Bestuur en organisatie Schietincident 24 Oktoberplein

Op 18 maart 2019 werd Utrecht opgeschrikt door een aanslag in en bij de tram op het 24 Oktoberplein. De aanslag veranderde de levens van direct getroffenen voorgoed. De impact op ooggetuigen en hulpverleners en op de stad en haar inwoners was groot. Op 18 maart 2020 stonden we hier samen bij stil.

Video speech burgemeester herdenking 1 jaar tramaanslag 24 Oktoberplein

NIEMAND VERGEET
 
De dag dat stilte een ingehouden schreeuwen werd,
helikopters als helse meeuwen
de hemel doorkliefden, sirenes wegstierven
 
(eerst schel nog, toen zachter en zachter)
 
en iedereen wachtte hoe het ooit nog verder moest,
die dag ligt nu een jaar achter ons. De stilte
is nog aanwezig – altijd, door alle woorden heen.
 
En schreeuwen?
 
Oh, zeker. Van binnen is er bij velen toen
een schreeuwen begonnen dat niet stoppen kan,
niet stoppen wil, omdat van stoppen vergeten
komt. En niemand wil vergeten.
 
Die dag, ja, die dag zelf zeker. Maar niet zij
die schreeuwend in die dag zijn blijven steken.
 
Laten we luisteren naar deze nadrukkelijke
stilte voorbij het schreeuwen
en laten we daarbij niemand vergeten.
 
Iedereen beleeft dit zwijgen
op eigen wijze, maar niemand
vergeet. Niemand.

Ruben van Gogh, Utrechts Stadsdichtersgilde

Herinneringsplek 24 Oktoberplein

Op het 24 Oktoberplein hebben we een blijvende herinneringsplek gemaakt. Mensen kunnen daar stilstaan bij wat er op 18 maart 2019 is gebeurd. Een plek waar ruimte is voor verdriet en verbondenheid. Het ontwerp voor de herinneringsplek verbeeldt de golf van ongeloof en verdriet die door de stad Utrecht ging na het schietincident.

De gebeurtenissen op 18 maart en het leed dat daarbij zoveel mensen is aangedaan, maakte op de Utrechters diepe indruk. Die kwam tot uiting in de overweldigende bloemenzee, de stille tocht en de vele kaarsjes die werden achtergelaten. Bewoners van de stad – en ook andere betrokkenen – spraken de wens uit dat er een blijvende herinneringsplek zou komen. Om op passende wijze medeleven te tonen en de slachtoffers te herdenken.

Evaluatie optreden crisisorganisatie

Vrijwel direct na het schietincident op 18 maart gaf de burgemeester samen met de crisispartners aan dat hij van het incident wilde leren. Om die reden heeft het COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement een leerevaluatie gemaakt van het optreden van de crisisorganisatie. Die bestaat uit de politie Midden-Nederland, het Openbaar Ministerie, de gemeente Utrecht en de Veiligheidsregio Utrecht. Crisislab heeft een reflectie gemaakt van het optreden van de gemeentelijke crisisorganisatie (‘Bevolkingszorg’).

Leerpunten

Uit de evaluaties blijkt “dat de crisisorganisatie actief heeft gehandeld en begrijpelijke keuzes heeft gemaakt, gegeven de beschikbare informatie van dat moment, in een situatie die gepaard ging met dreiging, urgentie en onzekerheid”. Daarnaast zijn er leerpunten. De Utrechtse crisisorganisatie gaat hiermee aan de slag:

  • Het is belangrijk om bij een advies om binnen te blijven ook te vertellen hoe lang dit geldt en wat de noodzaak is.
  • De betekenis, rolverdeling en communicatie van het afkondigen van dreigingsniveau 5 kan beter.
  • Van enkele organisaties is de informatiebehoefte onvoldoende tijdig onderkend.
  • In crisissituaties blijft het lastig om gezamenlijk een eenduidig beeld van de situatie te krijgen.

Evaluaties

Naast de Utrechtse crisisorganisatie zijn ook de opschaling van de nationale crisisstructuur en het optreden van de Nationale Politie geëvalueerd.

Evaluatie nazorg

Het deelonderzoek naar de nazorg aan hulpverleners en professionals is klaar. Hierin staat de aanbeveling om aandacht te besteden aan de organisatie van nazorg aan betrokken professionals. Het onderzoek naar de effecten op de gezondheid van getroffenen en getuigen, is midden 2020 afgerond.

Waar kan ik terecht voor hulp na deze gebeurtenis?

U kunt voor ondersteuning en vragen terecht bij Slachtofferhulp Nederland: 0900 - 01 01.

De GGD Regio Utrecht heeft folders voor volwassenen en voor ouders: