Gezonde leefomgeving Luchtkwaliteit en gezondheid

Luchtverontreiniging is voor de gemeente Utrecht een belangrijk aandachtspunt. Er is steeds meer bewijs dat fijn stof (zoals roetdeeltjes) en stikstofoxiden, allerlei klachten en ziekten kunnen veroorzaken. Daarom nemen we maatregelen om de lucht in Utrecht gezonder te maken en letten we op de luchtkwaliteit als we bouwen in de stad.

Luchtkwaliteit en uw gezondheid

Uit onderzoek van het RIVM (Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014) blijkt dat na roken (13%) een ongezond milieu (6%) de belangrijkste veroorzaker is van ziekte. In grotere steden zoals Utrecht ligt dat zelfs tussen de 8 en 12%. Vervuilde lucht speelt daarin een grote rol. Jaarlijks overlijden in Nederland 12.000 mensen vroegtijdig door luchtvervuiling (Gezondheidsraad ‘Gezondheidswinst door schonere lucht’, 2018 ). De belangrijkste boosdoeners zijn daarbij fijnstof en stikstofoxiden uit het verkeer.

  • Luchtvervuiling draagt bij aan het ontstaan van onder andere:
  • luchtwegklachten, zoals hoesten, piepen en kortademigheid
  • oogklachten, geïrriteerde of geprikkelde ogen
  • hart- en vaatziekten
  • longkanker
  • vroegtijdige sterfte.

Extra gevoelig voor luchtverontreiniging zijn kinderen, ouderen en mensen met hart- en vaatziekten of longaandoeningen.

Grenswaarden

De Europese Unie heeft grenswaarden vastgesteld waaraan de luchtkwaliteit in de lidstaten moet voldoen. Dankzij allerlei maatregelen voldoen we daar nu bijna overal in Utrecht aan. Maar daarmee zijn we er nog niet. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) pleit voor strengere grenswaarden. Deze advieswaarden hebben tot doel de volksgezondheid te beschermen. In Utrecht streven we naar de WHO-normen, en werken we verder aan gezonde lucht.

Utrecht let op luchtkwaliteit

In Utrecht bouwen we langs drukke wegen geen nieuwe voorzieningen voor groepen die extra gevoelig zijn voor luchtverontreiniging zoals: ouderen of mensen met een kwetsbare gezondheid en voor kinderen. Adviseurs van Volksgezondheid kijken mee met plannen voor de inrichting van de stad. Zij letten er onder meer op dat er voldoende afstand blijft tussen drukke wegen en gebouwen zoals woningen, scholen, kinderopvanglocaties, bejaardenhuizen, verpleeghuizen en ziekenhuizen. Bij gebouwen voor gevoelige groepen hanteert de gemeente de volgende richtlijnen:

  • Afstand tot snelwegen: minstens 100 meter, bij voorkeur 300 meter
  • Afstand tot andere drukke wegen (= meer dan 10.000 motorvoertuigen per 24 uur): 50 meter, behalve als er een andere bebouwing tussen staat (als afscherming).

Dit advies is gebaseerd op de landelijke GGD-richtlijn luchtkwaliteit.

Lees wat de gemeente doet om de lucht in Utrecht gezonder te maken

Meer informatie

File van auto's op de snelweg
Foto: Jan Lankveld

Hulp en contact Gezonde leefomgeving

Telefoon

14 030

E-mail

volksgezondheid@utrecht.nl