Duurzame stad Samenvatting visie klimaatadaptatie

Met de visie klimaatadaptatie bereiden we Utrecht voor op het veranderende klimaat. We willen zoveel mogelijk voorkomen dat Utrecht te maken krijgt met grote droogte, stress door hitte, ondergelopen kelders en overstromingen. Want dat is niet aangenaam, niet veilig en niet gezond. En het zorgt voor overlast en schade. Schade aan straten en gebouwen. We hebben uitgerekend dat deze schade minstens € 1,6 miljard is. En waarschijnlijk is de schade nog groter, want we kunnen nu nog niet alles uitrekenen. Sommige schades hebben we in Nederland nog nooit meegemaakt. Dus we weten ook niet precies wat het kost om het te repareren.

Wat gaan we doen?

We hebben gekeken wat de gevolgen zijn van extreem weer voor de stad. Zo zijn we erachter gekomen waarvoor Utrecht kwetsbaar is. En wat de risico’s zijn. Klik op 1 van de thema’s om hier meer over te lezen:

De aanpak voor Utrecht

We willen dat Utrecht in 2050 nog steeds een prettige en veilige stad is. Ook als het dan warmer, droger of natter is. Dat gaan we als volgt doen.

Bekijk onze aanpak ook als infographic (pdf, 17 MB)

 

Utrecht leefbaar houden

Ook als het lang heel warm of droog is in de stad. Of als het hard regent. Bij een hoosbui van 8 centimeter water per uur mogen (belangrijke) wegen niet onder water komen te staan. De bodem mag niet dalen als het lang droog is want huizen kunnen daardoor verzakken. We willen dat zo min mogelijk kwetsbare Utrechters in het ziekenhuis belanden bij een hittegolf.

Regenwater vasthouden

We willen minstens 90 % van het regenwater dat in 1 jaar valt zo lang mogelijk in de stad houden. Zodat het grondwater hoog genoeg blijft staan en we ook water hebben in droge tijden. Daarvoor moet de bodem werken als een soort spons. Dieren als mollen en regenwormen helpen ons daarbij. Verder willen we meer regentonnen bij huizen en bedrijven. En een soort van kratten in de grond waaruit het water langzaam weg lekt. Regenwater mag ook stromen naar sloten, vijvers of rivieren.

Koele plekken en schaduw

Koelte helpt om ’s nachts lekker te slapen. En het helpt overdag om je aandacht vast te houden bij de dingen die je doet. Daarom mag de temperatuur in de stad niet meer dan 5 graden warmer aanvoelen dan buiten de stad. En we willen dat iedereen op maximaal 200 meter afstand van huis een koele plek heeft, zoals een park. Er moet minstens 30 % schaduw op straat zijn op het heetst van de dag. Op belangrijke loop- en fietsroutes willen we minstens 40 % schaduw. En we willen dat er genoeg en gezond (zwem)water in de stad is voor mensen, dieren en planten.

Ruimte slim gebruiken

Utrecht heeft extra groen nodig om voorbereid te zijn op een ander klimaat. Dat kost ruimte. Maar de stad groeit. We hebben ook ruimte nodig voor extra huizen, scholen, winkels, bedrijven en wegen. Daarom moeten we alle ruimte slim gebruiken. Als het kan vervangen we tegels en asfalt door bomen en planten. En we zien graag meer groen in tuinen, op daken en tegen de muren van huizen en bedrijven.

De stad vergroenen

Planten werken als een airco. In een groene tuin kan het op een hete zomerdag wel 10 graden koeler zijn dan in een tuin met veel tegels. Grote bomen op straat zorgen voor schaduw en verkoeling. We willen dat water en groen de stad verbinden met de omgeving. Dat is goed voor mensen, dieren en planten.

Samen Utrecht voorbereiden op ander klimaat

Ongeveer 60 % van de Utrechtse grond is niet van de gemeente. Deze grond is van anderen, bijvoorbeeld van inwoners, organisaties of bedrijven. Daarom is het belangrijk dat iedereen meedoet met het voorbereiden van de stad op een ander klimaat. De gemeente helpt daarbij. Bijvoorbeeld met tips en informatie, met geld of met praktische hulp. We halen bijvoorbeeld gratis tuintegels op als mensen hun tuin groener maken.

Samenwerken

Er is veel werk aan de winkel om Utrecht voor te bereiden op een ander klimaat.  Als het kan combineren we het werk met elkaar. Dat werkt bijvoorbeeld als volgt: een woningbouwvereniging gaat alle huizen in een straat opknappen. Dan leggen wij tegelijkertijd een apart riool in de grond voor regenwater. En we maken de straat smaller. Auto’s kunnen hierdoor maar 30 kilometer per uur rijden. Dat is veiliger voor iedereen. De extra ruimte geven we aan bomen of aan een groene plaats waar kinderen kunnen spelen. Zo hebben inwoners maar 1 keer last van alle werkzaamheden.

Voor nieuwe gebouwen, wegen en pleinen maken we nieuwe afspraken. We willen dat deze vanaf het eerste begin tegen hitte, droogte en veel regen kunnen.

Het geld komt uit verschillende ‘potjes’

Goed samenwerken met elkaar scheelt geld. Als we dat goed doen, dan kost het tot 2050 ongeveer 500 miljoen tot 1 miljard euro om Utrechtse straten, pleinen en tunnels aan te passen aan extreem weer. Dit bedrag halen we uit verschillende 'potjes' die bij verschillende plannen horen. De Visie Water en Riolering is erg belangrijk. Uit deze visie komt het geld om Utrecht klaar te maken voor droogte en wateroverlast. Een ander belangrijk plan is de Ruimtelijke Strategie Utrecht. In dit plan heeft de gemeente ook geld opzij gezet voor gezond (zwem)water en voor extra groen.

Daarnaast is er geld nodig om nieuwe huizen, straten en wegen meteen klimaatbestendig te bouwen. Deze kosten nemen we per project mee, als we met een nieuw project starten. De gemeente gaat zelf het goede voorbeeld geven: we passen onze eigen gebouwen ook aan. We weten nog niet wat het kost om een bestaande woning of bedrijf aan te passen.

Onderzoeksagenda

We hebben nog nooit eerder een stad voorbereid op extra hitte, extra droogte en veel regen. Ook wij hebben dus nog vragen. Deze vragen hebben we op een lijst gezet. Deze lijst noemen we 'onderzoeksagenda'. Veel dingen zoeken we samen met andere organisaties uit, bijvoorbeeld met onze buurgemeenten, waterschap en provincie in het Netwerk Water en Klimaat of met het landelijk Gemeentelijk Netwerk Klimaatadaptatie. In 2024 kijken we hoe het gaat. En of we op schema zitten.

Hulp en contact Klimaatbestendig

Telefoon

14 030

E-mail

klimaatbestendig@utrecht.nl