Gezonde leefomgeving Geluid en gezondheid

Overal in de stad is geluid. Er is geluid dat je graag hoort, zoals muziek, de stemmen van de mensen met wie je praat en natuurgeluiden. Er is ook geluid dat je wel móet horen, zoals een fietsbel of sirene. En er is geluid dat veel mensen liever niet horen, zoals verkeersgeluid, bouwgeluiden, harde stemmen of muziek van anderen.

Gezondheidseffecten van ongewenst geluid

Te hard of ongewenst geluid kan verschillende effecten op je gezondheid hebben. Bij het horen van veel te hard geluid gaat er iets kapot in je oren (de trilharen knakken), waardoor je daarna minder goed hoort of voor altijd een ruis hoort. Dit kan gebeuren in werksituaties of bij het luisteren naar harde muziek. Het dragen van gehoorbescherming voorkomt deze schade. Meer informatie over het voorkomen van gehoorschade, staat op de website van de Nationale Hoorstichting.

Ook ongewenst geluid dat niet heel hard is, kan ongezond zijn. Ongewenst geluid in je woonomgeving kan zorgen voor (ernstige) hinder en slaapverstoring. Veel ongewenst geluid kan ook leiden tot een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.

Hoeveel mensen in Utrecht last hebben van geluid of niet goed slapen door geluid, is te vinden in Volksgezondheidsmonitor Utrecht.

Wetten, regels en gemeentebeleid

Om allemaal prettig samen te leven met zo weinig mogelijk ongewenst geluid, zijn er wetten en regels. Zo mogen bedrijven en horeca niet meer dan een maximum hoeveelheid geluid produceren. ’s Avonds moet het stiller zijn dan overdag. Gebouwen moeten geïsoleerd zijn om geluid tegen te houden. En dan kan de gemeente nog extra maatregelen nemen. Zie ook de pagina Geluid.

Een gezonde leefomgeving zonder geluidsoverlast

In een gezonde leefomgeving kun je zonder geluidsoverlast in je huis, tuin of op je balkon zijn. Je ligt niet wakker door geluid. Je hoeft de tv niet harder te zetten (om geluid van buiten te overstemmen). Je kunt je goed concentreren in de klas. Je hoort wel geluid, maar je hebt daar geen last van. En als je toe bent aan rust en stilte, dan kun je een stille plek opzoeken. Soms is er even meer geluid dan je eigenlijk zou willen, maar daar is dan een duidelijke reden voor en daar weet je daar al vanaf. Denk bijvoorbeeld aan een evenement of bouwwerkzaamheden. Je weet dan ook waar je terecht kunt als je er te veel last van hebt.

De afdeling Volksgezondheid van de gemeente Utrecht adviseert bij het maken van ruimtelijke plannen. De gemeente werkt hier hard aan door verkeersmaatregelen, stiller asfalt, horecabeleid, bewonersparticipatie (samen met inwoners), bemiddeling bij bouwhinder en door te eisen dat nieuwe woningen een ‘geluidsluwe zijde’ hebben. Dit betekent dat er aan een kant van een woning geen lawaaibronnen zijn.

Hinder

Hinder bestaat uit gevoelens van onder andere afkeer, boosheid en onbehagen die kunnen optreden wanneer geluid invloed heeft op iemands gedachten, gevoelens of activiteiten. De mate van hinder wordt bepaald door iemands eigen ervaring, op een schaal van 0 tot 10 of van 0% tot 100%. Vanaf 28% of 3 is iemand ‘enigszins gehinderd’; vanaf 50% of 5 is er sprake van hinder en vanaf 75% of 8 noemen we het ‘ernstige hinder’.

Orkest op de werf langs de gracht met toehoorders op brug
Foto: Jan Lankveld

Hulp en contact Gezonde leefomgeving

Telefoon

14 030

E-mail

volksgezondheid@utrecht.nl