Wijken Portret op West

In Utrecht West wonen en werken veel bijzondere mensen, elk met hun eigen verhaal. Ze zetten zich in voor de wijk en voor bewoners. Denk aan de vele vrijwilligers, ondernemers, kunstenaars en professionals die de wijk levendiger, veiliger en prettiger maken.

Aan die mensen en hun verhaal willen we meer aandacht besteden op deze pagina. Kent u iemand die een plek verdient in deze rubriek, geef het dan door via west@utrecht.nl onder vermelding van 'Portret op West'. 

‘Soms werken we in het theater, maar net zo vaak gewoon op straat’

Saskia Ottenhoff en Odak Onyango zijn de drijvende krachten achter Jongerentheater LINK. Maar zoals ze zelf zeggen: ‘We zijn veel meer dan een theater, eigenlijk zijn we meer verbinders. We leggen links tussen mensen in de wijk en daarbuiten, tot in Kenia en Mexico. We willen vooral mét mensen mooie dingen maken in plaats van voor mensen. We noemen onszelf dan ook sociaal creatief ondernemers.’

‘Saskia: We wonen sinds 2001 in deze wijk en hebben LINK in 2006 opgericht. Ik heb een dansopleiding gedaan en Odak heeft theater en educatie gestudeerd. Allebei worden we heel blij van community art. Dus samen met andere makers mooie dingen op touw zetten.’ ‘Het begon eigenlijk met uitwisselingsprojecten tussen jongeren hier en in Kenia, maar ook Senegal en Mexico’, vertelt Odak. ‘De jongeren traden dan in allebei de landen samen op. We ontwikkelen niet alles zelf. Er komen vaak studenten bij ons met allerlei ideeën. Zo kwam een stagiair van de Universiteit Utrecht met het idee om een danstheater project met kunstenaars uit Zuid-Afrika, Kenia en hier te doen. Na jarenlang zelf uitwisselingen te hebben georganiseerd, hebben wij dat begeleid en de voorstelling is onder andere gespeeld in het Stadsklooster, De Nijverheid en Tivoli.’

Van programma tot spontaan idee

‘Wat we doen is heel breed’, vertelt Saskia. ‘We zijn niet echt in een hokje te plaatsen. Soms hebben we een programma en soms ontstaat er gewoon spontaan een idee, zoals het zomerprogramma voor kinderen dat we net hebben gedaan. Veel mensen bleven in Nederland door corona en de meeste activiteiten konden niet doorgaan. Maar dit wel. 6 middagen was er in de wijk van alles te doen, zoals allerlei spellen, mode maken en showen, pizza bakken, kinderdisco en een speurtocht met een muziek orkest.’

‘Er komen vaak mensen naar ons toe met een leuk idee. Deze wijk is zo ontzettend rijk op dit vlak’

We werken overal

Odak: ‘Soms werken we in een theater, zoals het Mensenrechtencafé in Het Huis, waarvoor we een voorstelling maakten over internationale samenwerking. Maar net zo vaak werken we gewoon op straat, in een speeltuin of een gymzaal. Dat is echt iets wat we hebben meegenomen uit mijn geboorteland Kenia. We kennen zoveel mensen in de wijk, dat er vaak mensen naar ons toekomen met een leuk idee. Deze wijk is ook zo ontzettend rijk op dit vlak. Zo werken we samen met scholen, maar ook met initiatieven zoals Culturele Zondag, Spinoza Presenteert en Ubuntu.’ Saskia: ‘Omdat we klein zijn, kunnen we heel flexibel zijn. Terwijl we ook wel projecten draaien van 2 jaar waar we subsidie voor krijgen. Als we maar mensen met elkaar in verbinding kunnen brengen.’

Ook studenten welkom

‘In de toekomst willen we graag nog meer met studenten doen’, vertelt Odak. Zij zitten vol energie en hebben enthousiaste ideeën die ze met onze ondersteuning prima zelf kunnen uitvoeren. We laten jong talent ontdekken waar je wel en niet goed in bent, met ruimte om te experimenteren en fouten te maken en eigen dromen na te jagen. Wat we zien is dat studenten tijdens of na hun stage bij LINK zelf initiatieven starten, zoals een festival of danslessen geven aan kinderen in een speeltuin. Studenten en kinderen gaan ook zo goed samen. Wij geven ze het zelfvertrouwen dat ze dat gewoon kunnen. We willen dat jongeren met talent verder kunnen groeien.’

