Energie Regionale Energiestrategie (RES)

Hoe kunnen we ons energieverbruik verminderen en meer energie opwekken in onze omgeving? Hoe kunnen we de overstap maken naar duurzame energie? Om hier antwoord op te geven, werken we samen met inwoners en bedrijven. Onze keuzes leggen we vast in de Regionale Energiestrategie.

Klimaatakkoord

Niet alleen in Utrecht maken we een Regionale Energiestrategie, afgekort de RES. In het landelijk klimaatakkoord is vastgelegd dat de CO2-uitstoot de komende jaren sterk moet verminderen. Nederland is daarom ingedeeld in 30 regio’s die dat met elkaar moeten regelen en afspreken. Elke regio maakt een Regionale Energiestrategie. Utrecht is onderdeel van de RES regio U16. Die bestaat uit 16 gemeenten, 4 waterschappen, de provincie Utrecht en Stedin (netbeheerder voor gas en elektriciteit).

Ontwerp-RES en conceptbod

Uiteindelijk zijn er dus 30 regionale energiestrategieën, van de 30 energieregio’s. Op 1 oktober 2021 dient regio U16 een definitief plan voor de RES in bij het Rijk. Als tussenstap maakt iedere regio een ontwerpversie van de RES.

Onze ontwerp-RES hebben we in oktober 2020 ingediend bij het rijk. In dit ontwerp staat hoe we duurzame energie willen opwekken en waar we dat opwekken willen doen. Ook hebben we een conceptbod ingediend. Hierin staat hoeveel duurzame elektriciteit (via bijvoorbeeld windturbines, zonnevelden en grote daken met zonnepanelen) we willen opwekken.

Bekijk het conceptbod

Hoeveel energie gaan we opwekken?

Tot 2030 willen we 1,8 terawattuur (TWh) aan duurzame elektriciteit opwekken in de regio. Ter vergelijking: 1 TWh is de stroom die ongeveer 285.700 huishoudens per jaar verbruiken (in de regio U16 zijn ongeveer 935.000 huishoudens).

Wat betekent dit voor Utrecht?

We hebben onderzocht wat er mogelijk is om duurzame energie in onze stad op te wekken. Hieruit kwamen de volgende voorstellen:

Dit kan samen goed zijn voor 0,45 TWh van de 1,8 TWh.

Onderzoek naar nieuwe warmtebronnen

We deden ook onderzoek naar wat en waar we als stad nog méér duurzaam kunnen opwekken. Warmtebronnen die we naast zonne- en windenergie kunnen gebruiken. Dit noemen we potentieel onderzoek.

Met de uitkomsten van deze studie is een eerste keuze gemaakt voor duurzame opwek voor de toekomst van de stad. Dit staat in de concept Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040. Hierin is ruimte gemaakt voor het duurzaam opwekken van energie op grote schaal en zijn zogenaamde zoekgebieden genoemd. Het is niet gezegd dat in deze zoekgebieden zon- of windenergie op grote schaal komt. Initiatiefnemers met interesse voor zonne- of windenergie kunnen zich melden bij de gemeente. Hierna volgt een uitgebreide procedure gaan volgen waarbij ruimtelijke en maatschappelijk belangen worden afgewogen.

Bekijk de potentieelonderzoeken Energie

Oplossingen in beeld

Thermische energie uit oppervlaktewater (aquathermie) lijkt de grootste kans te hebben. Binnen Utrecht is hier nu nog geen praktische ervaring mee. Deze techniek levert vooral winst op voor lagetemperatuurwarmtenetten. Dat is dus voor woningen die zeer goed geïsoleerd zijn en met lage temperatuur kunnen worden verwarmd. Wel zijn een aantal projecten en onderzoeken in voorbereiding. Bijvoorbeeld in de Merwedekanaalzone.

Benutting van restwarmte of warmte uit afvalwater levert niet voldoende warmte voor een groot deel van de stad.

