Burgemeester Uitreiking Domtoren in Goud aan Frans Heus

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Zwembad De Krommerijn, 3 februari 2019

Beste mensen, geachte heer Heus, beste meneer Frans,

Van oudsher was je bloemist, daarnaast was je actief als polo'er bij vereniging Vechtstreek. Je speelde in de positie van mid-achter, was gevreesd bij aanvallers (te meer omdat je een grote man bent met lange armen). Je kwam begin jaren 70 als polo'er naar UZSC.

Je zag in het begin wel op tegen een vereniging met al die 'hoogopgeleide haantjes' uit Utrecht Oost - ze zijn hier in groten getale aanwezig - maar vond je plekje snel. Werkte daarnaast vanaf jaren 80 bij zwembad Den Hommel in Oog in Al als badmeester, in dienst van de gemeente dus.

Over die gemeente als exploitant van een zwembad had je nogal wat te mopperen ('regeltjes die dienstverlening soms in de weg stonden') en dus verhuisde je begin jaren 90 naar De Krommerijn (geëxploiteerd door een stichting). Daar was sinds 1991 een opblaasbare hal rond het zwembad (in 2011-2013 vervangen door de vaste constructie van nu).

Vele jaren was je hier in het zwembad 's ochtends badmeester ('toezichthouder'), wat inhoudt dat je samen met een collega toezicht houdt bij het banenzwemmen. Wat viel daarbij op?

Je bent zeer gemotiveerd en in principe bereid alle werk te doen, in het begin bijvoorbeeld ook in de receptie. Voor jou geen probleem om al wat vroeger met je 'dienst' te beginnen (ca. 6.00 uur), sommige banenzwemmers (en ook UZSC'ers) willen graag vroeg beginnen: geen probleem voor toezichthouder Frans.

Je handelsmerk is dat je altijd vriendelijk bent, op de manier van 'ik zou het anders doen', wel streng voor kinderen, waarbij je gebruik kan maken van je zware, sonore stem. Je grappen zijn van het type dat je er altijd even over moet nadenken.

Voor de stichting runde je het project 'Swim Perfect', dat kinderen en volwassenen helpt een betere zwemslag te ontwikkelen (inmiddels oefende je al kleinkinderen van je polomaten).

Je was zeer geliefd bij de banenzwemmers, met wie je een bijna persoonlijke band hebt en van wie je soms ongebruikte concertkaartjes krijgt. Je geliefdheid blijkt ook uit het groepje rondom je met wie je koffie drinkt (koffieclubje): voor de leden van dat groepje ben je altijd attent, stuur je altijd een kaartje als er iets is. Je speelt nog steeds polo en moet - van de zenuwen - nog altijd voor elke wedstrijd 2 keer naar de wc.

Sinds 1992 run je in de middagen de Zwemschool Frans Heus, je eigen bedrijf, waar kinderen en volwassenen (beter) kunnen leren zwemmen. Uitgangspunt: kinderen moeten allereerst 'watervrij' worden, dat wil zeggen zich in het water vrij kunnen voelen (niet bang zijn). Dat is des te belangrijker omdat Krommerijn geen ondiep kikkerbad heeft.

Je hebt hiertoe eigen methodiek en eigen hulpmiddelen ontwikkeld en hebt in 28 jaar inmiddels zo'n 6.000 kinderen leren zwemmen (uit alle sociale lagen, ook met buitenlandse afkomst en kinderen met een beperking). De zwemschool leidt zelf de nieuwe instructeurs op, van wie er inmiddels 10 à 12 zijn.

Onmisbare factor voor de zwemschool: je vrouw Toos, die zelf ook zwemt, maar vooral samen met jou de zwemschool heeft opgezet en daarin je steun en toeverlaat is. Je stopt omdat je het dagelijks toezichthouden (zeker omdat je het goed wil doen) steeds meer als zwaar ervaart. Je wilt bovendien graag meer tijd hebben om vaker:

  • met je vrouw naar Amerika te gaan, waar je zoon Thijs een bekend weerkundige is,
  • je dochter Evelien te bezoeken, die in Amsterdam bij een mediabedrijf werkt,
  • met Toos op fietsvakantie te gaan, ergens in Nederland,
  • zelf vaker een balletje mee te gooien. 

Er is veel waardering voor de passie waarmee je hele generaties Utrechters hebt leren zwemmen en de liefde voor zwemmen hebt bijgebracht. Ook is er waardering voor de manier waarop je in zwembad Krommerijn belichaamde dat zwemmers zich veilig en op hun gemak konden voelen. Die waardering wil ik namens het gemeentebestuur tot uitdrukking brengen door een Domtoren in Goud aan je uit te reiken. Zeer verdiend.