Gezonde leefomgeving Loden drinkwaterleidingen

Het Nederlandse kraanwater is over het algemeen van hoge kwaliteit en veilig om te drinken. Maar in gebouwen van vóór 1960 kunnen nog loden leidingen aanwezig zijn. Hierdoor kan er lood in het drinkwater komen. Lood in drinkwater is vooral ongezond voor kinderen tot en met 7 jaar en zwangere vrouwen. Wanneer ongeboren en jonge kinderen te veel lood binnenkrijgen, kan dit leiden tot een lagere intelligentie. Controleer daarom of u in uw huis loden leidingen heeft.

Controleer uw waterleiding

Bekijk de video ‘Hoe herken ik lood? Doe de test’. Of volg onderstaande 3 stappen om te controleren of u een loden waterleiding heeft:

  1. Ga na of uw huis gebouwd is vóór 1960. Weet u dit niet zeker? U kunt dit controleren bij de Basisregistratie Adressen en Gebouwen.
    • Na 1960? U hebt hoogstwaarschijnlijk geen loden drinkwaterleidingen. U hoeft dus niets te doen.
    • Vóór 1960? Ga naar stap 2 om te controleren of uw leidingen van lood zijn.
  2. Ga naar uw watermeter. Deze vindt u meestal in de meterkast of bij de cv-ketel. Het kan ook zijn dat de watermeter onder het luik bij uw voor- of achterdeur zit. Controleer de waterleiding aan beide kanten van de watermeter. Een loden waterleiding herkent u aan:
    • het geluid. Een loden leiding maakt een dof geluid als u met een metalen voorwerp (bijvoorbeeld een lepel) tegen de leiding aantikt.
    • de onregelmatige vorm door bijvoorbeeld verdikkingen.
    • de kleur. Een loden leiding is meestal dof en grijs van kleur. U kan met schuurpapier of een mesje over de leiding heengaan. Wordt de leiding zilverkleurig? Dan is deze van lood. Een koperleiding is meestal groen of roodbruin.
  3. Hebt u geen loden leidingen? U hoeft niets te doen. Twijfelt u, of hebt u wel lood in de leidingen? Kijk voor de vervolgstappen bij 'koopwoning met loden leidingen' of 'huurwoning met loden leidingen'.

Wat doen als uw loden leidingen heeft?

Heeft u loden leidingen in uw koopwoning? Volg dan de volgende stappen:

  • Voor zwangere vrouwen en jonge kinderen geldt: schakel meteen over op water uit flessen voor het water dat u drinkt. Dit is niet nodig voor bijvoorbeeld koken en wassen.
  • Voor alle overige bewoners van de woning geldt: laat de kraan eerst 1,5 minuut doorstromen voor u het water drinkt. Gaat het vervangen van de leidingen maanden duren? Stap dan wel over naar flessenwater.
  • U bent zelf verantwoordelijk voor het vervangen van de waterleidingen.
  • Laat een loodgieter de loden waterleidingen vervangen.

Weet u niet zeker of er loden leidingen zijn? Laat dan een watertest doen door een gecertificeerd bedrijf. U kunt terecht bij verschillende bedrijven. Het is belangrijk dat deze gecertificeerd zijn, bijvoorbeeld Het Waterlaboratorium, Water-Lab of Aquador. Op internet kunt u mogelijk meer partijen vinden.

Heeft u loden leidingen in uw huurwoning? Volg dan de volgende stappen:

  • Voor zwangere vrouwen en jonge kinderen geldt: schakel meteen over op water uit flessen voor het water dat u drinkt. Dit is niet nodig voor bijvoorbeeld koken en wassen.
  • Voor alle overige bewoners van de woning geldt: laat de kraan eerst 1,5 minuut doorstromen voor u het water drinkt. Gaat het vervangen van de leidingen maanden duren? Stap dan over op flessenwater.
  • Vraag uw verhuurder om de loden leidingen te vervangen.

Weet u niet zeker of er loden leidingen zijn? Laat dan een watertest doen door een gecertificeerd bedrijf. U kunt terecht bij verschillende bedrijven. Het is belangrijk dat deze gecertificeerd zijn, bijvoorbeeld Het Waterlaboratorium, Water-Lab of Aquador. Op internet kunt u mogelijk meer partijen vinden.

Bent u verhuurder van een woning?

Laat een watertest doen in de appartementen, woningen of kamers. Is de concentratie lood te hoog? Informeer uw huurders en adviseer zwangere vrouwen en jonge kinderen direct over te stappen op water uit flessen voor drinkwater. Overige doelgroepen kunt u adviseren de kraan eerst 1,5 minuut door te laten stromen voordat zij het water drinken. Geef een loodgieter de opdracht om de loden leidingen te vervangen.

Hoe zit het met de aansluiting op mijn leiding?

De leiding in de straat, tot aan uw watermeter, is van Vitens. Het hoofdnetwerk van Vitens is volledig loodvrij. Toch kan het zijn dat er nog wat restjes lood in de aansluitleidingen zit. Dat is het punt waarop de leiding van Vitens aangesloten wordt op uw leiding. In een klein aantal gevallen is dit niet vervangen doordat bijvoorbeeld bewoners geen toestemming gaven of doordat de leidingen onbereikbaar waren. Vitens neemt contact op met de bewoners van woningen waar dit het geval is. U kunt ook zelf contact opnemen met Vitens via telefoonnummer 0800 - 0359.

Wat doet de gemeente Utrecht?

We testen of er lood in het drinkwater zit bij Utrechtse basisscholen die gebouwd zijn vóór 1960. Ook onderzoeken we alle gebouwen van vóór 1960 waarvan de gemeente eigenaar is. Bijvoorbeeld gebouwen waarin bibliotheken of buurthuizen zitten. Ontdekken wij loden leidingen in onze gebouwen? Dan vervangen we die leidingen zo snel mogelijk. Bij gebouwen die geen eigendom van de gemeente zijn, is de eigenaar zelf verantwoordelijk om loden leidingen te vervangen. Gebouwen van na 1960 krijgen geen onderzoek. Vanaf 1960 zijn loden leidingen namelijk verboden in de bouw.

Resultaten van onderzoeken bij scholen

Bekijk de resultaten onderzoek loden leidingen tot en met 15 juni 2020 (pdf, 42 kB)

Lees het onderzoek naar concentratie loden leidingen in scholen (t/m 11 maart 2020) (pdf, 140 kB)

Meer informatie en vragen over loden leidingen

Voor meer informatie over loden leidingen kunt u de website van GGD bezoeken. Heeft u nog meer vragen over de gezondheidseffecten? Bel met Team Milieu & Gezondheid van GGD regio Utrecht: 030 – 850 78 79 (van 9.00 – 12.30 uur). U kunt ook een e-mail sturen naar mmk@ggdru.nl. Vermeld uw telefoonnummer in de e-mail.

Hulp en contact

Telefoon

14 030

Maandag t/m vrijdag 8.30 – 17.30 uur