Gezonde leefomgeving Luchtkwaliteit

Gezonde lucht is belangrijk voor de gezondheid van de inwoners. Er is steeds meer bewijs dat vervuilde lucht kan leiden tot long- en hartklachten, en uiteindelijk ook tot vroegtijdig overlijden. Vervuilde lucht bevat fijn stof, zoals roetdeeltjes, en stikstofoxides, die zorgen voor chronische ziekten. Daarom nemen we al een aantal jaar maatregelen om de lucht in de stad gezonder te maken. 

Luchtkwaliteit en gezondheid

Luchtvervuiling levert een belangrijke bijdrage aan ziekte en (vroegtijdige) sterfte. Landelijk leidt het tot bijna 11.000 sterfgevallen per jaar (bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu).

Luchtvervuiling draagt bij aan onder andere:

  • luchtwegklachten, zoals hoesten, piepen en kortademigheid
  • oogklachten, geïrriteerde of geprikkelde ogen
  • hart- en vaatziekten
  • longkanker
  • vroegtijdige sterfte

Extra gevoelig zijn kinderen, ouderen en mensen met hart- en vaatziekten of longaandoeningen.

Voorstel voor nieuw beleid en maatregelen

In juli 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders nieuw beleid voorgesteld voor een betere luchtkwaliteit: ‘Utrecht kiest voor gezonde lucht’. Het strenger maken van de milieuzone is 1 van de nieuwe, voorgestelde maatregelen. De gemeenteraad bespreekt de plannen na de zomer en beslist uiteindelijk of de maatregelen ingevoerd worden.
Lees meer over het beleid en de voorgestelde maatregelen

Wat doet de gemeente?

Minder uitlaatgassen

Het verkeer is de belangrijkste oorzaak van luchtvervuiling. De gemeente heeft daarom verschillende actieplannen gemaakt om de lucht in Utrecht gezonder te maken. Dit doet Utrecht al:

  • Er mogen geen vervuilende dieselauto’s en -vrachtwagens in de milieuzone
  • We zorgen dat er meer schonere vervoersmiddelen komen, zoals elektrische auto’s, e-scooters, taxi’s, schonere vrachtwagens en elektrische bussen.
  • We laten auto- en vrachtverkeer zo veel mogelijk buiten de stad om rijden en leiden ze via de beste routes de stad in en uit.
  • We moedigen inwoners en bezoekers aan om vaker te gaan lopen, te fietsen, of het openbaar vervoer te nemen.
  • We vragen ondernemers om praktischer en schoner goederenvervoer in de (binnen)stad te gebruiken.
  • We werken eraan om boten voor recreatie schoner te maken en te zorgen dat bij het bouwen alles schoner wordt.
  • We nemen zelf deze maatregelen, maar we bespreken ook het belang van gezonde lucht met de landelijke en Europese overheid. We moeten samen actie ondernemen: veel luchtverontreiniging komt van buiten de stad, zoals het verkeer op de snelwegen, de industrie en de veehouderij.

Bouwen voor kwetsbare groepen

In Utrecht bouwen we langs drukke wegen geen nieuwe voorzieningen voor groepen die extra gevoelig zijn voor luchtverontreiniging. Bij plannen voor de inrichting van de stad kijken experts van onze afdeling Volksgezondheid mee. Zij letten bijvoorbeeld op dat er voldoende afstand blijft tussen drukke wegen en woningen, scholen, kinderopvanglocaties, bejaardenhuizen, verpleeghuizen en ziekenhuizen.

Bij gebouwen voor gevoelige groepen heeft de gemeente de volgende regels:

  • afstand tot snelwegen: 300 meter
  • afstand tot andere drukke wegen: 50 meter, behalve als er een andere bebouwing tussen staat (als afscherming)

Dit advies is gebaseerd op de GGD-richtlijn luchtkwaliteit.

Monitoren van luchtkwaliteit

We meten en berekenen de luchtkwaliteit. Zo komen we erachter hoe we deze kunnen verbeteren.

Hoe schoon is de lucht?

    Wat kunt u zelf doen?

    Als inwoners van Utrecht kunt u ook helpen om de lucht in Utrecht schoner te maken. Bijvoorbeeld door:

    • vaker te lopen, de fiets te pakken of het openbaar vervoer te nemen, in plaats van de auto
    • voor elektrisch rijden te kiezen
    • zo veel mogelijk buiten de spits te reizen
    • niet onnodig met de auto door de stad te rijden, maar buitenom over de snelweg (de ring)
    • een auto te delen met familie, vrienden of mensen in de buurt
    • zo min mogelijk hout te stoken in (buiten)kachels of open haard

    Houtstook

    Een houtvuur brengt schadelijke stoffen in de lucht. Zeker bij mist en windstil weer blijft de rook lang om het huis hangen. Dat is voor niemand gezond en kinderen, ouderen en mensen met problemen aan hun luchtwegen hebben er extra last van. En als u stookt: gebruik dan alleen schoon en droog hout. Lees voor meer informatie over hout stoken en de gezondheid van uzelf en uw omgeving de website van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal.

    Het RIVM adviseert om helemaal geen hout te stoken als er een stookalert geldt. Wilt u bij een stookalert een bericht via e-mail krijgen? Meld u dan aan voor het stookalert. En als er geen stookalert geldt? Bekijk dan de stookwijzer. Zo weet u wanneer en waarom het vuur beter uit kan blijven.

    Als u last heeft van houtrook, dan kunt u het beste met uw buren in gesprek gaan en vertellen dat u last heeft van de rook. Heel vaak zijn de mensen die hout stoken zich niet bewust van de overlast van de rook. Door erover te praten wordt het makkelijker om samen een oplossing te bedenken. Verder willen we u vragen om uw ervaringen en signalen aan ons door te geven, zodat de gemeente een steeds beter beeld krijgt van hoeveel inwoners overlast ervaren en in welke mate.