. De laatste jaren zetten hogescholen en universiteit steeds meer in op ondernemerszin en ondernemerskracht van studenten. De investering daarvoor in het onderwijs, veelal in samenwerking met bedrijven en organisaties, betaalt zich bijvoorbeeld uit door een toenemend aantal startups. De Utrechtse student m/v ruikt zijn kansen en gaat er voor. Zie het succes van Utrecht Inc., de Dutch Game Garden, de Life Sciences Incubator en van dot slash Utrecht, een nieuwe locatie voor startups aan de Europalaan, vorige week geopend.

Kijk ook naar de ontwikkeling van het Utrecht Science Park. Het Science Park bruist van de energie en is een mooie mix van wonen, werken, studeren en ontspannen.

Als gemeente dragen we graag tot deze ontwikkelingen bij. Op financieel gebied maar ook door verschillende partijen bij elkaar te brengen en nieuwe initiatieven te stimuleren en te faciliteren. En dat blijven we ook in de toekomst doen. Want de innovatieve kracht van stad en regio Utrecht, die steeds meer wordt gekend en herkend, hebben we mede te danken aan onze vele jonge en hoog opgeleide inwoners. De vele afgestudeerden die na hun studie maar al te graag in de stad blijven wonen. Wat weer bedrijven en instellingen aantrekt die op zoek zijn naar hooggekwalificeerd personeel.

Zeker, dat zorgt ook voor druk als het gaat om de mobiliteit en drukte op de huizenmarkt. Sowieso vereist het tempo waarin de stad zich ontwikkelt de nodige aandacht. Hoe zorgen we dat Utrecht een groene, gezonde, slimme en aantrekkelijke stad blijft? Voor iedereen, en dus ook voor studenten?

Studentenhuisvesting heeft en houdt onze aandacht. Dat is vaak een kwestie van aandachtig en scherp laveren tussen de wensen van studenten, wettelijke kaders en regels, ruimtelijke en financiële mogelijkheden en de bijdragen van commerciële marktpartijen.

Als gemeente zien we graag dat het aanbod voldoende is en blijft. Dat betekent dat we zowel zoeken naar nieuwe bouwlocaties voor studentenwoningen, als naar de woonmogelijkheden van bestaande locaties. In lijn met de wensen van studenten zelf, richten we ons op  zelfstandige en op gedeelde wooneenheden. Eind 2017 hebben we in Utrecht voor studenten ruim 3.300 nieuwe wooneenheden gecreëerd. Tot en met 2019 komen daar in ieder geval nog ruim 3.800 nieuwe eenheden bij. En naast de aanbodkant blijven we natuurlijk ook kijken naar belangrijke aspecten als kosten en veiligheid. Want studenten moeten in Utrecht veilig en met plezier kunnen wonen in betaalbare kamers.

Het onderwerp 'studentenkamers' komt ongetwijfeld ook voor in dit boek. Net als de groeiende rol van studenten in de lokale politiek. De politieke partij 'Student en starter' verdubbelde zijn aantal zetels bij de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen maand van 1 tot 2. De hier aanwezige lijsttrekker van het CDA, Sander van Waveren, weet er alles van, nietwaar Sander?

En dan die derde recente ontwikkeling in de studentenwereld: het toenemende aantal buitenlandse studenten. Een aanwinst, maar het betekent ook steeds meer colleges in het Engels (waar niet altijd iedereen het mee eens is). En ook deze toestroom heeft gevolgen voor de woningmarkt.

Ben zelf natuurlijk zeer benieuwd naar het mooie portret dat Leen, Hylke en Pieter en hun schrijversteam hebben geschilderd van een unieke bevolkingsgroep van onze stad. Maar voorlopig mag ik jou, Bert, het eerste exemplaar van dit prachtige boek uitreiken. Eigenlijk zou ik dat moeten doen aan de rector van de universiteit. Jij bent met pensioen. Zoals dat zo mooi heet: met emeritaat. Maar je opvolger Henk Kummeling gaat pas op 1 juni aan de slag. En dat geeft me de kans nog even te herinneren aan het vele dat je de afgelopen zeven jaar hebt bijgedragen tot de ontwikkeling van de universiteit, het Utrechtse studentenleven en de goede band met de gemeente. Ik weet dat de Utrechtse studenten je aan je hart gaan. Mij lijkt het geweldig om als rector magnificus dagelijks om je heen te zien hoe al die jonge mensen onder je ogen volwassen worden, hun talenten ontdekken en exploreren en al dan niet met vallen en opstaan hun weg in de samenleving vinden. Met onze mooie stad als thuisbasis. Generatie na generatie. Veel plezier met dit boek en het ga je goed.

Uw mening