Burgemeester Uitreiking Speld van de Stad aan Johan Klinkenberg

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Boerderij Mereveld, 23 februari 2017

Geachte dames en heren,

Namens het gemeentebestuur en wethouder Paulus Jansen wil ik graag een aantal bijzondere woorden richten tot Johan Klinkenberg.

De discussie van de afgelopen jaren over de Nederlandse woningcorporaties hebben we allemaal kunnen volgen. En kennis genomen van de uitkomst van dat debat: de gewijzigde Woningwet van 2015. Woningcorporaties concentreren zich op hun kerntaak: zorgen dat mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen wonen. En leveren, zoals dat heet, 'diensten van algemeen economisch belang'. Samen met gemeenten en huurdersvertegenwoordigers maken ze prestatieafspraken over de lokale woonopgaven.

Logische uitkomst van de ontwikkelingen van de laatste jaren, kun je zeggen. Maar er zijn mensen en organisaties die, ook zonder die nieuwe wet, allang op deze manier actief waren. Bijvoorbeeld Bo-Ex en Johan Klinkenberg.

Op 1 januari was u 33 jaar verbonden aan woningcorporatie Bo-Ex, mijnheer Klinkenberg. Een woningcorporatie die zeker sinds de jaren '90 niet weg te denken is geweest. Bij de herstructurering van de Utrechtse wijken, bij de aanpak van de krachtwijken, bij de ontwikkeling van Leidsche Rijn. U zegt misschien: daar IS een woningcorporatie ook voor en daar heeft u natuurlijk gelijk in. Daarom zou ik het nu graag wat meer in detail willen hebben over de betekenis van Bo-Ex en Johan Klinkenberg voor Utrecht. Misschien kunnen we dat doen, dames en heren, aan de hand van een denkbeeldige fietstocht die de vorm heeft van een ruime ronde tegen de klok in rondom de Utrechtse binnenstad. Rijdt u mee?

Onze eerste bestemming: de Uithof. Daar werd in 1998 een complex van 1002 studentenwooneenheden opgeleverd. Een grensverleggend project met veel haken en ogen, maar mede dank zij Bo-Ex en SSH volkomen geslaagd. We rijden langs het Rietveld-Schröderhuis naar de Prins Hendriklaan in Oost, waar u direct na uw aantreden, mijnheer Klinkenberg, het oude St. Antoniusgasthuis hebt herschapen in een complex wooneenheden. Nog steeds beeldbepalend.

En minder opvallend maar net zo bijzonder is de vrouwenwoongroep De Kasko bij het Wilhelminapark. De woongroep vroeg en kreeg van Bo-Ex een grote mate van zelfbeheer. Inmiddels al vele jaren met succes.

Een paar minuten verder fietsen naar het noorden bevindt zich het Veeartsenijterrein, sinds 1987 een prachtige plek in de stad en een culturele hotspot waar het goed wonen en recreëren is. Mede dankzij, indertijd, de Stichting Wonen 2000.

Fietsen we door naar Tuindorp-Oost, dan komen we onder meer langs een hostel voor verslaafden van het Leger des Heils. Samen met een hostel in Overvecht een bewijs van de manier waarop Bo-Ex zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt.

We rijden nu even een stukje door naar de westkant van de binnenstad. Daar staat, naast het oude Academisch Ziekenhuis, het zogenaamde Zusterhuis. Een groot en statig gebouw, met mede dankzij Bo-Ex nu de functie van appartementencomplex.

Niet ver daarvandaan, in Hoograven, staan woningen die op een heel andere manier architectuurhistorisch van belang zijn: ze zijn ontworpen door Gerrit Rietveld. Bo-Ex renoveerde deze unieke woningen rond 2008, richtte een museumwoning in en inmiddels is de renovatie van meer Rietveldwoningen in volle gang.

Voor het volgende stempel dat Bo-Ex en de heer Klinkenberg op de stad hebben gezet, hoeven we niet ver te fietsen. In Hoograven rijden we langs het Enik Recovery College (tot 2013 Centrum Vaartserijn), waar mensen terecht kunnen met psychiatrische of  verslavingsproblemen. Bijzonder is daar ook een project met woonruimte voor studenten die niet alleen een kamer huren, maar ook hand- en spandiensten verlenen.

Eindpunt van onze Utrechtse fietstocht, dames en heren, is het buurtcentrum De Nieuwe Jutter in de Rivierenwijk. Inmiddels alweer een jaar of negen is dit buurthuis HET Utrechtse model van een buurthuis nieuwe stijl. Verhuurder: Bo-Ex.

In alle projecten die ik heb genoemd, die vaak vernieuwend waren en behoorlijk complex om uit te voeren, heeft Bo-Ex, heeft de heer Klinkenberg de hand gehad. Het stempel dat hij op die manier op de stad heeft gezet, is groot en positief. Waaraan je kan toevoegen dat de samenwerking met hem om meer redenen voor velen een genoegen is geweest dan het resultaat alleen. Want het is goed samenwerken met iemand die altijd oog (en hart) blijft houden voor de bewoners. Die altijd aanspreekbaar is voor iedereen en altijd bereid tot overleg. Met een betrouwbare partner die als stelregel heeft 'een man een man, een woord een woord'.

U was, kortom, een waardig voorman van Utrechts meest sociale woningcorporatie. 'Utrecht zal Johan Klinkenberg gaan missen', schreef iemand die het kan weten. Als troost is er, mijnheer Klinkenberg, uw erfenis in de stad die blijvend zichtbaar en voelbaar is. Op de dag van uw afscheid wil ik de kans grijpen om u daarvoor uit de grond van ons Utrechtse hart te danken. Danken niet alleen voor uw bijdrage tot de fysieke stad, maar ook tot de kwaliteit van leven in die stad. Voor het gemeentebestuur van Utrecht reden om te besluiten de Speld van de Stad Utrecht aan u uit te reiken.