Loden drinkwaterleidingen Vragen en antwoorden over loden drinkwaterleidingen

Lees de vragen en antwoorden over gezondheid, loden leidingen in huizen, en onderzoek en metingen.

Vragen over gezondheid

De Nederlandse norm voor lood in drinkwater is 10 microgram lood per liter water. De Gezondheidsraad adviseert om deze norm te verlagen naar 5 microgram per liter.

Vooral voor jonge kinderen tot en met 7 jaar en zwangere vrouwen.

Jonge kinderen tot en met 7 jaar zijn gevoelig voor lood in drinkwater omdat zij:

  • veel drinken in verhouding tot hun lichaamsgewicht
  • relatief veel lood opnemen in het maagdarmkanaal
  • de hersenen bij jonge kinderen sterk in ontwikkeling zijn

Wanneer ongeboren kinderen en jonge kinderen te veel lood binnenkrijgen, kan dit leiden tot een lagere intelligentie (tot 5 punten IQ verlies). Er zijn veel factoren die bepalen hoe intelligent een kind wordt. Het is niet mogelijk om voor een individueel kind te achterhalen of het lood een effect op het IQ heeft gehad.

Het heeft geen zin om uw kinderen te laten onderzoeken. De hoeveelheid lood in bloed geeft aan hoeveel lood iemand de laatste 4 tot 5 weken heeft binnengekregen. Het zegt niets over de periode daarvoor. Als uw kind de afgelopen weken geen kraanwater met lood heeft gedronken, is het loodgehalte in het bloed al gedaald.

Het is niet mogelijk is om voor een individueel kind te achterhalen of het lood een effect heeft gehad. Lange tijd veel water drinken uit loden leidingen is niet goed voor de gezondheid. Vooral niet voor kinderen tot en met 7 jaar. Wanneer jonge kinderen te veel lood binnenkrijgen, kan dit invloed hebben op de ontwikkeling van de hersenen. Door middel van onderzoek is vastgesteld dat het langdurig binnenkrijgen van te veel lood kan leiden tot een iets lagere intelligentie. Er zijn veel factoren die bepalen hoe intelligent een kind wordt. Het lastig om achteraf aan te geven hoeveel lood een kind precies heeft binnengekregen via het drinkwater.

De GGD raadt dit af. De hoeveelheid lood in bloed geeft aan hoeveel lood iemand de 4 tot 5 weken daarvoor heeft binnengekregen. Het zegt niets over de periode daarvoor. Als uw kind de afgelopen weken geen kraanwater met lood heeft gedronken, is het loodgehalte in het bloed al gedaald. Het advies verandert ook niet als bekend is hoeveel lood in het bloed zit. Het advies is altijd om kinderen tot en met 7 jaar geen water uit een loden leiding te laten drinken. Dat advies geldt ook als het loodgehalte in het bloed laag is.

Het is lastig om aan te geven hoeveel lood elk kind precies heeft binnengekregen via het drinkwater. Ook zijn er grote verschillen tussen kinderen. Het ene kind drinkt meer water dan het andere, en de hoeveelheid lood in het drinkwater verschilt per moment van de dag. Dat neemt niet weg dat het lood dat uw kind via het drinkwater heeft binnengekregen niet goed is voor de gezondheid.

Kinderen vanaf 8 jaar zijn minder gevoelig voor lood in het drinkwater dan jongere kinderen. Ze kunnen water uit loden leidingen wel drinken, zolang het niet meer dan maximaal één liter per dag is. Als u loden leidingen hebt, is het advies om de leidingen na lange stilstand (ongeveer 8 uur) goed door te spoelen, ongeveer 2 minuten. Het water kunt u opvangen en voor iets anders gebruiken (handen wassen, schoonmaken, de WC doorspoelen, de planten water geven).

U kunt tijdens de zwangerschap beter geen kraanwater uit loden leidingen drinken. Lood kan via de placenta worden overgedragen aan het ongeboren kind. Als uw woning nog een loden waterleiding heeft, adviseren wij u deze te laten vervangen. Zolang dat niet is gedaan, kunt u beter flessenwater gebruiken.

Volwassen zijn minder gevoelig voor de effecten van lood in het drinkwater. Ze kunnen water uit loden leidingen wel drinken, zolang het niet meer dan maximaal twee liter per dag is. Daarboven is er een verhoogde kans dat de nierfunctie vermindert of de bloeddruk licht stijgt.

Als u meer dan twee liter water drinkt, is het advies flessenwater te gebruiken zolang de loden leidingen niet zijn vervangen. Dit advies geldt in het bijzonder voor nierpatiënten. Als u loden leidingen heeft, is het advies om de leidingen na lange stilstand (ongeveer 8 uur) goed door te spoelen, ongeveer 2 minuten. Het water kunt u opvangen en voor iets anders gebruiken (handen wassen, schoonmaken, de WC doorspoelen, de planten water geven).

Met koken verdwijnt het lood niet uit het water. Er zijn filters op de markt, waarvan de leverancier stelt dat deze effectief zijn in het verwijderen van lood uit leidingwater. Er is geen onafhankelijk onderzoek dat aantoont dat lood uit het water verdwijnt of onschadelijk gemaakt wordt door zuiveren of filteren.

Vragen over loden leidingen in huizen

Loden waterleidingen komen alleen nog voor in panden die voor 1960 zijn gebouwd. Vanaf 1960 is het niet meer toegestaan om in de bouw gebruik te maken van loden drinkwaterleidingen. Eigenaren van huizen van voor 1960, zijn zelf verantwoordelijk voor het controleren van de leidingen en het vervangen daarvan. Vitens is als waterleidingbedrijf verantwoordelijk voor de toevoer van gezond drinkwater tot aan de watermeter.

Als uw huis voor 1960 is gebouwd, kan het zijn dat er loden leidingen zijn. U kunt bij Vitens of Waterlaboratorium controleren of u in uw huis loden leidingen hebt.

Controleer op loden leidingen bij Vitens

Controleer op loden leidingen bij Waterlaboratorium

Als u het niet zeker weet, vraag het dan na bij een erkend installatiebedrijf.

Als uw woning nog een loden waterleiding heeft, adviseren wij u deze te laten vervangen. Zolang dat niet is gedaan, kunt u beter flessenwater gebruiken voor de volgende bewoners:

  • zuigelingen die flesvoeding krijgen
  • kinderen tot en met 7 jaar
  • zwangere vrouwen

U kunt wel gewoon douchen, afwassen, handen wassen en de wc doorspoelen.

De aanvoerleidingen in de stad zijn in handen van het waterleidingbedrijf Vitens. Alle hoofd- en transportleidingen in de stad zijn volgens Vitens loodvrij. Bij de overige leidingen kunnen er op enkele locaties nog restanten van loden leidingen liggen. Vitens brengt in 2020 in kaart welke locaties dit precies zijn en gaat deze zo snel mogelijk vervangen. Vitens neemt contact op met bewoners/eigenaren van de percelen die het betreft.

Lees meer over aanvoerleidingen op de website van Vitens

Onderzoek en metingen

Onlangs is gebleken dat er nog steeds loden leidingen voorkomen in woningen en gebouwen van voor 1960. De gemeente Utrecht wil zoveel mogelijk voorkomen dat kinderen in aanraking komen met lood, omdat dit een risico kan vormen voor jonge kinderen in de vorm van IQ verlies. Daarom zijn wij een onderzoek gestart.

De gemeente onderzoekt alle Utrechtse basisscholen en alle gemeentelijke gebouwen waarin kinderdagopvang zit, die voor 1960 zijn gebouwd.
Een bedrijf doet dit onderzoek naar lood in leidingwater in de komende weken voor ons.

Als er teveel lood wordt aangetroffen in onze gebouwen, worden de loden leidingen zo snel mogelijk opgespoord en vervangen. In gebouwen die niet in eigendom zijn van de gemeente, vragen we de eigenaar dit zo spoedig mogelijk te doen.

De uitgevoerde testen zijn om snel te weten of er loden leidingen liggen in schoolgebouwen. We meten bij voorkeur ’s ochtend vroeg, omdat dan het water lang heeft stilgestaan. De metingen geven een indicatie voor de aanwezigheid van loden leidingen. Als we vermoeden dat er ergens nog een loden leiding ligt, informeren we school en Vitens hierover.

Omdat (jonge) kinderen de grootste risicogroep vormen. We testen als eerste alle basisscholen van voor 1960, en alle gebouwen van voor 1960 die de gemeente zelf bezit en waar dagelijks kinderen komen. Daarna gaan we kijken hoe we omgaan met alle andere gebouwen die de gemeente bezit.

Hulp en contact

Telefoon

14 030

Maandag t/m vrijdag 8.30 – 17.30 uur
Donderdag 8.30 - 20.00 uur

Uw mening