Discriminatie en racisme

Saskia: ‘Waar we over in gesprek zijn met verschillende mensen in de buurt, is het oprichten van een platform/open podium om discriminatie en racisme bespreekbaar te maken. Een plek waar kinderen, jongeren en volwassenen hun verhaal kunnen delen. Of dat nou in de vorm van muziek of een gedicht is.’ Odak: ‘Er is behoefte aan ruimte en aandacht voor meer nuances, meer kleur, meer begrip, meer samenwerking, meer vertegenwoordiging want representatie is belangrijk. We kunnen zoveel van elkaar leren, maar daarvoor moeten we wel met elkaar in gesprek gaan. Ik wil mijn persoonlijke ervaringen delen en als theatermaker en educator heb ik de mogelijkheid om het bespreekbaar te maken. We zijn dus met veel meer bezig dan alleen met kunst en cultuur. We willen vooral maatschappelijk bezig zijn.’  

Heb jij een leuk idee waarover je wilt sparren? Saskia en Odak denken graag met je mee. Neem contact op via de site jongerentheaterlink.nl. Je kunt daar ook terecht voor meer informatie over lesaanbod, workshops en projecten.

Naar boven

‘Hier is heel Zuilen en het museum van Zuilen geboren’

Op 26 juni opende burgemeester Jan van Zanen in de Werkspoorfabriek het verhuisde en vernieuwde Museum van Zuilen. De eerste tentoonstelling gaat heel toepasselijk over het Werkspoorkwartier. Oprichter Wim van Scharenburg is blij: ‘We zijn terug op onze geboortegrond’.

‘Ik kom uit een echte verzamelaarsfamilie en heb mijn verzamelwoede lang onderdrukt. Maar zo’n 40 jaar geleden gaf ik er toch aan toe en begon ik met het verzamelen van foto’s over de wijk Zuilen, waar ik geboren ben en ook een juwelierswinkel had. Na verloop van tijd wisten mensen me te vinden en brachten ze me zelf foto’s en later ook allerlei andere producten. 99,9% van mijn collectie heb ik gekregen. Ik ken het verhaal achter elk voorwerp.  Mijn collectie werd omarmd door de Zuilenaren, want ik zorgde ervoor dat hun geschiedenis bewaard werd.’

Iedereen een bijzonder verhaal

‘Die geschiedenis is onlosmakelijk verbonden met de grond waarop ons museum nu staat. Door de komst van de Werkspoorfabriek en Demka staalfabrieken naar dit gebied groeide Zuilen, destijds nog een eigen gemeente, vanaf 1913 van zo’n 1.000 naar 26.000 inwoners. En zo werden we van een dorpje aan de Vecht de vierde gemeente van de provincie Utrecht. Want al die directeuren en arbeiders wilden graag dichtbij hun werk wonen, op loopafstand. 3 van onze vrijwillige gastheren hebben zelf nog in de Werkspoorfabriek gewerkt. En mijn vader bij Demka. Al die inwoners hebben hun eigen bijzondere verhaal dat ik graag wil vertellen.’

‘We willen hier verhalen vangen, en er een echte verhalenkamer van maken’

Van 6 foto’s naar heel museum

‘Het begon met 6 foto’s uit fotoalbums van een ondertussen overleden buurtgenote en groeide uit tot een enorme verzameling. In 2009 besloot ik mijn juwelierswinkel voorgoed te sluiten en opende ik het museum in hetzelfde pand. Het was niet meer te combineren. Van elke straat in Zuilen heb ik een hele multomap met foto’s en verhalen. En dan natuurlijk nog alle andere voorwerpen zoals een klok die het leven van een kind heeft gered, een EHBO-fiets, een wieg en ga zo maar door. Er helpen zo’n 30 vrijwilligers mee. En dan nog ben ik zo’n 60 tot 70 uur per week bezig met dit werk. Maar dat is zeker geen straf hoor, het is 1 groot feest.

Ondertussen ben ik nu bezig met mijn 95e boek over de wijk. Ik blijf maar nieuwe informatie vinden. Bezoekers die een mooi verhaal hebben, mogen het hier achterlaten. We willen hier verhalen vangen en er een echte verhalenkamer van maken.’

Voor iedereen interessant

‘Het mooie is dat iedereen indirect met deze fabrieken te maken heeft. Zonder dat ze het weten. Hier komen de Waalbrug in Nijmegen en de Bommelsebrug in Zaltbommel vandaan. Maar ook kippengaas en de mallen voor onze marsrepen. We hadden een keer Braziliaanse bezoekers en die sloegen steil achterover toen ik vertelde dat de Werkspoorfabriek de suikerfabrieken heeft gebouwd die daar staan. Ons museum is dus voor een groot publiek interessant. Voor inwoners van Zuilen, Utrecht West, de hele stad én daarbuiten.’

Toekomstplannen

‘Voor nu gaan we eerst nagenieten van de opening die we hadden, maar er zijn al allerlei leuke plannen. Bijvoorbeeld voor samenwerkingen met de bedrijven die hier in het pand zitten. Je merkt dat jonge mensen hier ook enthousiast van worden. Er zit zoveel geschiedenis hier. En het lijkt me mooi om met QR-codes op gebouwen te werken. Dan kun je op dit hele terrein informatie vinden over de geschiedenis. Sterker nog, niet alleen op dit terrein, maar door heel Nederland: van Rotterdam tot Nijmegen. Dan hebben we opeens een veel groter museum. Voor nu kunnen bezoekers hier terecht, op onze geboortegrond in de Werkspoorfabriek.’

