Burgemeester Uitreiking koninklijke onderscheiding aan Jan Jansen

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Bartholomeusgasthuis, 21 augustus 2018

Beste mensen,

Dank u wel dat ik even iets mag zeggen op deze bijeenkomst. De Adviescommissie voor het Ouderenbeleid bestaat dit jaar 5 jaar en evenzovele jaren ben jij bij die commissie betrokken, Jan. Zoals je in de driekwart eeuw die achter je ligt, bij ongelooflijk véél dingen betrokken bent geweest en je - vooral ook - betrokken hebt GEVOELD.

Bij jou hebben veel van die dingen te maken met - zoals dat in de wandeling heet - stenen. Wij kennen elkaar bijvoorbeeld nog uit mijn wethouderstijd, toen jij hoofd Volkshuisvesting en hoofd Monumentenzorg bij de gemeente Utrecht was. Om de verhoudingen te schetsen: toen ik begon als wethouder, werkte jij al een jaar of 15 bij Volkshuisvesting en was je al een jaar of tien hoofd Monumentenzorg en Archeologie. Je was overigens ook al vele jaren de man achter onze stedenband met Brno.

Maar ik had het over de stenen. Over je passie voor volkshuisvesting. Voor monumenten. Voor onze mooie stad. Waar sinds je pensionering niets aan is veranderd. Natuurlijk gaat het je daarbij niet om alleen die stenen. Het gaat om de rol die die stenen spelen in het leven van mensen. Neem bijvoorbeeld de Stichting Woonster, die je in 2006 op verzoek van de gemeente oprichtte. Het ging er om te komen tot een kwaliteitslabel voor nieuwbouwwoningen. Kopers of huurders van een huis konden via een checklist controleren of de beoogde woning aan de kwaliteitseisen van een Woonster voldeed. Bijvoorbeeld qua technische kwaliteit, veiligheid, gebruikskwaliteit, afwerking en extra's in de woning. Waarna ze een juiste inschatting konden maken van de prijs. Een goed idee, dat in 2011 ten prooi viel aan de gevolgen van de economische crisis.

Meer voorbeelden van je passie voor volkshuisvesting. In 2012 vroeg de gemeente Utrecht je voorzitter te worden van de Klachtencommissie Woningtoewijzing. Voor die commissie organiseerde je bijeenkomsten met deskundigen en ondersteunde je klagers. Namens de SOLGU zette je je in voor de huisvesting van mensen met een beperking. En namens de Adviescommissie voor het Ouderenbeleid probeerde je aannemers bewust te maken op het gebied van het bouwen van woningen voor ouderen. Hoe kun je bijvoorbeeld zorgen dat ouderen langer thuis kunnen blijven wonen? Dat zie je bijvoorbeeld aan de 900 'levensloopbestendige' woningen die in de NPD-strook in Overvecht op de hoek van de Brailledreef en de Zamenhofdreef zullen worden gebouwd. Ook aan je passie voor Utrecht, zijn monumenten en geschiedenis veranderde na je pensionering niets.

10 jaar lang fungeerde je als stadsgids voor de VVV en heb je ontelbare stadswandelingen geleid. Je meldde je spontaan aan om voor elk nummer van de 'Oud-Utrechter', 'DE gratis krant voor de echte Utrechter', een interview te maken met een interessante inwoner of inwoonster van onze stad. Je hebt er, op vrijwillige basis, vele tientallen afgenomen en mensen die het kunnen weten, beweren dat die vraaggesprekken voor jou een perfect excuus waren om op mensen af te stappen wiens verhaal je allang eens graag wilde horen. Van Reinier Kreijermaat tot Wim van Willigenburg. Van Ad van Liempt tot Dolle Mina Carla van de Rest. En talloze andere bekende en minder bekende Utrechters van wie het leven is vergroeid met dat van de stad.

Je eigen verknochtheid met Utrecht bleek ook in 2011. Je behoorde toen tot de initiatiefnemers van het DOS-monument, dat sinds 2013 bij Stadion Galgenwaard staat. Herinnert aan het landskampioenschap van DOS in 1958. Nog steeds een hoogtepunt in onze sportgeschiedenis. Van grote waarde ben je ook al vele jaren voor de gemeentelijke werkgroep Directe Voorzieningen. De werkgroep die zich bezighoudt met (zoals het officieel heet) 'kleinschalige projecten die het karakter, de geschiedenis en het aanzicht van de stad proberen te versterken.'

Muurschilderingen, informatieborden, gevelstenen. Dat soort dingen. Jij hebt de werkgroep vele jaren lang met raad en daad bijgestaan. Wat mensen als Harry de Keijzer en Fred Nuwenhuis altijd zeer hebben gewaardeerd. En zo zijn stenen, maar vooral Utrecht en zijn inwoners, je blijven inspireren, Jan. En heb je daar ook in de jaren na je pensionering veel mensen op allerlei manieren blij mee gemaakt.

En dan worden jij en je gezin opeens geconfronteerd (let wel: in een ziekenhuis had je nog nooit gelegen) door een ernstige en levensbedreigende ziekte. Waardoor je nu in een situatie zit die je zelf kenschetst als 'uitermate vervreemdend'. En daarmee kom ik bij de eigenlijke reden waarom ik hier sta en je hier in het Bartholomeusgasthuis toespreek, Jan. Zijne Majesteit Koning Willem Alexander heeft namelijk op grond van je verdiensten voor Utrecht en zijn inwoners besloten je te benoemen tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.