Burgemeester Uitreiking Duidelijketaalprijs 2018

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Stadskantoor, 8 juni 2018

Geachte aanwezigen,

Wat aardig dat u allemaal bent gekomen, relaties en medewerkers van Taalcentrum VU, leden van de jury, lieve familie en vrienden.

Geachte heer Doeve, beste Rob, veel dank voor de wel zeer eervolle prijs. De cartoon en de oorkonde krijgen een mooie plaats op mijn werkkamer. Veel dank ook voor de aardige woorden uit Bilbao die de vorige prijswinnaar Fidan Ekiz zojuist uitsprak. Beste Marc (Wessel), dank voor de organisatie van deze bijeenkomst. Beste Koos Marsman (alias Ton van den Berg), wat een ontzettend leerzaam optreden. Ik zal me voortaan onthouden van enig commentaar op z’n Uterechs... En al dat beeldmateriaal waarover u beschikt. Mijn hemel, realiseer me dat ik met nog meer dingen rekening moet houden.

Volgens mij hebben winnaars van prijzen dat meestal - naast aan een beetje aanleg - te danken aan drie dingen. De opvoeding, de opleiding en collega’s op het werk. Bij mij is dat in ieder geval zo.

Eén: mijn vader is hier (net als mijn zoon). Mijn vader en moeder hebben mij en mijn broer Koos opgevoed, mij een onbezorgde jeugd geboden en allerlei opleidingen laten volgen. En daarmee ben ik bij twee. Opleiding. Mijn docenten aan de toenmalige Openbare Lagere School in Edam (het hoofd van de school Rotgans), het gymnasium (Tichelman klassieke talen en Landkoer geschiedenis) en aan de Vrije Universiteit (I.A. Diepenhorst en J.H. Prins) hebben mij de betekenis van taal (en nog veel meer) geleerd. In de politiek had ik ook ‘leermeesters’: in Edam-Volendam Hen de Boer, in Utrecht Willem van Willigenburg. Beiden (ze waren ooit onder andere wethouder, burgemeester of gedeputeerde) niet toevallig oorspronkelijk afkomstig uit het onderwijs.

Ten slotte. Drie: je kunt het niet alleen. Ondervond steun bij het houden van toespraken, het uitspreken van teksten van mijn opeenvolgende woordvoerders Tom van Koppen, Stijn Terlingen, Susan van Vliet en Sjouk Volten en (concept)tekstschrijvers Han, Frank en Jan. De mate waarin de ondersteuning het voorbereidende werk (goed) doet, des te meer kun je boven de stof staan en makkelijker - vrijer - spreken. Maar uiteindelijk moet je het wel zelf doen en improviseren…

Dit alles maakt dat ik de prijs graag opdraag aan mijn ouders, docenten en (naaste) medewerkers door de jaren heen. Hard werken, goed voorbereiden (je inleven in het onderwerp, de mensen en de locatie), timing (vooral niet te lang), een beetje discipline, humor en relativeringsvermogen helpen bij het houden van toespraken en bij het gebruiken van duidelijke taal. Ik zie de prijs vooral als een aanmoediging het voortaan nog beter te doen, net als mijn 279 ambtgenoten en iedereen die de publieke zaak dient. Na vandaag ligt de lat weer een beetje hoger. Tegen de gasten van Taalcentrum VU zou ik willen zeggen: kom vooral nog eens terug naar Utrecht. Dank voor uw aandacht.