Wil je een bezoek brengen aan het Museum van Zuilen? Ze zijn open van woensdag tot en met zaterdag van 10.00-17.00 uur. In verband met corona moet je een tijdslot van een uur reserveren via de site: www.museumvanzuilen.nl.

Naar boven

"Piekeren en in de tuin werken gaan niet samen"

Bij Common Ground (moes)tuinieren inwoners uit Utrecht met een vluchtelingenachtergrond samen met inwoners uit de wijk. Een project opgericht door Renée Menger. "Tuinieren is universeel en kent geen grenzen."

"Wij moestuinieren hier sinds 2017 op een stuk grond aan de Kanaalweg dat in het bezit is van Utrecht Natuurlijk. Na mijn werk in de jeugdzorg ben ik vrijwilligerswerk gaan doen bij Vluchtelingenwerk. Daar zag ik hoeveel stress een status als vluchteling geeft. Mensen werden tijdens de asielprocedure van AZC naar AZC gestuurd. Sommigen zijn in 2 maanden tijd wel 7 keer verhuisd, bus in en bus uit. Op dit moment zie je bijvoorbeeld hoeveel impact de enorme achterstanden bij de IND hebben op mensen. Wachten, je weet niet hoe lang; zonder duidelijk perspectief. Je krijgt dan geen rust, terwijl je die zo hard nodig hebt.

Universeel

Als er 1 ding is waarvan je ontspant, is het van (moes)tuinieren. En mensen over de hele wereld doen het, of het nou in het groot of klein is. Het is universeel. Velen hebben er goede herinneringen aan. Zo kwam ik op het idee om Common Ground Two op te richten. Ik klopte aan bij Utrecht Natuurlijk (van hen huren we de grond) en Welkom in Utrecht (zij verwijzen naar ons door). In 2018 werden we officieel een stichting.

We moestuinieren hier met tussen de 8 en 15 personen, afhankelijk van het seizoen. Nu in coronatijd hebben we een maximum van 8. We hebben nu 5 vrijwilligers met een vluchtelingenachtergrond en 2 vrijwilligers uit de wijk. We werken hier op dinsdag en zaterdag."

"Het zaaien, onkruid weghalen, water geven; mijn stress verdwijnt"

Werkervaring opdoen

Een van de vrijwilligers is Mirwais die oorspronkelijk uit Afghanistan komt die nu 5 jaar in Nederland woont. "Ik tuinier hier sinds het voorjaar van 2019. Ik voelde me somber tijdens de procedure. Ik mocht niet werken en ben 23 keer verhuisd totdat ik een eigen woning kreeg. Mijn lerares Nederlands wees me op dit project. Ik doe hier van alles als vrijwilliger: ik zet bloemen in potten, denk mee en help in de moestuin. Een tijdje terug heb ik ons terras aangelegd. Dat heb ik nooit eerder gedaan, dus ik doe hier ook werkervaring op. Het contact met de andere deelnemers is leuk en ik word rustig tussen de planten en bloemen."

Het is een soort therapie

Parisa en Shahab zijn getrouwd en komen uit Iran. Via Welkom in Utrecht zijn ze hier terecht gekomen. Ze hebben geen ervaring met moestuinieren, maar hadden als kind wel een tuin met groenten en later een appartement met kamerplanten. Parisa: "Dit was echt een droom van mij, tuinieren. Het is een soort therapie. Het zaaien, onkruid weghalen, water geven; mijn stress verdwijnt." "Er is een fijne sfeer tussen de deelnemers", vertelt Shahab. We hebben af en toe een barbecue of lunch samen. "Soms is de taal wel wat lastig. Met Mirwais kunnen we Farsi spreken, maar met een deelnemer die Arabisch spreekt is het ingewikkelder. We proberen het zo goed mogelijk in het Nederlands en Engels. Ik vind het geweldig om iets te zaaien, het te zien opkomen en daarna te oogsten. De opbrengst delen we samen."

Delen en elkaar steunen

Renée gaat verder: "Ondertussen heb ik mijn werk bij Vluchtelingenwerk opgezegd en ben ik hier 20-40 uur per week mee bezig. Ik vind het mooi om te zien wat het iedereen brengt om hier samen te moestuinieren. Ik zie het zelfvertrouwen groeien en mensen maken trots filmpjes die ze naar hun thuisfront opsturen. Hier kom je dichter bij je gevoel. We delen, steunen elkaar en zijn loyaal aan elkaar. We maken de tuin echt samen, je hebt heel concreet resultaat en dat geeft veel voldoening. Mensen zeggen vaak dingen tegen me als "Ik had hoofdpijn toen ik kwam en nu is het weg" of "Ik houd echt van deze plek". Het is zo fijn om zo’n stukje natuur in de stad te hebben. En piekeren en in de tuin werken gaan niet samen. Hier kunnen mensen echt ontspannen."

