Werk en inkomen Rechten en plichten bijstand

logo handen schudden

Vraagt u een bijstandsuitkering aan, of hebt u een bijstandsuitkering? Dan hebt u rechten én plichten. Met duidelijke afspraken weet u precies wat u van ons kunt verwachten, en wat wij van u mogen verwachten.


Recht op (bijzondere) bijstand

Hebt u geen of onvoldoende inkomen? Dan kunt u een uitkering aanvragen. U hebt dan een inkomen totdat u (weer) aan het werk kunt. U moet minimaal voldoen aan de volgende eisen:

  • u woont in Nederland
  • u bent Nederlander of mag hier volgens de wet blijven
  • u bent minimaal 18 jaar oud
  • u hebt onvoldoende inkomen of eigen vermogen
  • u kunt geen andere uitkering krijgen
  • uw vermogen komt niet boven een bepaald bedrag uit

Recht op tijdige beslissing

Doet u een aanvraag bij Werk en Inkomen? Dan ontvangt u binnen 8 weken een brief. Daarin staat ons besluit. Wanneer wij ons niet aan die termijn houden, kunt u een vergoeding eisen op basis van de Wet dwangsom.


Recht op een duidelijk besluit

Wij zijn verplicht het besluit duidelijk aan u uit te leggen zodat u het goed begrijpt. U kunt altijd contact met ons opnemen als het voor u niet helemaal duidelijk is. In het besluit staat het telefoonnummer en e-mailadres waarop u ons kunt bereiken.

U kunt bezwaar maken wanneer u het niet eens bent met ons besluit.


Recht op een uitkering die past bij uw situatie

U hebt recht op een uitkering die past bij uw leeftijd, woon- en leefsituatie. Bent u ouder dan 21 en woont u in een huis met andere volwassenen? Dan kunt u de huur en andere kosten delen met de andere bewoners. Uw uitkering is daarom lager. Dit heet de kostendelersnorm.


Recht op tijdige uitbetaling uitkering

De gemeente betaalt uw uitkering zonder fouten en op tijd uit. U moet daarvoor wel uw gegevens en wijzigingen op tijd aan ons doorgeven. Geef uw wijzigingen en gegevens door via onze online formulieren.


Recht op bescherming van uw persoonsgegevens

Wij zijn verplicht uw persoonsgegevens te beschermen. Dit betekent dat wij uw gegevens alleen mogen gebruiken om vast te stellen of u recht hebt op een uitkering. En als dat nodig is, om te kijken of u aan het werk kunt. Wij mogen uw gegevens niet doorgeven aan iemand anders. Tenzij u daar schriftelijk toestemming voor geeft of als wij dit wettelijk verplicht zijn.

Wij houden ons aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) om uw privacy te beschermen. Op de pagina Privacy leest u hoe wij omgaan met uw persoonsgegevens en welke rechten u hebt op het gebied van privacy.


Recht op ondersteuning bij het vinden van werk

Wij helpen u bij het (opnieuw) vinden van werk. Deze begeleiding noemen we re-integratie. Onder re-integratie vallen alle activiteiten en middelen die nodig zijn om u (weer) aan betaald werk te helpen. U hebt meer kans op werk als u bijvoorbeeld een opleiding, cursus of taalles volgt.


Recht op informatie over sociale voorzieningen

Wij geven u informatie over sociale voorzieningen. Zodat u hier gebruik van kunt maken.


Recht op correcte behandeling (klachten)

Onze medewerkers behandelen u netjes en beleefd. Is dit niet het geval? Dien dan een klacht in.


Recht op voorschot

Als u een uitkering aanvraagt, hebt u recht op een voorschot. Het voorschot is een lening waarover u geen rente betaalt. Een voorschot vraagt u zelf aan. U ontvangt het voorschot als u aan alle voorwaarden voldoet en alle gevraagd bewijsstukken hebt ingeleverd.