Aardwarmte lijkt de bron te zijn waarmee de warmtevoorziening in Utrecht volledig kan worden verduurzaamd. Maar de onzekerheden over de beschikbaarheid van deze bron zijn nog groot en worden op dit moment beter onderzocht.

Het poldergebied Rijnenburg en Reijerscop is het meeste geschikte deel van de gemeente Utrecht voor windenergie. Verdiepend onderzoek moet meer duidelijk maken over de uiteindelijke haalbaarheid van overige zoekgebieden voor windmolens. Dat gebeurt in samenwerking met omwonenden, experts en initiatiefnemers.

Het poldergebied Rijnenburg en Reijerscop is het meest interessant voor zonnevelden. De potentiële opbrengst van dit gebied, met windmolens en zonnevelden, is maximaal goed voor 0,28 TWh. Dat is het verbruik van 82.500 huishoudens.

Daarnaast is onderzocht dat zonnevelden kunnen komen op de geluidswal langs de A12, op Meijewetering en op de Haarrijnseplas. De gemeente is eigenaar van deze 3 gebieden.
Het overige potentieel voor zonnevelden ligt volgens de studie in:

  • het agrarisch gebied ten westen van Utrecht  
  • oosten van Utrecht.

Afwegingen moeten nog worden gemaakt en keuzes worden pas later gemaakt. Bewoners zullen nog de mogelijkheid krijgen om mee te praten.

Utrecht heeft al eerder uitgesproken de ambitie te hebben om in 2025 op 20% van de Utrechtse daken zonnepanelen te hebben liggen. Zeker bij grootschalige daken is nog veel winst te behalen. We ondernemen daarom verschillende acties om eigenaren van grote daken te stimuleren om zonnepanelen te nemen. We breiden het aanbod hiervoor uit met financierings- en constructieadvies. Eerder zat daar al een gratis dakscan en subsidie- en offerteadvies bij. Hier is eind 2019 een plan van aanpak ‘Zon op dak' voor geschreven. In 2021 liggen op 17,3 %  van de Utrechtse daken zonnepanelen.

Wie besluit wanneer over de RES?

De concept-RES is ingediend. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft een onafhankelijke analyse gemaakt. Zij leggen alle concept RES’en naast elkaar en rekenen ze door. De regio gaat die analyse gebruiken voor het maken van de RES 1.0. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle energieregio’s samen in 2030 ten minste 35 TWh aan grootschalige duurzame elektriciteit op land opwekken. Is het samen geen 35 TWh? Dan wordt in overleg met, en vooral tussen, de regio’s gekeken hoe het doel wél kan worden behaald en wat daarvoor nodig is. Gemeenteraden, provinciale staten en het algemeen bestuur van het waterschap hebben een belangrijke rol in de RES. Zij stellen de RES uiteindelijk voor 1 juli 2021 vast.

Vervolg

RES regio U16 werkt de concept RES verder uit tot de RES 1.0. Die moet voor 1 oktober 2021 vastgesteld zijn door gemeenteraden, provinciale staten en het algemeen bestuur van het waterschap. Elke 2 jaar herijkt iedere energieregio de RES op grond van nieuwe inzichten, innovaties of ervaringen. Zo ontwikkelt de RES zich stapsgewijs. De RES richt zich op 2030. Dat geeft alle partijen die betrokken zijn inzicht in wat er in de toekomst op hen afkomt.
De projecten en plannen die in de RES staan, worden vastgelegd in het omgevingsbeleid van overheden. Denk aan de Omgevingsvisies, omgevingsplannen en programma’s. Er is inspraak mogelijk op die plannen en projecten. Op 1 januari 2025 moeten de plannen en projecten een vergunning hebben zodat ze kunnen starten. Zo dragen we met elkaar in Nederland bij aan het verminderen van de CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990.

Wat kunt u zelf doen?

Bekijk wat u zelf kunt doen op www.utrecht.nl/energie.

Hulp en contact Energie

Telefoon

14 030

E-mail

energie@utrecht.nl

Twitter

@Energie030

Nieuwsbrief

Aanmelden