Wil je je ook aanmelden als vrijwilliger of ken je iemand voor wie dit een leuk project is om aan deel te nemen? Kijk dan op www.commonground-two.nl. Je vindt daar ook het nummer van Renée. Bel gerust voor meer informatie. Er is ook nog een tuin in Overvecht.

Naar boven

"Hier weet je dat jouw buren altijd voor je klaar staan"

Tessa Vermaire maakt als bestuurslid deel uit van het woonproject Majella Wonen. Een bijzonder project waar huurders van Portaal en voormalige dak- en thuislozen van de Tussenvoorziening samen in een wooncomplex wonen. En niet alleen wonen, maar bijvoorbeeld ook klussen, tuinieren en spelletjes doen.

“Dit project startte zo’n 4 jaar geleden. Als bewoners van een sociale huurwoning van Portaal moesten we bewust kiezen of we deel wilden uitmaken van dit project. Het was bijna een soort sollicitatiegesprek. Logisch, want je moet sociaal sterk in je schoenen staan en tegen een stootje kunnen. Ik wist meteen ‘dit wil ik’. We wonen hier met ongeveer 60 huishoudens, waarvan de helft voormalig dak- of thuisloos is.

Beste vrienden

In het begin hadden ‘wij’, de huurders van Portaal het idee dat we de andere helft van de bewoners gingen helpen. Het project zou 3 jaar duren. Daarna was het de bedoeling dat de deelnemers van de Tussenvoorziening zelfstandig konden wonen en officiële huurders van Portaal zouden worden. En dat is bij ongeveer 80% gelukt. Het grappige is: onze nieuwe buren hebben ons ook geholpen. Er zijn vriendschappen ontstaan, we hebben allemaal geleerd om beter grenzen aan te geven en te respecteren en we doen van alles samen. In sommige delen van de stad kennen buren elkaar niet eens, wij zijn elkaars beste vrienden. Voor ons allemaal is het een toevoeging aan ons leven geweest.

“In sommige delen van de stad kennen buren elkaar niet eens, wij zijn elkaars beste vrienden”

Van wandelen tot een filmavond

We hebben allerlei werkgroepen: voor activiteiten, evenementen, tuinieren, klussen en de communicatie. Zelf zit ik in de activiteitengroep. 2 keer per maand organiseren we allerlei leuke dingen zoals een filmavond, bingo of een wandeling. En dan hebben we ook nog 4 keer per jaar een groot evenement samen met de inwoners van het Thomas à Kempisplantsoen. Toen de Tussenvoorziening uit zijn pand vertrok, besloten we als bewoners om het pand te huren om daar een deel van onze activiteiten te organiseren.

Meer begrip voor elkaar

In de 4 jaar dat we hier nu samen wonen, is er ontzettend veel veranderd. In het begin waren er regelmatig conflicten. Maar nu we zoveel met elkaar delen, is dat enorm verminderd. We hebben veel meer begrip voor elkaar en geleerd om elkaar aan te spreken. Buiten de werkgroepen om zoeken we elkaar ook op. We doen echt ons best om er voor elkaar te zijn. Dat vind ik nog het mooiste van dit hele project. Soms heeft iemand eten over en deelt dat met buren via onze Facebookgroep. Als iemand een lekke band heeft of een gordijnrails moet ophangen, staan er meteen mensen klaar. Een gekneusde enkel? Dan schieten 2 verpleegkundigen te hulp.

Hechte gemeenschap

Tekenend voor hoe hecht we als buren zijn, is wat er gebeurde toen er onlangs een buurman overleed. Hij werd gevonden door een van de andere bewoners. Heel heftig. Samen hebben we een mooie uitvaart geregeld en een afscheidsruimte ingericht om hem te herdenken. Toen dacht ik echt ‘wauw wat een fijne buurt is dit’.

Corona

Nu met de corona-crisis is het flink aanpassen. We kunnen geen activiteiten meer organiseren, maar we zorgen wel dat we contact met elkaar blijven houden. Gewoon even bij elkaar aanbellen een vragen hoe het gaat. Uiteraard op 1,5 meter afstand. Er zijn mensen die helemaal opleefden van de gezamenlijke activiteiten en het is zwaar als dat opeens wegvalt. We proberen er zoveel mogelijk voor elkaar te zijn. Je leeft hier niet alleen voor jezelf.

Toekomst

Hoe de toekomst eruit gaat zien, weten we niet. Ons complex staat op de lijst om gesloopt te worden. We willen heel graag samen blijven wonen en hopen dat we tijdens de verbouwing ergens anders terecht kunnen met z’n allen. Daarover zijn we in gesprek met de gemeente en Portaal. Hopelijk lukt het ons om nog even samen te kunnen wonen. Want hoe bijzonder is het dat we ons na 4 jaar nog steeds met zoveel enthousiasme voor elkaar inzetten.”

Naar boven

‘Mooi om te zien hoe inwoners elkaar helpen’

Net zoals in de rest van Utrecht en Nederland is het flink aanpassen geblazen sinds de uitbraak van het corona-virus. Wijkwethouder Lot van Hooijdonk ziet ondanks de heftige tijden ook mooie dingen ontstaan in de wijk West.

Wijkwethouder

‘Als wijkwethouder zie ik mezelf als eerste loket van het college waar inwoners van de wijk terecht kunnen. Je kunt als inwoner natuurlijk altijd je vragen stellen en hulp zoeken bij het wijkbureau en op onze site. Maar wil je toch graag in gesprek met een bestuurder, dan kun je eens per maand naar het wijkspreekuur. Daar kun je met me in gesprek gaan over leuke initiatieven in de wijk. Zo heb ik een club mensen geholpen die zeilles gaven en op zoek waren naar een opslagplek voor de zeilbootjes. Samen hebben we afgesproken dat ze daarvoor een plekje onder de brug mochten gebruiken.

En natuurlijk is er ook ruimte voor vragen of problemen. Denk bijvoorbeeld aan overlast bij de muntkade in de zomer of overlast van bouwwerkzaamheden.

Geen wijkspreekuur

Op dit moment is het wijkspreekuur afgelast in verband met corona. Als deze situatie langer gaat duren , dan zetten we zo snel mogelijk een digitale oplossing op poten. Je ziet veel inwoners dat ook al doen met werk en in contact met de familie.

In de wijk ziet het openbare leven er opeens heel anders uit. Veel is inmiddels gesloten en afgezegd. Gemeentelijke speeltuinen zijn gesloten, net zoals buurthuizen, de bibliotheek, het Wilde Westen en horeca. Dit zijn normaal gesproken de plekken waar inwoners elkaar ontmoeten. En het lukt niet iedereen om dit te compenseren met hulp van techniek. Voor die mensen is deze situatie extra vervelend en ik hoop dat buren elkaar hierin een handje helpen voor zover mogelijk. Af en toe een kaartje door de brievenbus bijvoorbeeld.

‘Hier in de wijk komen initiatieven heel snel tot bloei’

Mooie initiatieven

Tegelijkertijd zie ik ook ontzettend mooie dingen gebeuren. Bewoners die elkaar helpen met boodschappen doen en de hond uitlaten. Maar ook horecaondernemers die zorgen dat mensen nog eten kunnen afhalen of bestellen, of die zich opwerpen als vrijwilliger. En religieuze instellingen die diensten op afstand verzorgen. Veel mensen hebben het gevoel dat ze iets moeten bijdragen. Hier in de wijk komt dat heel snel tot bloei, want het is altijd al een heel actieve wijk met veel leuke initiatieven.

Help elkaar

Aan alle inwoners van de wijk wil ik zeggen: pas goed op jezelf en daarmee ook op anderen. Volg de instructies van de overheid op en probeer eens wat vaker te bellen of een berichtje te sturen aan familie, vrienden en bekenden. Help elkaar. Samen lukt het ons om door deze moeilijke tijd heen te komen.’

Naar boven

‘Volksbuurtbewoners en bewoners van niet-Westerse achtergrond samen aan de bingo, prachtig vind ik dat’

De verschillende buurten in de wijk leuker en leefbaarder maken. Samen met bewoners. Dat is de missie sociaal makelaar Mustafa Alay, werkzaam bij sociale welzijnsorganisatie DOCK. Hij is er voor iedereen: van jong tot oud en van welke komaf dan ook. Iedereen telt en doet mee.

‘Als sociaal makelaar werk ik 36 uur per week in allerlei buurten in Utrecht West: het Verdomhoekje, Spinozaplantsoen, Herderplein, Lombok en de Schepenbuurt. Mijn uitvalsbasis is Buurthuis Rosa in Lombok, maar ik ben regelmatig in panden in de rest van de wijk te vinden. Daar probeer ik de sociale cohesie tussen bewoners te vergroten.

Samen oplossing zoeken

Dat doe ik door te werken met thema’s zoals veiligheid, gezondheid en groenvoorziening, en mensen daarin met elkaar te verbinden. Maar ik pak ook individuele zaken op. Denk bijvoorbeeld aan schimmel in iemands sociale huurwoning of schulden. Ik verwijs buurtbewoners dan door naar de juiste instantie zoals de woningbouwvereniging of een buurtbeheerder. Het is niet zo dat je iets bij mij neerlegt en dat ik het dan voor je oplos. We zoeken echt samen naar een weg.