Bent u 27 jaar of ouder? Dan kunt u 4 weken na uw aanvraag voor een bijstandsuitkering, een voorschot aanvragen. Bent u jonger dan 27 jaar? Dan kunt u 8 weken na uw aanvraag voor een bijstandsuitkering, een voorschot aanvragen.

Naar boven


Legitimatieplicht

Vraagt u een bijstandsuitkering aan? Dan moet u zich legitimeren met een geldig legitimatiebewijs:

  • paspoort
  • officiële identiteitskaart
  • voor vreemdelingen een rechtsgeldig verblijfsdocument

Een rijbewijs accepteren wij niet als geldig legitimatiebewijs. We bewaren een kopie van uw legitimatiebewijs in uw dossier. U moet altijd uw legitimatie laten zien als wij dat vragen.


Inlichtingenplicht (wijzigingen melden)

U bent verplicht al uw gegevens te geven die nodig zijn. Dit is vanaf het moment dat u bijstand aanvraagt. Deze gegevens hebben wij nog om bijvoorbeeld uw recht op bijstand te bepalen. Wij nemen uw aanvraag pas in behandeling als u alle gevraagde documenten hebt ingeleverd.

Ontvangt u een bijstandsuitkering? Geef dan alle wijzigingen in uw situatie op tijd door.

Bijvoorbeeld de volgende wijzigingen:

  • u gaat samenwonen
  • u (of uw partner) hebt een erfenis, gift, geldprijs, of ander vermogen gekregen
  • u (of uw partner) gaat meer/minder werken of meer/minder verdienen
  • u (of uw partner) gaat een opleiding volgen of stopt daarmee
  • er komt een bewoner in uw huis bij of er vertrekt een bewoner
  • een bewoner in uw huis gaat studeren of stopt met studeren

Houdt u zich niet aan uw verplichtingen? Dan kan dat gevolgen hebben voor uw recht op een uitkering. Geeft u niet de juiste informatie aan ons door? Dan kunnen wij uw uitkering beëindigen en u een boete geven.


Arbeidsplicht en re-integratieplicht

Bent u 18 jaar of ouder en jonger dan de AOW-leeftijd? Dan geldt voor u de arbeidsplicht vanaf de dag dat u zich meldt voor een bijstandsuitkering. U bent verplicht om werk te zoeken en te accepteren. Er zijn een aantal verplichtingen waar u zich aan moet houden.

  • U probeert zo snel mogelijk betaald werk te vinden. Daarvoor moet u bijvoorbeeld vacatures zoeken, solliciteren en ingeschreven staan bij een of meer uitzendbureaus.
  • U zoekt niet alleen naar werk in uw eigen woonplaats maar ook daarbuiten. U bent verplicht werk met een reistijd van anderhalf uur heen en anderhalf uur terug aan te nemen. Wanneer dit nodig is, moet u verhuizen bij een contract van minimaal 1 jaar. Dit moet wel mogelijk zijn voor uw gezin. Uw loon moet zo hoog zijn dat u geen uitkering meer nodig hebt.
  • U staat als werkzoekende ingeschreven bij het UWV.
  • U helpt ons een plan van aanpak te maken voor uw re-integratie. U voert dit ook uit. U houdt zich aan de afspraken die u hierover met ons maakt. U neemt de re-integratievoorzieningen die wij u bieden aan.
  • Wij kunnen u doorverwijzen naar een re-integratiebedrijf. Dit bedrijf spreekt het verdere re-integratietraject met u af. Wij houden toezicht op de voortgang.
  • U moet u voldoen aan de Nederlands taaleis om uw kans te vergroten op werk.
  • Moet u voor uw werk een cursus of opleiding volgen? Dan bent u verplicht dit te doen.
  • U gaat netjes gekleed en met een verzorgd uiterlijk naar uw sollicitatiegesprek. U doet geen dingen die het krijgen of houden van werk moeilijker maken. U komt ook op tijd op uw sollicitatiegesprek of werk.

