Burgemeester Welkom Sociale Top

Toespraak burgemeester Jan van Zanen

Utrecht, Domplein, 11 juni 2018

Goedemorgen allemaal,

Als burgemeester van Utrecht en als voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heet ik u mede namens het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van harte welkom hier op het Domplein voor de derde editie van de Sociale Top.

Geweldig dat u er allemaal bent. Buiten in het zonnetje op het Domplein letterlijk aan de voet van de Domtoren. Zo’n 650 gasten, allemaal bevlogen en betrokken professionals, vrijwilligers en creatieve denkers uit het sociaal domein. 650 deelnemers die onze stad en de regio doorkruisen te voet, op de fiets of per bus om met eigen ogen te zien hoe we als samenleving kwetsbare mensen ondersteunen. En dat op en rond 54 locaties, die samen het verhaal vertellen van de opgaven waarvoor we staan in het sociaal domein. Van Leidsche Rijn tot Lombok, van de Binnenstad tot Harmelen en Haarzuilen, van Transwijk tot Tuinwijk. Op de plekken waar het gebeurt: de school, het verzorgingshuis, het politiebureau, de sportclub, het jeugdcentrum, het dorpshuis, de kerk, de moskee, het theater, het café, bij mensen thuis. Nadenken over de vragen die dáár spelen.

U weet, sinds enkele jaren ligt de verantwoordelijkheid voor een groot deel van het sociaal domein bij de gemeenten. De gedachte daarachter is een logische, want gemeenten staan van alle overheden het dichtst bij de mensen en zij kunnen vanuit die positie kwetsbare groepen de ondersteuning geven die ze nodig hebben.

Maar deze verandering gaat niet vanzelf. Daar werken wij als gemeenten met al onze partners en inwoners dagelijks hard aan. In Utrecht zijn er vanuit de gemeente diverse programma’s gestart waarmee de gemeente kwetsbare inwoners helpt, samen met partners en inwoners. Dit gaat over zaken als wonen, werken, meedoen, opgroeien, leren en zorg. Deze zaken pakken we zoveel mogelijk integraal aan. Soms gaat dit met vallen en opstaan. Dan nemen mensen initiatief, maar lopen initiatiefnemers aan tegen systemen en regels. En staan diezelfde regels en systemen maatwerk in de weg. Daarom is het zo belangrijk dat we durven te experimenteren – iets wat we in Utrecht stimuleren – en de lessen met elkaar blijven delen. Eerdere edities van de Sociale Top in Zwolle en Eindhoven – ik was er iedere keer met veel plezier bij aanwezig – hebben inspiratie gegeven om dit met nog meer energie te doen.

Vandaar dus. Utrecht is blij en vereerd dat vandaag ruim 650 vrijwilligers en professionals met ons meedenken over creatieve, dwarse en innovatieve ideeën die we in het sociaal domein zo hard nodig hebben. Door deze – laten we zeggen – gratis raadgevers (consultants)  met elkaar in contact te brengen, zal een nog hechter netwerk van creatieve denkkracht ontstaan in het sociaal domein. Een streven waar we als stad graag het voortouw in willen nemen.

Om deze denkkracht te vergroten zijn dit jaar in samenwerking met onder andere het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, naast bewoners, vrijwilligers, ondernemers, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, bestuurders, wetenschappers en politici, ook creatieve professionals uitgenodigd.

Architecten, kunstenaars, social designers, theater- en filmmakers. Zij kijken weer door een andere bril naar uitdagingen en dit levert ook andere oplossingen op. Door minder voor de hand liggende verbanden te smeden, kunnen we samen nieuwe wegen ontdekken en meer bereiken. Een mooi voorbeeld zijn de Consulting Kids, kinderen die ons als gemeente Utrecht adviseren over armoede. U hoort zo meteen het verhaal op dit podium…

Een nieuwe kijk op vraagstukken kan ons helpen te zien wat we in de drukte en waan van de dag als simpele oplossing wel eens over het hoofd zien. Kleine, bijzondere, pragmatische oplossingen voor grote uitdagingen (‘het zijn de kleine dingen die het doen’, zo zou ik het willen samenvatten). Het thema dit jaar van de Sociale Top. 

Neem fietsen in Utrecht, iets wat we in onze stad volop doen, en dat we van harte toejuichen. Utrecht groeit en bloeit, dat zien we onder andere rond het centraal station waar gewerkt wordt aan de grootste fietsenstalling van de wereld en waar de afgelopen jaren gewerkt is aan een nieuw Hoog Catharijne. Vandaag gaan we bij een van onze stadgenoten op bezoek die in een rolstoel zit om bij haar thuis te ervaren wat dit voor haar betekent en hoe we ervoor kunnen zorgen dat verschillende plekken in de stad bereikbaar blijven, ondanks werkzaamheden of rijen fietsen. Op deze manier werken we aan stad waar er ruimte voor iedereen is. Een stad waarin iedereen gelijke kansen heeft en waar er ruimte is om je dagelijkse boodschappen te doen, familie en vrienden te ontmoeten, talenten te ontwikkelen en mee te kunnen doen.

Ten slotte. We zijn hier vanochtend samen bijeen op het Domplein. Een plek met grote symbolische waarde. Al vele eeuwen lang. Het Domplein is van oudsher de plek waar we samenkomen om lief en leed te delen, ontmoetingsplaats, pleisterplaats. Een plek waar we verhalen delen met elkaar. En dat is wat ik hoop dat u vandaag óók samen doet: verhalen en ervaringen delen, luisteren naar elkaar en samen bouwen aan een nog sterkere samenleving. Veel dank dat u met zovelen bent gekomen, ik wens u allemaal een inspiratievolle Sociale Top.