Zo hadden bewoners in Halve Maan-Noord last van sluipverkeer door de constante file aan de Lessinglaan. Opeens veranderde hun rustige wijk, waar kinderen veel buitenspelen, in een wijk vol verkeer. Samen met de bewoners en gemeente heb ik gekeken naar oplossingen. Uiteindelijk zijn daar drempels en paaltjes geplaatst.

Bemiddelaar

Eigenlijk ben ik een soort bemiddelaar, spin in het web, in de wijk. Mensen kennen je, want je bent vaak in de wijk tijdens activiteiten en kletst met ze. Soms hebben we spreekuur, maar niet overal. In een paar buurten heb ik me aangesloten bij de lokale bewonersapp. Uiteindelijk is naar buiten gaan het belangrijkste, outreachend werken. Daar haal ik informatie op: wat speelt er? Welke problemen? Maar soms willen mensen ook zelf iets positiefs voor de wijk doen, bijvoorbeeld als vrijwilliger.

Man van resultaat

Ik vind het mooi als ik zie hoe bepaalde initiatieven ook echt effect hebben; ik ben een man van resultaat. Zoals bijvoorbeeld de soosruimte voor jongeren in het Verdomhoekje, waar het Initiatievenfonds aan bijdraagt. Daar kunnen ze samenkomen en een zinvolle vrijetijdsbesteding hebben. Maar ook voorlichting krijgen over het gebruik van sociale media en sociale vaardigheden aanleren.

Op onze activiteit ‘Koffie met de buren’ komt iedereen af, heel divers en jong tot oud. Samen met de buren gezellig aan de koffie. Met halal-snacks en Hollandse kaas erbij. Prachtig vind ik dat. Voor kinderen in de wijk zetten we de ‘Speel mee-bus’ in. Dit doen we in Spinozaplantsoen en het Verdomhoekje. Dat is een bus met allerlei speelgoed, zoals skelters, dat we er ter plekke uithalen. Bewoners kunnen de kinderen dan begeleiden, terwijl ze lekker spelen.

Gezondheid

Voor verschillende vrouwengroepen organiseren we ontmoetingsmomenten. En als ze dan toch bij elkaar zitten, komt iemand van U-Centraal vertellen over Alzheimer of mantelzorg. Of we zorgen dat mensen een kleine fit-test kunnen doen, waarbij hun cholesterol, suiker en bloeddruk gemeten wordt. En dit doen we met verschillende organisaties! We hebben nu ook een samenwerking met Gezondheidscentrum Oog in Al: ‘Welzijn Op Recept’. Een zorgverlener kan een patiënt naar ons doorsturen. Bijvoorbeeld om wat meer sociale contacten op te doen via een wandel- of kaartclub. Ze kijken dus verder dan medicatie of alleen lichamelijke klachten. Ze kunnen ons als extra hulpmiddel inzetten.

Fijne wijk

Ik heb zelf 25 jaar in deze wijk gewoond en ik werk hier met veel plezier. Als klein jochie was ik veel te vinden op het Bankaplein. Daar heb ik zoveel geleerd van René Kronenburg. En nu zijn we collega’s, hij is sociaal beheerder bij DOCK. Heel bijzonder. Het is fijn om hier te werken: West is een diverse wijk, mooi en met warme mensen. Heb je hulp of ondersteuning nodig? Of wil zelf iets voor de wijk doen? Je kunt altijd contact opnemen via DOCK.

Naar boven

“Mensen willen steeds meer dingen doen die van betekenis zijn”

In mei vorig jaar werd de Dominicuskerk in Oog in Al onderdeel van het Huis van Dominicus. De kerkfunctie bleef, maar het huis kreeg een meer maatschappelijk, cultureel en sociaal gezicht. Als coördinator wil Hermen van Dorp de kerk weer tot een relevante plek maken.

“De Dominicuskerk werd gebouwd rond 1950 en tot 1992 woonden er verschillende Dominicanen (paters) in het klooster. Sinds die tijd worden het klooster en de zalen gebruikt voor allerlei activiteiten en vergaderingen. In het voorjaar van 2019 was het tijd voor de volgende grote verandering: de opbouw van het Huis van Dominicus.

Kerken leeg, wachtkamers vol

De maatschappij verandert. Het geloof krijgt minder invloed en het individualisme neemt toe. Terwijl de kerken leeglopen, stromen de wachtkamers vol. Er is een gebrek aan zingeving. Als je geloof en de kerk weer relevant wil maken, zul je ze een ander gezicht moeten geven. En een boodschap uitdragen die jongeren aanspreekt. Sinds mijn aanstelling heb ik veel contacten gelegd in de wijk: met gezinnen, het AZC en de Noodopvang. Het is goed om te weten wat speelt, welke vragen er leven, maar ook welke kansen er liggen. En die zijn er volop.