Komt u de arbeidsplicht niet na? Dan kunnen wij uw uitkering tijdelijk verlagen.

In sommige situaties hoeft u (tijdelijk) niet te solliciteren. Meer hierover leest u op de pagina Bijstand en solliciteren.


Maatregelen en inkeerregeling

Komt u uw arbeids- of re-integratieplicht niet na? Dan kunnen wij uw bijstandsuitkering verlagen of tijdelijk stoppen. Zo’n verlaging noemen we een maatregel. Bij een maatregel houden we rekening met uw situatie en persoonlijke omstandigheden. U kunt een verlaging krijgen van 10% tot 100%. Bij een verlaging van 100% krijgt u een maand geen uitkering.

Wij verlagen uw uitkering als u bijvoorbeeld:

  • niet naar een gesprek komt
  • niet solliciteert
  • niet meewerkt aan een onderzoek naar uw kansen op werk

Herhaling

Komt u een tweede keer uw verplichtingen niet na? Dan krijgt u opnieuw een maatregel. In dat geval geldt de maatregel voor een langere periode. Het kan dan zijn dat u 2 maanden geen uitkering krijgt.

Inkeerregeling

Hebt u een maatregel van 100% gekregen? En duurt deze 2 maanden of langer? Dan kunt u met de inkeerregeling vragen of de maatregel stopgezet kan worden.


Medewerkingsplicht (o.a. huisbezoek)

U bent verplicht mee te werken aan bijvoorbeeld:

  • een onderzoek om vast te stellen of u nog recht op bijstand hebt (heronderzoek)
  • een huisbezoek
  • een onderzoek bij vermoeden van fraude
  • een onderzoek naar uw kansen op de arbeidsmarkt

Houdt u zich niet aan de medewerkingsplicht? Dan kan dat gevolgen hebben voor uw recht op bijstand. Uw bijstandsuitkering kan bijvoorbeeld worden opgeschort of tijdelijk verlaagd.


Geen onnodig beroep op bijstand

Wij verwachten dat u (en uw partner) alles doet om te voorkomen dat u in de bijstand komt. Doet u dit niet? Of niet genoeg? Dan kunnen wij u een waarschuwing geven. Of uw bijstandsuitkering tijdelijk verlagen. Wij kunnen u de bijstand ook helemaal, of gedeeltelijk in de vorm van een lening verlenen.


Vakantie vooraf melden

Hebt u een bijstandsuitkering? Dan gelden speciale regels voor verblijf in het buitenland. U en uw eventuele partner melden altijd vooraf de vakantie. Dit is inclusief de dagen dat u reist. U moet uw verblijf in het buitenland uiterlijk 4 weken voor vertrek melden.


Correct gedragen

Onze medewerkers helpen u zo goed en beleefd mogelijk. Het kan gebeuren dat zij u slecht nieuws moeten vertellen. Of dat er een fout is gemaakt. Dan is het begrijpelijk dat u boos of teleurgesteld bent. Wij accepteren geen beledigend of agressief gedrag. Als het nodig is, doen wij aangifte bij de politie. Wij kunnen ook uw uitkering tijdelijk verlagen.

Gedragsregels

Wat doen wij

  1. wij komen afspraken met u na
  2. wij zijn beleefd tegen u
  3. wij houden rekening met wat u kunt
  4. wij vertrouwen op uw goede wil
  5. wij zijn duidelijk over uw rechten en plichten

Wat doet u

  1. u komt afspraken met ons na
  2. u bent beleefd tegen ons
  3. u maakt gebruik van wat u kan
  4. u vertrouwt op onze professionaliteit
  5. u bent eerlijk over uw situatie


Hulp en contact Werk en inkomen

Telefoon

030 – 286 52 11

Bereikbaar maandag t/m vrijdag
9.00 - 17.00 uur

Bezoekadres

Stadsplateau 1, Utrecht

Alle contactinformatie