“Mensen zien elkaar in de Albert Heijn, maar echt contact is er niet”

Huiskamer van de wijk

Zo organiseren we bijeenkomsten voor jonge gelovigen/theologen die middenin de samenleving staan. Ook hebben we elke dinsdagochtend een inloopochtend waarmee we een soort huiskamer voor de wijk willen zijn, met aandacht voor ieders verhaal. Hier kunnen bewoners van het AZC, de Noodopvang en wijkgenoten elkaar ontmoeten, een potje sjoelen en koffiedrinken. Want ze zien elkaar wel in de Albert Heijn, maar echt contact is er vaak niet.

Burn-out en stress

Daarnaast zijn we bezig met bijeenkomsten over burn-out en stress, want ook dat zie je hier in de wijk. We willen een plek creëren waar mensen elkaar ontmoeten, een gesprek hebben en voor bemoediging. Een soort lotgenotencontact zonder dat het therapie is. Het aankomende jaar willen we ook aan de slag met de thema’s geloof & duurzaamheid en waardig ouder worden.

Met de tijd meegaan

Je zult als kerk met de tijd mee moeten gaan. Wat vroeger was, komt niet meer terug. Maar je kunt zoveel mooie dingen doen. Mensen willen steeds meer dingen doen die van betekenis zijn, of ze nou gelovig zijn of niet. Ze zijn op zoek naar rust, bezinning en reflectie. Voor plekken als de onze is dat een mooie uitdaging. Als ik zie hoeveel samenwerking er in deze wijk is, geloof ik erin dat het kan. Toen we een expertmeeting hadden over burn-out zat de zaal op vrijdagmiddag 15.00 uur vol met medewerkers van het gezondheidscentrum, Zin In Utrecht, Studentenpastoraat, coachingspraktijk en de diaconie. Mensen nemen echt de moeite om mee te denken.

Toekomst

Wat ik mooi zou vinden is als we in de toekomst de kerk helemaal openstellen. Zodat toeristen, maar ook wijkbewoners er een kijkje kunnen nemen. Om tot rust en bezinning te komen, een kaarsje op te steken of zich te laten inspireren door de mooie tuin, kunst, verhalen of muziek.”

Naar boven


“De dynamiek van de Kanaalstraat heb je nergens anders”

Dennis Polman is een van de 3 wijkagenten in Lombok en Nieuw Engeland. “We kunnen niet 24/7 in de wijk aanwezig zijn, maar we vinden het belangrijk dat bewoners ons vinden als we nodig zijn.”

“Ik werk sinds 3 jaar als wijkagent in dit deel van de stad. Voorheen werkte ik in Oog in Al, daarna ben ik naar Lombok gegaan. Later is Nieuw Engeland aan mijn werkgebied toegevoegd. Wij zijn het aanspreekpunt voor de wijk vanuit de politie. Alles wat over de wijk gemeld wordt, komt bij ons terecht. Elke werkdag kijken we in het systeem wat er gebeurd is en op basis daarvan delen we onze dag in.

Kanaalstraat

Dat betekent ook overleggen met partners zoals de gemeente, het buurtteam en Stichting JoU. Ook gaan we langs bij de winkeliersvereniging en de moskee. Met buurtbewoners hebben we ook goede contacten. We zitten in zo’n 4 tot 5 buurtappgroepen. Op die manier kunnen buurtbewoners makkelijk rechtstreeks meldingen doen.
We krijgen vooral meldingen over geluidsoverlast, drugsgebruik en verkeersoverlast. Dat laatste speelt vooral in de Kanaalstraat. We bekeuren veel meer dan vroeger, maar je merkt dat het probleem blijft bestaan. Ook omdat de bezoekers uit het hele land komen. Daar zijn dus echt andere maatregelen nodig, zoals de herinrichting van de straat.

Bijzondere sfeer

Voor de dynamiek in ons werk is een drukke winkelstraat als de Kanaalstraat juist ook leuk. Die heb je nergens anders. Sowieso is dit deel van de wijk uniek. Er wonen allerlei soorten mensen: studenten, allochtone bewoners en de laatste jaren ook steeds meer jonge gezinnen. De bijzondere sfeer die hier hangt, wil je houden. Want los van de verkeers- en drugsoverlast gaat het best goed in de wijk. In hun eigen straat voelen de meeste inwoners zich fijn.

“Onze belangrijkste partner zijn toch de buurtbewoners”

Eerder bellen

Wat je vaak ziet is dat mensen pas een melding maken als het al uit de hand gelopen is. Dan bellen ze 112 als het niet meer op te lossen is. Terwijl je ons ook mag bellen om advies te vragen. Als wij er als politie niets mee kunnen, kan een andere organisatie dat wellicht wel. Dan verwijzen we door. Wij werken 36 uur per week, maar kunnen niet al die tijd buiten in de wijk zijn. Als je hier woont, zie je meer dan wij zien. Die appgroepen werken daarom ook heel goed. Zo hadden we ooit elke dag overlastmeldingen over de hoek van de Kanaalstraat en Javastraat. Afgelopen zomer hebben we er in totaal maar 5 gehad. Daar ben ik echt trots op.

Meer naar buiten

In de toekomst hoop ik dat er meer ruimte komt om buiten in de wijk te zijn en praatjes te maken. Uit tijdsgebrek pakken we nu vaak de auto in plaats van de fiets. Dat is jammer, want onze belangrijkste partner zijn uiteindelijk toch de buurtbewoners.”

Dennis en zijn collega’s zijn te bereiken via 0900-8844, maar ook via Twitter en Instagram. Bij spoed, bel je 112.

Naar boven


“Ik blijf vechten tegen het systeem van hokjes en stempels”

36 jaar lang was René Kronenburg speeltuinwerker in speeltuin Bankaplein. Een periode waarin hij veel betekende voor inwoners uit de wijk, ook voor probleemjongeren. Vanaf oktober 1980 werkt René in de wijk west en sinds 2019 als sociaal beheerder voor welzijnsorganisatie Dock en is hij vaak te vinden in Buurthuis Rosa. Ook daar wil hij mensen uit de wijk met elkaar verbinden.

“Die verbinding is voor mij heel belangrijk. Ik kom uit een arbeidersgezin met een Nederlandse vader en een moeder die vluchtte uit de toenmalige DDR. We woonden bij de Rode Brug en dat stempeltje droeg ik altijd met me mee. Wij hoorden er niet bij. Ik werd geweigerd op een goede school, want uit die wijk komen, betekende niet veel goeds. Op mijn 18e besloot ik: als ik mezelf via een opleiding niet kan bewijzen, dan maar via werk.

Verwaarloosd

En zo begon ik als jong broekie als speeltuinmedewerker. Uit het niets werd ik op mijn 21e op speeltuin Bankaplein gezet. Ik ging er met angst en beven heen. In die tijd was Lombok nog een van de slechtste wijken van Utrecht. De speeltuin was compleet verwaarloosd en probleemjongeren vernielden van alles. Maar al snel bouwde ik een band met die jongens op. Ik herkende hun gevoel dat je nergens voor deugt. Maar als je mensen de kans geeft, dan ontplooien ze zichzelf. Ze zeiden: ‘Jij let tenminste ergens op’. Ik stelde grenzen en dat werkte.
In de speeltuin zag ik al snel wanneer kinderen de verkeerde kant opgingen, eerder dan de school dat deed. Ik heb een aantal jongens uit de criminaliteit weten te houden. Sommigen vonden zelfs een baan bij welzijnsorganisaties. Ik kom ze nog wel eens tegen. Mooi is dat. 

“Ik ging als 21-jarige met angst en beven naar speeltuin Bankaplein”

Prachtplek

Het Bankaplein werd uiteindelijk een prachtplek waar iedereen kwam: autochtoon, allochtoon, gehandicapt, het maakte niet uit. Ik bouwde met velen een bijzondere band op. Een Turkse man noemt mij nog steeds zijn broer. Toen mijn vrouw en ik net verhuisd waren en ik in het ziekenhuis belandde, stond er een hele groep buurtbewoners voor onze deur om haar te helpen. Als ik op alle etentjes moet ingaan, zou ik nooit meer thuiszijn.

Naar Dock

Op een gegeven moment besloot de gemeente dat bewoners speeltuinen zelf moesten gaan beheren. Dat betekende het einde van mijn tijd als speeltuinwerker. Ontzettend jammer.
Sinds 2019 werk ik voor Dock, als sociaal beheerder van Buurthuis Rosa en Buurthuis Oase aan de Cartesiusweg.
Buurthuis Rosa is 98 uur per week open, zelfs op feestdagen. We hebben zo’n 45 vaste groepen die hier regelmatig zalen huren voor hun activiteiten. Denk aan yogales, Marokkaanse taalles, dansles, een maatjesproject en een spelletjesochtend. Ik zorg ervoor dat het aanbod divers genoeg blijft, dat iedereen naar binnen kan en dat er koffie en thee is. Ook organiseer ik gebruikersoverleggen.

Inzetten voor anderen

Ook in dit werk probeer ik mensen met elkaar in verbinding te brengen. Ik blijf vechten tegen het systeem van hokjes en stempels. Ik behandel iedereen gelijk en los dingen vaak met humor op. Ik zorg ook dat al die groepen elkaar een beetje leren kennen. Bijvoorbeeld door het organiseren van thema-avonden over gezondheid en eenzaamheid. Dan zitten er soms wel 150 mensen in de zaal. Ik word blij van me inzetten voor anderen, een luisterend oor zijn. Die mensen zijn de reden dat ik dit werk blijf doen tot aan mijn pensioen.”


Naar boven

Hulp en contact Wijkbureau West

Telefoon

14 030

E-mail

west@utrecht.nl

Wijkwethouder

Lot van Hooijdonk
Kijk wanneer het eerstvolgende wijkspreekuur is

Postadres

Postbus 16200, 3500 CE Utrecht